به گزارش نصر، یوسف غفارزاده مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان آذربایجان شرقی، باحضور در تحریریه آژانس تحلیلی خبری نصر، ابتدا در خصوص تاثیر بارشهای اخیر بر میزان آبهای ذخیرهای و وضعیت آبی استان آذربایجان شرقی گفت: سال آبی از مهر ماه تا شهریور ماه حساب میشود و متفاوتتر از سال تقویمی است و مقایسه ها با سالهای آبی صورت میگیرد. طبق پیشبینیها، بارشهای امسال نرمال و فرانرمال میباشد و نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد و نسبت به دراز مدت ۱۰ درصد افزایش داشته است.
ثبت بیشترین بارش در مراغه و کمترین بارش در جلفا
غفارزاده همچنین در خصوص میزان بارشهای امسال اظهار داشت: میانگین بارش استان در حال حاضر ۲۷۰ میلی متر بوده و بیشترین بارش در جنوب استانها با ۳۹۵ میلی متر در شهرستان مراغه بوده و کمترین بارش نیز در شمال استان و در شهرستان جلفا با ۱۰۵ میلیمتر بوده است. این افزایش بارشها سبب شده است تا میزان روان آبها افزایش پیدا کند و ضمن اینکه آبهای زیرزمینی را تقویت کرده است، باعث تاثیر مثبت در آبگیری سدها شده است.
۷۵ درصد سدهای استان آبگیری شده است
وی افزود: ما در استان آذربایجان شرقی ۱۱ سد بزرگ و ۱۲۶ سد کوچک داریم. در حال حاضر ۷۵ درصد سطحهای بزرگ آبگیری شده است که سال گذشته در همین زمان ۵۰ درصد بود. در بین این سدها برخی سدها هستند که حساسیت ویژهای دارند و آب شرب شهرها را تامین میکنند؛ از جمله آنها میتوان به سد بوکان و سد نهند که هر دو آب شرب تبریز و شهرهای مسیر را تامین و سد علویان نیز آب شرب شهرستان مراغه، سد ستارخان آب شرب به شهرستان اهر، سد سهند آب شرب به شهرستان هشترود را تامین میکنند. در گذشته با توجه به اینکه جمعیت کمی وجود داشت معمولا از آبهای زیرزمینی به عنوان آب شرب استفاده میشد اما با افزایش جمعیت نیاز به سدها نیز بسیار افزایش پیدا کرد. اندازه سدهای مناسب ضروری و سدهای اضافی مضر است.
خشکسالی بی سابقه استان طی سالهای اخیر
غفارزاده با بیان اینکه نباید نسبت به این بارشها بسیار امیدوار باشیم، تصریح کرد؛ ما ۵ سال مداوم در خشکسالی به سر بردیم و بارشها نمیتواند این خشکسالی سالهای اخیر را جبران کند. مردم در سطح استان به خصوص در تبریز به خاطر کمبود بارشها و کمبود آب فشارهای زیادی را تحمل کردند و میزان آب سدها در حداقل مقدار ممکن قرار داشت؛ به طوری که از وضعیت بحرانی این شهر به وزیر نیرو اطلاع دادیم بنابراین اگر کلیه مردم با ما همکاری نمیکردند گذر از بحران امکان نداشت چرا که ما کمترین آب ۵۰ سال گذشته را داشتیم. در همین زمینه باید از کشاورزان عذرخواهی کنم که سال گذشته نتوانستیم آبی در اختیار آنها قرار دهیم و آنها نیز متضرر شدند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا امسال از تنش آبی خارج خواهیم شد، بیان داشت؛ سال گذشته در یک تنش آبی بیسابقه قرار داشتیم ولی خوشبختانه امسال وضعیت آبگیری سدها بهتر شده است و امیدوارم که امسال مشکل حادی نداشته باشیم. وی ادامه داد: همانطور که ما میزان بارشهای باران را رصد میکنیم، پوششهای برفی را نیز روزانه رصد میکنیم و بر اساس آن برنامهریزی صورت میگیرد. خوشبختانه امسال پوشش برفی نیز دو الی سه برابر سالهای گذشته بود. لذا امیدوارم با این حجم از آب کمبودهایی که سالهای گذشته داشتیم تا حدودی جبران شود. امسال ورودی سدها ۳۰ درصد افزایش پیدا کرده و با توجه به حضور ۳۰۰ حلقه چاههای پیزومتری، کیفیت و کمیت آبها دائماً بررسی میشود.
مدیریت آبی و ضرورت آن
غفارزاده در خصوص نحوه مدیریت آب و ذخایر آن توضیح داد: اولین وظیفه ما ذخیره سازی مناسب آب است تا در زمان کم آبی از آن به نحو احسن استفاده کنیم. وهله دوم خطوط انتقال و ایستگاههای پمپاژ هستند که سعی میکنیم هر سال هیچگونه نشتی از این خطوط نداشته باشیم. لایه سوم مصرف است که به عموم مردم مربوط می باشد و در سه حالت به دست مردم میرسد؛ این آب یا به صورت کشاورزی استفاده میشود یا در بخش صنعت یا به صورت آب شرب به دست مردم میرسد. سهم کشاورزی در مصرف این آب بسیار بالاست و ۸۷ درصد این آبها در بخش کشاورزی مصرف میشود. روشهای آبیاری و الگوی کشت در این زمینه اهمیت بالایی دارد و میتواند از حجم آبهای مصرفی بکاهد. ما میتوانیم با اصلاح الگوهای کشتی میزان حجم مصرفهای آبی را در بخش کشاورزی کاهش دهیم و این بسیار ضروری است.
نقش آب منطقه ای در احیای دریاچه ارومیه
مدیرعامل شرکت آب منطقهای در خصوص احیای دریاچه ارومیه گفت: در بحث احیای دریاچه ارومیه نیز میزان حجم آب و میزان مصرف آن مشخص است اما با توجه به مقدار آب معلوم است که این مقدار به همه نیازهای ما جوابگو نیست لذا باید سهم هر کدام کاهش پیدا کند. بنابراین وقتی در حوزه کشاورزی ورود میکنیم این مصرف نیز کاهش پیدا میکند. در حالی که باید ۵۰ درصد بارشها به محیط زیست بازگردد، متاسفانه با توجه به نیازهای بخشهای مختلف این میزان بسیار پایین است. آب شرب همواره در اولویت ما قرار دارد و بایستی با صرفهجویی در حوزههای مختلف این آب مورد نیاز را تامین کنیم.
افزایش یک متری ارتفاع دریاچه ارومیه
وی ادامه داد: با توجه به وظایفی که ستاد احیای دریاچه ارومیه به ما تعریف کرده است، بعنوان حوزه شرق دریاچه وظیفه مهمی داریم. با توجه به آخرین وضعیتی که از دریاچه ارومیه در دسترس داریم تراز این دریاچه ۱۲۷۱/۱ است که نسبت به مهر ماه یک متر افزایش ارتفاع داشته و نسبت به زمان مشابه پارسال ۷۳ سانتیمتر افزایش ارتفاع پیدا کرده و حجم دریاچه نیز حدود ۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون متر مکعب است. ۹۰ درصد آب این دریاچه از غرب تامین میشود و با توجه به کوهستانی بودن غرب دریاچه، نزدیک به ۴۷۰ میلیمتر میزان بارش غرب دریاچه بوده است؛ در حالی که بارش شرق دریاچه حدود ۲۷۰ میلیمتر بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان خاطرنشان کرد: وظیفه ما ساماندهی و لایروبی رودخانههایی است که آب خود را به دریاچه منتقل میکنند؛ لذا ۲۷۰ کیلومتر از مسیر رودخانههای منتهی به دریاچه ارومیه را لایروبی کردیم و ۱۴۰۰ چاه غیر مجاز را غیر فعال کردیم. همچنین سردهانه چاهها را در فصل زمستان بستیم تا در فصل زمستان برداشت آب صورت نگیرد و این آب به سمت دریاچه ارومیه سرریز شود. با قطع برق چاهها نه تنها در مصرف برق نزدیک به ۵۰ مگابایت صرفهجویی صورت گرفت بلکه ۴۰ میلیون متر مکعب آب نیز صرفهجویی شد.
تکمیل ۵۰ کیلومتر از ۱۴۵ کیلومتر خط انتقال آب ارس
مدیرعامل شرکت آب منطقه استان آذربایجان شرقی همچنین در خصوص مهمترین چالشهای این مجموعه خاطرنشان کرد: تنش آبی مهمترین چالش ما در این مجموعه است. در وهله دوم تنش دریاچه ارومیه و احیای آن دغدغه مهم ما است که همواره برای آن برنامهریزی و تلاش میکنیم. سومین دغدغه ما پروژههای عمرانی است. در حال حاضر ۱۵ پروژه نیمه تمام داریم که امسال تلاش میکنیم سه پروژه را به پایان برسانیم و در پروژههای دیگر به پیشرفت چشمگیر برسیم که در همین زمینه ۴/۶ همت نیاز است تا این پروژهها را به سرانجام برسانیم.
وی افزود: پروژه انتقال آب ارس اصلیترین پروژه ما در استان محسوب میشود و مقامات استانی دائم در تلاش برای به سرانجام رساندن آن هستند. این پروژه ۱۴۵ کیلومتر طول و ۷ پمپاژ و یک تصفیه خانه و یک تونل ۲ کیلومتری دارد. حدود ۵۰ کیلومتر از این خط و ۶ دستگاه پمپاژ تکمیل شده است و پروژه تصفیه خانه آغاز به کار کرده است. حجم آب پروژه ۱۸۴ میلیون متر مکعب خواهد بود که ۵۰ میلیون متر مکعب مربوط به صنعت بوده و ۱۳۴ میلیون متر مکعب آن مربوط به آب شرب شهرستانهای مرند، شبستر و تبریز است.
وی در خصوص میزان اعتبار این پروژه افزود: این پروژه ۳۰ همت بودجه نیاز دارد تا به سرانجام برسد. سازمان برنامه و بودجه برای این پروژه، یک همت در نظر گرفته است اما ما برای تامین اعتبار این پروژه روی بدهی جمهوری آذربایجان به ایران از طریق سد خداآفرین حساب باز کردیم که حدود ۲۰۰ میلیون دلار است. منبع بعدی ما برای تامین اعتبار، مشارکت بخش خصوصی به خصوص صنایع است.
همانطور که انتقال آب خلیج فارس به کرمان توسط حمایتهای بخش خصوصی صورت گرفت، این پروژه هم میتواند با کمک پخش خصوصی پیش برود.
غفارزاده در پایان در خصوص ماهیت سد مدنی در تبریز بیان داشت: این سد ۳۰۰ میلیون متر مکعب ظرفیت دارد. بعد از وضعیت نامناسب دریاچه ارومیه هیئت دولت مصوب کرد تا تمامی اقدامات لازم جهت احیای این دریاچه صورت گیرد و پروژههای نیمه تمام و مطالعاتی متوقف شدند.
درحالیکه دیواره سد در آن زمان به پایان رسیده بود و کارهای جزئی آن باقی مانده بود. با توجه به اینکه این سد در نزدیکی تبریز قرار داشت، مقرر شد این دریاچه به عنوان یک مکان تفریحی استفاده شود چرا که این سد چندین برابر اندازه دریاچه چیتگر تهران است. لذا با توجه به اینکه هدف از احداث این سطح گردشگری محسوب شد، در تقسیم اعتبارات کشوری در اولویت قرار نگرفت و به همان شکل باقی ماند.
برای تکمیلی سد ۱/۵همت اعتبار لازم است که ما از روشهای دیگری به جز تامین اعتبار دولتی سعی میکنیم آنرا جبران کنیم.
وی در پایان گفت: همانطور که این نعمت خدادادی از گذشته به ما ارث رسیده است ما نیز باید امانتدار آن باشیم. امیدواریم مردم و به خصوص کشاورزان قدر این نعمت ارزشمند را بدانند.
انتهای پیام/