معمای امتحان نهایی در سایه جنگ و ثبات کشور

به گزارش نصر، آموزش مجازیِ طولانی‌مدت در شرایط بحرانی، اگرچه راهکاری موقت برای تداوم تحصیل محسوب می‌شود، اما فشار روانی قابل‌توجهی به دانش‌آموزان، خانواده‌ها و معلمان وارد می‌کند.
قیامی، معاون یکی از مدارس غیرانتفاعی، در گفت‌وگو با خبرنگار نصر، با اشاره به تجربه آموزش مجازی در دوران شیوع کرونا اظهار کرد: آموزش مجازی بدترین نوع آموزشی است که تجربه کرده‌ایم. طبق برخی تحقیقات انجام‌شده در کشور سوئیس، دانش‌آموزان در آموزش مجازی باید تمرکزی دو برابر آموزش حضوری داشته باشند، این در حالی است که بسیاری از دانش‌آموزان در شرایط فعلی حتی به اندازه نیمی از کلاس‌های حضوری نیز تمرکز ندارند.
وی با انتقاد از تداوم مجازی شدن مدارس افزود: مشکل فقط جنگ یا شرایط بحرانی نیست؛ پرسش اینجاست که چرا مدیریت امور مختلف در جامعه ما به‌گونه‌ای است که با هر بهانه‌ای مدارس به سمت آموزش مجازی می‌روند.
تجربه دانش‌آموزان نشان می‌دهد، کیفیت نامطلوب اینترنت و اختلال در برقراری ارتباط باعث ایجاد خلل در انسجام آموزش شده و عدم دسترسی به منابع آموزشی کمکی، این شکاف را عمق می‌دهد.
کارشناسان آموزشی معتقدند مدرسه تنها محل آموزش دروس نیست، بلکه بخشی از نظم روانی و اجتماعی کودکان و نوجوانان را شکل می‌دهد. طولانی شدن شرایط بی‌ثبات آموزشی می‌تواند علاوه بر افت یادگیری، بر انگیزه تحصیلی، مهارت‌های ارتباطی و کیفیت آموزش نسل دانش‌آموزان نیز اثر بگذارد؛ موضوعی که در کشورهای درگیر جنگ، بعدها با عنوان «جبران افت تحصیلی نسل بحران» مورد توجه قرار گرفته است.
علاوه بر این، تأخیر در تصمیم‌گیری و اعلام تاریخ و نحوه برگزاری امتحانات، به چالش دیگر خانواده‌ها بدل شد. امتحانات مجازی و حضوری موافقان و مخالفان خود را دارد اما آنچه بیش از همه وضعیت را دشوار کرده، شرایط مبهم امتحانات نهایی است. 
وزارت آموزش‌وپرورش زمان برگزاری امتحانات نهایی را ۱۵ روز پس از عادی شدن شرایط اعلام کرده است؛ تصمیمی که با توجه به نامشخص بودن زمان پایان وضعیت فعلی، بر نگرانی و بلاتکلیفی دانش‌آموزان و خانواده‌ها افزوده است.
این گزارش می‌افزاید: در سال‌های اخیر، دانش‌آموزان تقریبا هر سال با یک نسخه تازه از قوانین کنکور و امتحانات نهایی روبه‌رو شده‌اند؛ تغییراتی که قرار بود «عدالت آموزشی» ایجاد کند، اما برای بسیاری از خانواده‌ها بیشتر به معنای سردرگمی مداوم بوده است.
یک سال اعلام شد امتحانات نهایی قرار است برای پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم برگزار شود، مدتی بعد پایه دهم از این چرخه حذف شد، سپس صحبت از تاثیر قطعی نمرات یازدهم و دوازدهم به میان آمد و بعدتر تاثیر برخی پایه‌ها «مثبت» اعلام شد.
در فاصله‌ای کوتاه، فرمول تأثیر معدل نیز بارها تغییر کرد؛ از تأثیر صرفِ نمرات دوازدهم تا افزایش سهم سوابق تحصیلی، برگزاری امتحانات نهایی برای برخی دروس پایه یازدهم، حذف یا بازگشت بعضی پایه‌ها و تغییر مداوم شیوه ترمیم معدل.
این تغییرات پی‌درپی، حالا در شرایطی رخ داده که دانش‌آموزان علاوه بر فشار درسی، با تبعات روانی ناشی از جنگ، آموزش آنلاین و بلاتکلیفی زمان امتحانات نیز مواجه‌اند. بسیاری از دانش‌آموزان می‌گویند دیگر نمی‌دانند باید خود را برای چه چیزی آماده کنند؛ امتحان نهایی، کنکور، ترمیم معدل یا قانونی که ممکن است چند ماه بعد دوباره تغییر کند.
نکته قابل تأمل اینکه، در این آشفته بازار برخی مدارس برای جلوگیری از افت آمار قبولی و عملکرد آموزشی، سختگیری‌هایی اعمال می‌کنند که ماحصل آن در بروز مشکلات رواتنی در بین محصلین قابل مشاهده است.
در شرایطی که کشور با بحران‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی درگیر است و خانواده‌ها و به تبع آن، فرزندان، تحت فشارهای جدی معیشتی هستند، به گفته برخی خانواده‌ها، افت کیفیت آموزش مجازی نیاز به استفاده از کلاس‌های خصوصی و آموزشی مکمل را افزایش داده، در حالی که هزینه این کلاس‌ها از توان اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها خارج است.
بی‌ثباتی مداوم نظام آموزشی، خطر فرسودگی روانی این قشر را به دنبال خواهد داشت. بررسی‌ها حاکی از آن است در میان بخش اعظمی از دانش‌آموزان تمایل به مهاجرت، فارغ از سطح تحصیلی یا وضعیت اقتصادی، به یکی از دغدغه‌های مشترک تبدیل شده است. موضوعی که می‌تواند برنامه‌های دولت در راستای سیاست‌های جوانی جمعیت را با مشکل مواجه کند.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود نهادهای تصمیم‌گیر کمی ثبات به نظام آموزشی تزریق کنند. تا سلامت روان و انگیزه نسل پیش رو در غبار جنگ‌های سیاسی، رنگ نبازد.
انتهای پیام/