زنان بدون هیچ محدودیتی می‌ توانند در انتقال خون مشارکت کنند

به گزارش نصر به نقل از پیام آذربایجان، انتقال خون، تجلی نوع‌دوستی و همدلی در جامعه است؛ اقدامی که می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد.
در حالی‌ که هنوز برخی باورهای نادرست درباره امکان اهدای خون توسط زنان وجود دارد، کارشناسان این حوزه بر بی‌اساس بودن چنین تصوراتی تأکید دارند.

محبوبه شفیعی، کارشناس علوم آزمایشگاهی و مشاور امور بانوان اداره‌کل انتقال خون آذربایجان شرقی، در گفت‌وگو با صدای زنان از واقعیت‌های علمی و اجتماعی این موضوع سخن می‌گوید:

خانم شفیعی، اهدای خون یک عمل حیاتی و ارزشمند است. نقش زنان در این زمینه را چگونه ارزیابی می‌کنید و چه پیامی برای بانوان جامعه دارید؟
-اهدای خون، در واقع، یکی از زیباترین جلوه‌های ایثار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است. بانوان نیمی از پیکره جامعه انسانی را تشکیل می‌دهند و توانایی و استعداد آن‌ها در اهدای خون، که ماده‌ای بی‌بدیل و تنها قابل تأمین از منابع انسانی است، نباید نادیده گرفته شود. متأسفانه گاهی باورهای نادرستی در جامعه وجود دارد که اهدای خون را عملی صرفاً مردانه تلقی می‌کند؛ این در حالی است که شرایط فیزیولوژیکی مانند سن، وزن، فشار خون، درجه حرارت و نبض در بانوان و آقایان برای اهدای خون یکسان است. پیام من به تمام بانوان این است که شما می‌توانید با اهدای خون، نقشی کلیدی در نجات جان بیماران ایفا کنید و به جمع اهداکنندگان مستمر و ارزشمند بپیوندید.

با توجه به اینکه اشاره کردید شرایط جسمانی بانوان مشابه آقایان است، اما تفاوت‌ها یا ملاحظات خاصی برای اهدای خون در بانوان وجود دارد؟
-بله، اگرچه اصول کلی اهدای خون برای همه یکسان است، اما برای بانوان چند نکته و شرایط خاص وجود دارد که لازم است رعایت شود تا هم سلامت اهداکننده حفظ شود و هم کیفیت خون ارسالی تضمین گردد. بانوان سالم در گروه سنی ۱۸ تا ۷۰ سال می‌توانند با حداقل وزن ۵۰ کیلوگرم خون اهدا کنند. هر بار ۴۵۰ سی‌سی خون اهدا می‌شود. بانوان پیش از یائسگی می‌توانند حداکثر سه بار در سال و پس از یائسگی، چهار بار در سال خون اهدا نمایند.

شرایطی که بانوان برای اهدای خون واجد شرایط محسوب نمی‌شوند، چیست؟
-مواردی که نیاز به توجه ویژه دارند و فرد تا زمان رفع آن‌ها نمی‌تواند خون اهدا کند، شامل دوران بارداری و شش هفته پس از زایمان، در صورت سقط جنین و یک سال پس از آن، دوران شیردهی و تا پایان آن، و همچنین دوران قاعدگی، به‌ویژه اگر قاعدگی شدید و دردناک باشد. پس از رفع این شرایط، فرد مجدداً می‌تواند با مراجعه به مراکز انتقال خون، اهدای خون را انجام دهد.

برای اینکه اهدای خون با موفقیت و بدون هیچ مشکلی انجام شود، چه آمادگی‌هایی لازم است؟
-رعایت چند توصیه ساده قبل از اهدای خون بسیار مفید است:
– نوشیدن مایعات: بلافاصله پیش از اهدای خون، دو لیوان آب یا مایعات سالم بنوشید.
– تغذیه مناسب: یک تا سه ساعت قبل از اهدای خون، غذای سبکی میل کنید. اگر صبح مراجعه می‌کنید، صبحانه کم‌چرب و اگر ظهر مراجعه می‌کنید، ناهار سبک و فاقد چربی میل نمایید. از گرسنگی کشیدن خودداری کنید.
– پرهیز از فعالیت شدید: از انجام فعالیت‌های بدنی سنگین در روز اهدای خون خودداری کنید.
– پوشش مناسب: لباسی با آستین راحت بپوشید که تا بالای آرنج بالا زده شود.
– خواب کافی: شب قبل از اهدای خون، خواب کافی و راحتی داشته باشید.
– سفر هوایی: از انجام سفر هوایی بلافاصله قبل یا بعد از اهدای خون خودداری کنید.

پس از اهدای خون، چه مراقبت‌هایی باید انجام شود؟
-بعد از اهدای خون نیز لازم است چند نکته را رعایت فرمایید:
– استراحت: به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در محل استراحت مرکز انتقال خون بنشینید و از نوشیدنی‌های شیرین یا شربت ارائه شده استفاده کنید.
– پانسمان: از دست خون‌گیری شده برای بلند شدن یا فعالیت‌های سنگین استفاده نکنید. چسب روی محل خون‌گیری باید حداقل چهار ساعت باقی بماند.
– دخانیات: تا یک ساعت پس از اهدای خون از استعمال دخانیات پرهیز کنید.
– مایعات: تا ۴۸ ساعت پس از اهدای خون، مصرف مایعات کافی و متعادل را فراموش نکنید.

خانم شفیعی، پس از اهدای خون چه مقدار آهن از بدن خارج می‌شود و چگونه باید آن را جبران کرد؟
با اهدای یک واحد خون، بدن حدود ۲۲۵ میلی‌گرم آهن از دست می‌دهد. این مقدار به مرور، از طریق تغذیه مناسب جبران می‌شود. اگر اهداکننده از منابع غذایی حاوی آهن استفاده کند، این بازسازی سریع‌تر انجام می‌گیرد.

چه مواد غذایی برای جبران آهن توصیه می‌کنید؟
منابع حیوانی بهترین گزینه هستند؛ مانند جگر، گوشت قرمز، مرغ، ماهی و زرده تخم‌مرغ که جذب آهن آن‌ها در روده بالاتر از سایر مواد است. از منابع گیاهی نیز می‌توان به جعفری، برگ چغندر، سبزی‌های تیره‌رنگ، حبوبات، آجیل و خشکبار اشاره کرد. مصرف ویتامین C — به‌ویژه از طریق مرکبات — جذب آهن را تا دو برابر افزایش می‌دهد.

آیا باید از مصرف بعضی مواد غذایی بعد از غذا پرهیز کرد؟
-بله، برای جلوگیری از کاهش جذب آهن توصیه می‌شود چای و قهوه حداقل یک ساعت قبل و تا دو ساعت بعد از غذا مصرف نشوند، چون مانع جذب آهن می‌شوند.

برای اطمینان از سلامت خون‌های اهداشده چه آزمایش‌هایی انجام می‌شود؟
سازمان انتقال خون به‌طور دقیق خون‌های اهداشده را غربالگری می‌کند. پنج آزمایش اصلی روی هر واحد خون انجام می‌گیرد: هپاتیت B، هپاتیت C، ایدز (HIV)، سیفلیس و تعیین گروه خون. اگر در نتایج مشکلی وجود داشته باشد، فرد اهداکننده مطلع می‌شود تا پیگیری درمانی لازم انجام گیرد.

درباره مصرف مکمل آهن چه توصیه‌هایی دارید؟
تجویز قرص‌های آهن با رعایت شرایط خاص برای دختران در سنین باروری انجام می‌شود. نکته مهم این است که قرص آهن نباید هم‌زمان با چای، قهوه یا شیر مصرف شود چون جذب را کاهش می‌دهد. بهتر است بعد از غذا مصرف گردد تا از ناراحتی معده جلوگیری شود. تیره شدن رنگ مدفوع پس از مصرف، طبیعی است و نباید موجب نگرانی شود. اگر در روزهای اول، مشکلات گوارشی خفیف ایجاد شد، مصرف را قطع نکنند؛ چون معده پس از چند روز عادت می‌کند.

و در نهایت، پیام شما برای بانوان اهداکننده خون چیست؟
اهدای خون اقدامی انسانی و افتخارآمیز است. زنان سالم با رعایت تغذیه مناسب و مصرف مواد حاوی آهن، بدون هیچ مشکلی می‌توانند در این عمل نجات‌بخش شرکت کنند. سلامت، آگاهی و نوع‌دوستی سه اصل مهم برای تداوم این فرهنگ زیبا هستند.
انتهای پیام/