یادداشت/
ثمینه باغچه بان؛ بانویی که میراث پدر را به آینده رساند
1405/06/31 - 08:17 - کد خبر: 168994
نسخه چاپی
نصر: ثمینه باغچهبان، دختر زندهیاد جبار باغچهبان، از زنان فرهیخته و اثرگذار عرصه آموزش و فرهنگ ایران بود؛ بانویی که نامش با آموزش کودکان، ادبیات کودک و بهویژه خدمت به ناشنوایان پیوند خورده است.
او در سال ۱۳۰۶ در تبریز و در خانوادهای متولد شد که آموزش و پرورش کودکان، بخش جداییناپذیر زندگی آن بود. پدرش، جبار باغچهبان، از پیشگامان آموزش نوین کودکان و آموزش ناشنوایان در ایران بود و ثمینه نیز از همان سالهای نخست زندگی، در چنین فضایی رشد کرد.
ثمینه باغچهبان تنها وارث نام پدر نبود؛ او تلاش کرد میراث فکری و آموزشی جبار باغچهبان را ادامه دهد و آن را متناسب با نیازهای نسلهای بعد گسترش دهد. سالهای طولانی فعالیت در حوزه آموزش، مدیریت فرهنگی، ادبیات و هنر، از او چهرهای شناختهشده در میان فعالان فرهنگی و آموزشی کشور ساخت.
بخش مهمی از زندگی حرفهای او به آموزش و حمایت از کودکان، بهویژه کودکان ناشنوا و دارای نیازهای ویژه اختصاص داشت. او در کنار فعالیتهای آموزشی، در زمینه تألیف آثار کودک نیز فعال بود و کتابهایی همچون «پل چوبی»، «نوروزها و بادبادکها» و «دویدم و دویدم» از جمله آثار او به شمار میروند.
ثمینه باغچهبان همچنین در توسعه آموزش تخصصی مرتبط با ناشنوایان نقش داشت و فعالیتهای او در این حوزه، ادامه همان مسیری بود که سالها پیش پدرش آغاز کرده بود؛ مسیری که آموزش را نه یک امتیاز، بلکه حقی برای همه کودکان میدانست.
در تصویری که حدود دو دهه پیش در کوی باغچهبان تبریز ثبت شده، ثمینه باغچهبان در کنار مجسمه پدرش دیده میشود؛ تصویری که شاید امروز معنایی فراتر از یک عکس یادگاری داشته باشد. دختری در کنار تندیس پدری ایستاده که راهی تازه در آموزش ایران گشود و خود نیز بخش بزرگی از عمرش را صرف ادامه همان راه کرد.
در آن سالها، اینجانب نیز در جریان نگارش مقدماتی زندگی جبار باغچهبان برای تولید یک فیلم مستند، فرصت همراهی و گفتوگو با شادروان ثمینه باغچهبان را داشتم؛ فرصتی برای نزدیکتر شدن به خانوادهای که نام آن با بخشی از تاریخ آموزش نوین ایران گره خورده است.
ثمینه باغچهبان پس از نزدیک به یک قرن زندگی و فعالیت فرهنگی و آموزشی، چشم از جهان فروبست، اما آنچه از او باقی مانده تنها چند کتاب یا سابقه مدیریتی نیست. میراث اصلی او را باید در تداوم اندیشهای جستوجو کرد که آموزش کودکان و حمایت از افراد دارای نیازهای ویژه را مسئولیتی انسانی و اجتماعی میدانست.
ثمینه باغچهبان، فرزند یک نام بزرگ بود؛ اما در سایه آن نام نماند و خود به بخشی از تاریخ آموزش و فرهنگ ایران تبدیل شد.
به قلم فرجپور باسمنجی
انتهای پیام/
نصر