گزارش/
گره پیمانسپاری ارزی و هزینههای تولید بر صادرات فرش دستباف
1405/08/26 - 21:55 - کد خبر: 173611
نسخه چاپی
نصر: افزایش بهای مواد اولیه، محدودیتهای صادراتی و فاصله طرحهای رایج با سلیقه بازارهای هدف، صنعت فرش دستباف آذربایجانشرقی را با چالشهای جدی روبهرو کرده است؛ فعالان این حوزه، حذف پیمانسپاری ارزی، حمایت از تولید و نوآوری در طراحی را از الزامات احیای صادرات و تقویت جایگاه فرش ایرانی میدانند.
به گزارش نصر، فرش دستباف تبریز و آذربایجانشرقی، فراتر از یک کالا یا محصول تجاری، تجلی اصالت، هویت فرهنگی و هنر اصیل ایرانی است که گرهگره آن با رنج و ذوق بیکران بافندگان و هنرمندان این خطه عجین شده است. تبریز که بهعنوان شهر جهانی بافت فرش شناخته میشود، همواره قطب بیبدیل تولید، نوآوری و صادرات این هنر-صنعت در عرصه ملی و بینالمللی بوده است؛ میراثی گرانبها که با اشتغالزایی گسترده و ارزشافزوده بالا، نقشی استراتژیک در اقتصاد مقاومتی و ارزآوری کشور ایفا میکند. با این حال، حیات این هنر اصیل امروز در
سایه چالشهای ساختاری نظیر افزایش چشمگیر بهای مواد اولیه، فرسودگی الگوهای طراحی متناسب با سلیقه بازارهای مدرن و موانع بازدارنده صادراتی همچون پیمانسپاری ارزی، نیازمند حمایتهای جدی و مداخله هدفمند نهادهای دولتی و تقنینی است تا این پرچمدار فرهنگ و هنر ایرانی بار دیگر جایگاه شایسته خود را در بازارهای جهانی بازیابد.
در همین پیوند نشست امروز کمیسیون فرش، صنایعدستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز با محور بررسی بازار داخلی، وضعیت تأمین و قیمت مواد اولیه و چشمانداز صادرات فرش دستباف برگزار شد.
حمایت هدفمند دولت، ضرورت احیای صنعت فرش دستباف
مجید عباسی، دبیر کمیسیون فرش، صنایعدستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز، در ابتدای این نشست با تأکید بر ضرورت تعامل و همکاری مؤثر دولت و بخش خصوصی برای توسعه این حوزه اظهار کرد: محصولات و خدمات حوزه فرش، صنایعدستی و گردشگری با بخش گستردهای از جامعه ارتباط دارند و رونق این بخشها مستلزم مشارکت، همافزایی و حمایت جدی دولت در کنار بخش خصوصی است.
وی با اشاره به مشکلات فعالان صنعت فرش، بهویژه افزایش هزینههای تولید و قیمت مواد اولیه، افزود: دولت باید با تدوین و اجرای بستههای حمایتی هدفمند، بهخصوص در زمینه تأمین مواد اولیه، زمینه کاهش هزینههای تولید را فراهم کند.
عباسی ادامه داد: کاهش قیمت مواد اولیه و در نتیجه پایین آمدن قیمت تمامشده فرش، ضمن افزایش قدرت خرید مصرفکنندگان، توان رقابتی فرش ایرانی را در بازارهای داخلی و بینالمللی ارتقا میدهد و میتواند زمینهساز احیای جایگاه این صنعت ارزشمند در آذربایجانشرقی و کشور باشد.
پیمانسپاری ارزی، مانع اصلی صادرات فرش دستباف
احد عظیمزاده، رئیس کمیسیون فرش، صنایعدستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز، با تأکید بر ضرورت نوآوری در طراحی فرش اظهار کرد: در تبریز بیش از ۲۰ تا ۳۰ طراح فرش فعالیت میکنند که باید از ظرفیت آنها برای بهروزرسانی طرحها و رنگها بهره گرفت؛ چراکه بازار از نقشهها و طرحهای تکراری خسته شده و به محصولات جدید نیاز دارد.
وی با اشاره به تجربه موفق فرش قم افزود: پیشرفت این منطقه در صنعت فرش نشان میدهد که نوآوری در طراحی و رنگبندی میتواند جایگاه یک منطقه را در این صنعت ارتقا دهد.
عظیمزاده همچنین ظرفیت فرش روستایی را قابل توجه دانست و گفت: با وجود تلاشهای انجامشده و استقبال مناسب از فرشهای روستایی، بهروزرسانی نقشهها و استفاده از رنگهای متنوعی مانند فیروزهای، آبی و کرم میتواند به رونق بیشتر این بخش کمک کند.
رئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز، شناخت تقاضای بازارهای جهانی را از الزامات توسعه صادرات دانست و تاکید کرد: باید محصولی تولید کنیم که با نیاز و سلیقه بازارهای هدف تناسب داشته باشد؛ این در حالی است که صادرات فرش در شرایط فعلی تقریباً متوقف شده و به نزدیک صفر رسیده است.
وی با انتقاد از سیاست پیمانسپاری ارزی اظهار کرد: صادرات فرش عملاً با محدودیتهای داخلی مواجه شده است. یکی از موانع اصلی این وضعیت، پیمانسپاری ارزی است. دولت باید زمینه فعالیت صادرکنندگان را فراهم کند، نه اینکه با وضع محدودیتها مسیر صادرات را مسدود سازد.
رئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز، حذف پیمانسپاری ارزی را از مطالبات جدی فعالان این صنعت عنوان کرد و گفت: این سیاست آسیب بزرگی به صنعت فرش وارد کرده و باید برای رفع آن اقدام جدی صورت گیرد.
بازارهای جهانی به فرشهای مدرن و طرحهای جدید نیاز دارند
عظیمزاده با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد تولید برای حضور مؤثر در بازارهای خارجی اظهار کرد: بخش عمده نقشههای فعلی فرش ایران در بازارهای خارجی با تقاضای کافی مواجه نیستند. حتی در صورت رفع تحریمها نیز نمیتوان با همین طرحها انتظار صادرات موفق داشت؛ چراکه احتمال دارد محصولات تولیدشده در انبارها باقی بمانند.
وی ادامه داد: باید به سمت تولید فرشهای مدرن حرکت کنیم؛ محصولاتی که با یک تا حداکثر هفت رنگ بافته میشوند، بافت آسانتری دارند و با سلیقه روز بازار نیز سازگارتر هستند.
عظیمزاده همچنین با انتقاد از غیبت نمایندگان دستگاههای دولتی در این نشست تأکید کرد: در جلسات آینده باید دعوتنامههای رسمی بهصورت جداگانه و مستقیم برای مدیران و مسئولان دستگاههای مرتبط ارسال شود تا زمینه حضور و مشارکت آنها فراهم شود.
رئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی تبریز در واکنش به پیشنهاد ایجاد مرکزی برای سرویس و تعمیر فرشهای عودتی در منطقه آزاد ارس نیز اظهار کرد: فرشهای عودتی باید به کشور بازگردانده و در داخل تعمیر شوند و سپس در بازار داخلی به فروش برسند؛ چراکه وقتی فرشی در بازار مقصد به فروش نرسیده، ارسال مجدد آن به همان بازار تصمیم درستی نیست.
وی درباره پیشنهاد برگزاری نمایشگاه فرش در منطقه آزاد ارس نیز گفت: ترجیح ما این است که چنین نمایشگاهی در خود تبریز برگزار شود و همزمان از نمایندگان مجلس بخواهیم موضوع حذف پیمانسپاری ارزی فرش را پیگیری کنند.
بیمه قالیبافان در فرآیند بودجهریزی مورد غفلت قرار گرفته است
ایوب بشیری، نایبرئیس کمیسیون فرش، صنایعدستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز، با انتقاد از کمتوجهی دستگاههای دولتی به مسائل این حوزه اظهار کرد: در آستانه فصل بودجهریزی قرار داریم و دستگاههای دولتی در حال تدوین بودجه سال آینده هستند، اما متأسفانه در زمینه پیشبینی اعتبارات مربوط به بیمه قالیبافان کمکاری شده است.
وی همچنین با اشاره به نبود نمایشگاه بینالمللی تخصصی فرش در آذربایجانشرقی گفت: تبریز بهعنوان یکی از قطبهای اصلی فرش دستباف کشور، فاقد نمایشگاه بینالمللی تخصصی در این حوزه است.
بشیری از اتحادیهها و فعالان صنعت فرش خواست با همافزایی و همکاری، برای راهاندازی نمایشگاه بینالمللی فرش در آذربایجانشرقی تلاش کنند تا این رویداد در سطح ملی برگزار شود.
تشکیل دبیرخانه تخصصی برای پیگیری مشکلات صنعت فرش ضروری است
سرهنگ زینالخواه، مسئول بسیج اصناف سپاه عاشورا، نیز با تأکید بر ضرورت ساماندهی مطالبات فعالان صنعت فرش اظهار کرد: در این نشست مسائل و مشکلات بهصورت پراکنده و بدون دستهبندی مشخص مطرح شد؛ بنابراین پیشنهاد میشود دبیرخانهای تخصصی برای حوزه فرش تشکیل شود تا مشکلات بخشهای مختلف شناسایی، دستهبندی و برای آنها راهکارهای اجرایی ارائه شود.
وی افزود: با تشکیل این دبیرخانه میتوان مسائل را از مسیرهای مختلف، از جمله شورای تأمین استان، پیگیری کرد و با استفاده از ظرفیت و نفوذ افراد مؤثر در این حوزه، زمینه تصویب مصوبات حمایتی و رفع مشکلات را فراهم آورد.
مسئول بسیج اصناف سپاه عاشورا با اعلام حمایت از فعالان صنعت فرش تصریح کرد: خود را در کنار تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی میدانیم و برای کمک به رفع مشکلات این حوزه آمادگی داریم. موضوع پیمانسپاری ارزی نیز از جمله مسائلی است که باید برای آن چارهاندیشی و اقدام جدی صورت گیرد.
قوانین غیرکارشناسی و محدودیتهای صادراتی، صنعت فرش را تضعیف کردهاند
یعقوب فرشکاران، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف آذربایجانشرقی، با انتقاد از دخالتهای غیرکارشناسی دولت در فعالیتهای بخش خصوصی اظهار کرد: تعدد قوانین و مقررات نادرستی که بدون بررسیهای کارشناسی تدوین میشوند، نهتنها کمکی به بهبود شرایط نمیکنند، بلکه مشکلات فعالان اقتصادی را تشدید میکنند.
وی با اشاره به شرایط سیاسی کشور و تأثیر آن بر بازارهای خارجی گفت: خریداران خارجی فرش ایران کاهش یافتهاند و محدودیتهای صادراتی نیز بازار این محصول را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
فرشکاران با اشاره به ظرفیت اشتغالزایی صنعت فرش دستباف اظهار کرد: بر اساس آمارهای اعلامشده، دولت برای ایجاد اشتغال هر فرد حدود سه میلیارد تومان سرمایهگذاری را ضروری میداند؛ این در حالی است که در صنعت فرش میتوان با حدود ۵۰۰ میلیون تومان سرمایه اولیه و تأمین مواد اولیه برای یک نفر شغل ایجاد کرد. ضمن اینکه نیروی انسانی این حوزه از مهارت و تخصص لازم در زمینه بافندگی برخوردار است.
وی همچنین نسبت به استفاده از ابریشم مصنوعی هشدار داد و گفت: استفاده از این نوع مواد اولیه میتواند عوارض و پیامدهای نامطلوبی به همراه داشته باشد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف آذربایجانشرقی، آشفتگی بازار را از دیگر مشکلات این صنعت برشمرد و افزود: شرایط بازار بهاندازهای نامشخص شده است که حتی فعالان صنفی و مغازهداران نیز نمیدانند فعالیت و بازگشایی واحدهای تجاری در هر روز برای آنها سودآور خواهد بود یا خیر.
وی با تأکید بر ضرورت ارتباط نزدیک تولیدکنندگان با طراحان فرش اظهار کرد: در تهران، اروپا و بسیاری از کشورهای دیگر، طراحان نقش مهمی در انتخاب فرش مورد استفاده مشتریان دارند. تولیدکنندگان ایرانی نیز باید ارتباط خود را با طراحان گسترش دهند و متناسب با سلیقه و نیاز بازار حرکت کنند.
فرشکاران در ادامه به پیشنهادهای مطرحشده در دیدار با مدیر منطقه آزاد ارس اشاره کرد و گفت: پیشنهاد دادیم فضایی در منطقه آزاد ارس به فرشهای عودتی از کشورهای دیگر اختصاص یابد تا سرویسکاران بتوانند بدون نیاز به سفرهای خارجی، عملیات رفو و تعمیر این فرشها را در همان منطقه انجام دهند.
وی همچنین پیشنهاد برگزاری نمایشگاه بینالمللی فرش در منطقه آزاد ارس را مطرح کرد و افزود: با دعوت از فعالان و خریداران کشورهای حوزه اوراسیا، قزاقستان و سایر بازارهای هدف میتوان زمینه برگزاری نمایشگاهی بینالمللی را فراهم کرد. این نمایشگاه میتواند با هدف تسهیل مبادلات و بدون الزام به پیمانسپاری ارزی برگزار شود.
احیای ردیف بودجه بیمه قالیبافان از سال آینده در دستور کار است
علی سلیمانی، رئیس اداره فرش اداره کل صنعت، معدن و تجارت آذربایجانشرقی، با اشاره به اهمیت بیمه قالیبافان اظهار کرد: اخیراً مقرر شده است مرکز ملی فرش ایران در وزارت صنعت، معدن و تجارت، اطلاعات مربوط به سازمانهای تأمین اجتماعی سراسر کشور را دریافت و در اختیار استانها قرار دهد، اما تاکنون بخشنامهای در این زمینه ابلاغ نشده است.
وی با اشاره به قطع ردیف بودجه بیمه قالیبافان از سال ۱۳۹۳ گفت: قرار است این ردیف بودجه از سال آینده برقرار شود. حتی در صورت محدود بودن منابع، بیمه برای قالیبافان از اهمیت بالایی برخوردار است و بهعنوان پشتوانه و امنیت شغلی آنها محسوب میشود.
سلیمانی افزود: در حال حاضر ۳۱ هزار و ۶۰۰ نفر در آذربایجانشرقی از بیمه قالیبافی استفاده میکنند و منتظر ابلاغ بخشنامه هستیم تا نحوه اجرای آن مشخص و طرح در تبریز و سایر مناطق استان پیادهسازی شود.
رئیس اداره فرش اداره کل صمت آذربایجانشرقی با اشاره به تغییر اولویتهای جلسات تخصصی این حوزه خاطرنشان کرد: در گذشته جلسات بیشتر با محوریت تولید و صادرات برگزار میشد، اما طی دو ماه گذشته افزایش قیمت مواد اولیه به موضوع اصلی تبدیل شده است. در همین راستا، با اداره تعزیرات حکومتی همکاری کردهایم و ۱۴ پرونده برای رسیدگی به دادگاه ارسال شده است.
وی درباره پیمانسپاری ارزی نیز گفت: این موضوع را بهطور جدی پیگیری میکنیم و معتقدیم در حوزه فرش و هنر باید تسهیلات و سازوکارهای سادهتری در نظر گرفته شود تا فعالان این بخش بتوانند با سهولت بیشتری فعالیت کنند. تحقق این موضوع میتواند به افزایش اشتغالزایی در صنعت فرش کمک کند.
سلیمانی در پایان بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین در صنعت فرش تأکید کرد و گفت: نمیتوان از مسیر فناوری و تکنولوژی، بهویژه هوش مصنوعی، دور ماند. باید با برنامهریزی مناسب از ظرفیت هوش مصنوعی و فناوریهای نوین در راستای توسعه و تقویت جایگاه فرش دستباف استفاده کنیم.
انتهای پیام/
خبرگزاری ایرنا