به گزارش نصر، صدای انفجار که میآید، همه چیز فقط در همان لحظه خلاصه نمیشود؛ ترس، آرام و بیصدا در دل خانهها مینشیند. مادری که کودک خردسالش از هر صدای بلندی میلرزد، حالا باید هم خودش را آرام کند و هم برای فرزندش تکیهگاه باشد.
مادربزرگی تنها در خانهای قدیمی، با هر خبر و هر صدا، دلش میریزد. نزدیکی خانهاش انفجاری رخ داده و حالا اضطراب، مهمان دائمی سکوت خانهاش شده است؛ سکوتی که بیشتر از هر صدایی، سنگینی میکند.
در چنین شرایطی، بحران فقط در خیابانها و نقاط حادثهدیده نیست؛ بلکه در دل آدمها جریان دارد، در ذهنهایی که مدام بدترین سناریوها را مرور میکنند و در شبهایی که خواب، دیگر بهراحتی به چشمها نمیآید.
اینجاست که صداهایی از پشت یک خط تلفن، میتوانند نقش نجاتبخش داشته باشند؛ خطوطی که آن سویشان، مشاورانی نشستهاند تا به نگرانیها گوش دهند.
شماره تلفنهای ۱۴۸۰ و ۱۲۳ برای مشاوره روحی و روانی و مداخلات بحران، این روزها بهصورت رایگان و شبانهروزی آماده پاسخگویی به شهروندان هستند.
روایتهایی که از این تماسها بیرون میآید، از ترسها، نگرانیها و تلاش برای بازگشت به زندگی عادی حکایت دارد؛ از جوانی که از بازگشت به خانه میترسد تا مادری که بهدنبال راهی برای حفظ آرامش فرزندش است.
در کنار این صداها، بهزیستی آذربایجان شرقی با مجموعهای از خدمات حمایتی، معیشتی و روانی تلاش کرده است تا نهتنها نیازهای اولیه را تأمین کند، بلکه حس امنیت و آرامش را به جامعه بازگرداند؛ تلاشی که در روزهای سخت، بیش از هر زمان دیگری به چشم میآید.
آسیب به کسب و کار ۱۰۰ مددجو و منزل ۱۵ مددجوی بهزیستی استان در جنگ رمضان
فرگل صحاف، مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی در گفتوگو با ایرنا با اشاره به گستردگی جامعه هدف این سازمان، میگوید: جامعه هدف بهزیستی بسیار وسیع است و علاوه بر افراد تحت پوشش شامل ۱۵۰ هزار نفر، با کل آحاد جامعه نیز در ارتباط هستیم که در این راستا، کتابچه اقدامات در شرایط بحرانی را بلافاصله بعد از آغاز جنگ تحمیلی رمضان، بر اساس دستورالعملها آماده و به تمامی ۶۵۰ مرکز در سطح استان ابلاغ کردیم که در آن، همه موارد ایمنی بهطور کامل تشریح شده است.
وی از توزیع ۱۵ هزار بسته غذایی بین اقشار تحت پوشش بهزیستی در استان در ایام جنگ و جابجایی مراکز نگهداری توانبخشی با ریسک بالا و جنب مراکز حساس به مکانی امن خبر میدهد.
وی با اشاره به شارژ کالابرگ مراکز نگهداری بهزیستی نیز میافزاید: تمامی مراکز نگهداری شبانه روزی، کالابرگ را دریافت کردهاند که شامل ۶۴ مرکز با حدود ۲ هزار و ۸۰۰ نفر مقیم میشود و بر این اساس، مواد غذایی مورد نیاز این مراکز تهیه و ذخیره سهماهه در آنها ایجاد شده است؛ همچنین کالابرگ مراکز نگهداری فرزندان نیز تامین شده است.
صحاف با اشاره به ابلاغیه کاهش تراکم در مراکز توانبخشی بهزیستی، ادامه میدهد: تعداد ۲۱۲ نفر از مددجویان این مراکز با رضایت خانوادهها به صورت موقت ترخیص و تحویل داده شدهاند که شامل ۱۶ نفر جسمی و سالمند، ۱۴۱ نفر دارای معلولیت ذهنی و ۵۵ نفر بیماران روانی مزمن بودند.
وی به فعالیت خطوط مشاوره بهزیستی در ایام جنگ اشاره کرده و میگوید: خط ۱۴۸۰ که پیش از این از ساعت هشت صبح تا ۱۲ شب فعال بود، با شروع شرایط جنگی بهصورت ۲۴ ساعته فعال شده و در ۲۷ روز جنگ تعداد هزار و ۶۰۱ تماس ثبت شده است. خط ۱۲۳ که به عنوان خط ویژه مداخلات در بحران شناخته میشود، در ایام جنگ نیز فعال بوده و در این مدت تعداد ۶۶۰ تماس گزارش شده که ۹۰ مورد آن منجر به مداخله شده است.
مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی اظهار میکند: منازل مددجویان بهصورت روزانه مورد بازدید کارشناسان قرار میگیرد و وضعیت مراکز نیز بهطور مستمر پایش میشود تا در صورت بروز خسارت ناشی از انفجارها، موارد مربوطه ثبت شود که تاکنون تعداد ۱۵ منزل مددجویی در استان آسیب دیده است.
وی میافزاید: وضعیت کسب و کارهای مددجویان نیز در این ایام مورد بررسی قرار میگیرد که تا امروز حدود ۱۰۰ طرح اشتغالزایی و کارفرمایی مددجویان در استان دچار آسیب شدهاند.
وی درباره وضعیت کودکان بیسرپرست در مراکز نگهداری نیز میگوید: نزدیک به ۲۵۰ کودک بی سرپرست یا بدسرپرست در مراکز استان نگهداری میشوند که ۱۸ مورد بازپیوند موفق به خانواده داشتهایم و ۱۵۰ کودک نیز بهصورت موقت به خانوادههای میزبان داده شدهاند و وضعیت آنها نیز به صورت روزانه مورد پایش قرار میگیرد.
صحاف ادامه میدهد: سه گروه محله محور «سی بی آر، سلام و گروههای محب»، پایه فعالیتهای داوطلبانه داشته و به عنوان تسهیلگران محله، کار شناسایی و ساماندهی مددجویان را از طریق ۱۶۷ مرکز مثبت زندگی در سراسر محلات استان برعهده گرفتهاند.
وی از ثبت نام ۹ هزار نفر به عنوان داوطلب برای کمک به ارائه خدمات بهزیستی در شرایط جنگی در استان خبر داده و میافزاید: تعداد ۳۸۴ نفر از آنها، آموزشهای کامل دریافت کردهاند و در صورت نیاز به صورت مرحلهای بهکارگیری خواهند شد.
وی تاکید میکند: در روزهای اخیر هیچ موردی از تحویل کودکانی که خانواده خود را در جنگ از دست داده باشند، به بهزیستی استان گزارش نشده است. مراکز بهزیستی شهرستانها به هفت گروه تقسیم بندی شده تا شهرستانهای همگروه در مواقع بحرانی بتوانند به عنوان حامی و پشتیبان کنار یکدیگر باشند.
مدیرکل بهزیستی آذربایجان شرقی از پرداخت نزدیک به ۱۵ میلیارد تومان هزینه درمان برای پنج هزار نفر از مددجویانی که نیاز به درمان از بابت انواع بیماریها دارند، بر اساس مدارک پزشکی خبر میدهد.
وی میافزاید: تعداد ۳۵ هزار واحد تجهیزات و ۱۰ هزار واحد وسایل کمک توانبخشی نیز در ایام جنگ رمضان در اختیار مددجویان قرار گرفته است. تمامی مجوزهای مربوط به بهزیستی نیز به صورت خودکار به مدت یک ماه تمدید شده و احتمال تمدید مجدد نیز وجود دارد.
وی ادامه میدهد: تولید محتوای آگاهیبخشی در قالب اینفوگرافیک، ویدئو، پوستر، پادکست، استوری و موشنگرافی با محوریت تابآوری و القای حس آرامش به خانوادهها در دستور کار قرار دارد.
تکنیک ۴-۳-۲-۱ برای حفظ آرامش در لحظه استرس
دکتر رباب بشارت، مسئول خط مشاوره ۱۴۸۰ استان در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به فعالیت مستمر این خط، میگوید: بهصورت شبانهروزی در تلاش هستیم تا با ارائه خدمات مشاورهای، امنیت روانی هماستانیها را تأمین و به کاهش استرس و اضطراب آنها کمک کنیم.
وی با بیان اینکه تجربه نشان داده در مواقع بحرانی، بهویژه زمانی که سطح استرس بسیار بالا است، میزان تماسها کاهش مییابد، میافزاید: در چنین شرایطی اولویت ذهن انسان حفظ بقا و زنده ماندن است و مغز انسان بهصورت غریزی بر این موضوع تمرکز میکند، بنابراین انتظار افزایش چشمگیر تماسها را در روزهای جنگ نداریم.
بشارت ادامه میدهد: اکنون با کاهش تماسها بهویژه با توجه به ایام عید و حضور بیشتر کودکان در خانه مواجه هستیم. بهطور کلی در شرایط عادی نیز زمانی که بچهها در خانه هستند، میزان تماسها کاهش پیدا میکند.
وی خاطرنشان میکند: تماسها بیشتر از سوی افراد تنها در خانه، سالمندان نگران و مادرانی است که در تلاش برای حفظ امنیت روانی فرزندان خود هستند.
مسئول خط مشاوره ۱۴۸۰ با اشاره به ظرفیت پاسخگویی این خط، میگوید: در هر شیفت پنج تا ۶ نفر روانشناس و مشاور حضور دارند و بهطور میانگین روزانه نزدیک به ۵۰ تماس پاسخ داده میشود.
وی درباره راهکارهای کاهش اضطراب، تاکید میکند: یکی از تکنیکهایی که برای کاهش تنش در کوتاهمدت آموزش داده میشود، تمرین تنفس عمیق و تکنیکهای توجهآگاهی است؛ از جمله تکنیک «۴-۳-۲-۱» که در آن فرد در شرایط اضطرابی باید به چهار چیز در اطراف خود نگاه کند، سه چیز را لمس کند، به ۲ صدا گوش دهد و به یک مزه توجه کند.
بشارت میافزاید: هرچه بتوانیم ذهن را از اضطرابهای مربوط به آینده نامعلوم دور کرده و بر زمان حال متمرکز کنیم، میزان استرس کاهش پیدا میکند.
حس همدلی را در این روزها فراموش نکنیم
دکتر صالح قلیپور، روانشناس و مدرس دانشگاه نیز با اشاره به تجربیات خود در این حوزه، میگوید: موردی از تماس یک خانم داشتیم که درباره پسر ۲۵ ساله خود سوال داشت. این خانواده در یکی از محلات غرب تبریز که مورد بمباران قرار گرفته بود، ساکن بودند و به همین دلیل به منزل مادربزرگ پناه برده بودند، اما این جوان بعد از مدتی حاضر به بازگشت به خانه خود نبود.
وی میافزاید: پس از صحبت با این فرد، ابتدا تلاش کردیم او را آرام کنیم و سپس با استفاده از تکنیک مواجههسازی، روند بازگشت تدریجی او به محل زندگیاش را آغاز کردیم؛ بهطوریکه در روز اول تنها ۱۰ دقیقه برای برداشتن وسایل به خانه رفت، روز بعد یک ساعت در خانه ماند، روز سوم سه ساعت در منزل حضور داشت و حتی ناهار خورد و در نهایت توانست به زندگی در خانه خود بازگردد.
قلیپور با تاکید بر ماهیت اجتماعی انسانها، تاکید میکند: ما موجوداتی اجتماعی هستیم و رفتارها و افکارمان بهسرعت به یکدیگر منتقل میشود، بنابراین لازم است در محیط خانه و جامعه نسبت به دیگران همدلی و احساس مسئولیت داشته باشیم. باید تلاش کنیم مسائل و مشکلات دیگران را از زاویه دید آنها درک کنیم و در صورتی که توان کمک داریم، به افرادی که دچار ترس یا آسیب شدهاند، یاری رسانده و به یکدیگر دلگرمی بدهیم.
این روانشناس توصیه میکند: از صحبت بیش از حد درباره مسائل و اخبار منفی پرهیز کنیم و اخبار تنها از منابع موثق باید دنبال شود تا اطلاعاتی که میان افراد رد و بدل میشود، دقیق و قابل اعتماد باشد.
نشان دادن ترس به فرزندان در ایام جنگ، آنها را ترسو بار میآورد
دکتر ایرج سلطانی، روانشناس بالینی نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با تاکید بر ضرورت مدیریت رفتارها در برابر کودکان در ایام جنگ، میگوید: افراد باید نسبت به رفتار و افکار خود شناخت داشته باشند، چرا که شخصیت و بخش عمدهای از رفتارهای انسان در دوران کودکی شکل میگیرد و این موضوع به نوع رفتار بزرگسالان با فرزندان و همچنین نحوه تعامل آنها با یکدیگر بستگی دارد.
وی میافزاید: اگر والدین سختگیر و خشن باشند و توجه و اهمیت کافی به فرزندان ندهند، کودکان این توجه را دریافت نکرده و احساس ارزشمندی در آنها شکل نمیگیرد. برای داشتن فرزندانی با اعتماد به نفس بالا، والدین میتوانند از مشاوره تخصصی استفاده کنند تا نحوه صحیح برخورد و تربیت فرزندان برای آنها تبیین شود.
وی خاطرنشان میکند: کودکی که تجربه ترس نداشته و ترس را در والدین خود نبیند، در شرایط بحرانی توان تحمل بیشتری دارد، اما اگر کودک در معرض ترسهای مکرر قرار گیرد، این موضوع میتواند در بزرگسالی نیز به شکلگیری شخصیت ترسو منجر شود. در شرایط جنگی نیز لازم است والدین خود را قوی نشان دهند و از انتقال ترس به فرزندان خودداری کنند.
سلطانی ادامه میدهد: حفظ آرامش و خونسردی در این شرایط بسیار مهم است و افراد باید کنترل وضعیت روحی و روانی خود را به دست بگیرند. نقشی که هر فرد در محیط خانه ایفا میکند بسیار تعیینکننده است و اگر والدین دچار ترس شوند، این احساس بهسرعت به فرزندان منتقل خواهد شد.
خط ۱۲۳ آماده باش برای مداخلات روانی و اجتماعی در شرایط بحرانی
محمد فاخر، سوپروایزر اورژانس اجتماعی تبریز نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، اظهار میکند: خدمات اورژانس اجتماعی از زمان آغاز جنگ و همزمان با ماه رمضان، بهصورت بیوقفه ادامه دارد و این خدمات توسط مددکاران اجتماعی و روانشناسان متخصص در حوزه مدیریت بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی به آحاد جامعه در سطح استان ارائه میشود.
وی میافزاید: در سطح استان، در صورت هرگونه نیاز به مداخلات روانی و اجتماعی در شرایط بحران، شهروندان میتوانند با خط ۱۲۳ تماس بگیرند و این خط بهصورت شبانهروزی در خدمت مردم است.
فاخر ادامه میدهد: کنترل استرس و اضطراب افراد در مناطق جنگزده و آسیبدیده، همچنین رسیدگی به افرادی که دچار آسیبهای اجتماعی شدهاند، از جمله مهمترین اقدامات اورژانس اجتماعی است. تمامی خدمات ارائهشده بهصورت رایگان و شبانهروزی در اختیار مردم قرار دارد.
انتهای پیام/