«الکترا» پس از ۲۵۰۰ سال، این‌بار به زبان ترکی در تبریز

به گزارش نصر، «علی فتوحی»، کارگردان تئاتر در نشست خبری نمایش «الکترا» که روز شنبه در عمارت سرخاب برگزار شد، اظهار کرد: این نمایش پس از ۹ ماه تمرین مستمر، قرار بوددر بهمن ماه به روی صحنه برود اما شرایط پیش‌آمده موجب شد اجرای اثر به تعویق بیفتد و صبوری گروه در نهایت این فرصت را فراهم کرد که از هفتم مهرماه میزبان مخاطبان باشیم.
فتوحی جذابیت اصلی «الکترا» را در پیوند آن با مسائل اجتماعی امروز خواند و افزود: این نمایشنامه حدود ۲۵۰۰ سال پیش نوشته شده اما همچنان با مسائل اجتماعی امروز درگیر است و مخاطب می‌تواند با آن ارتباط برقرار کند.

 

وی ادامه داد: رسالت ما هنرمندان این است که جامعه را با نمایش‌های مهم جهان آشنا کنیم و این آثار را به شکلی ارائه کنیم که برای مخاطب امروز قابل درک و ارتباط باشد. «الکترا» در ایران برای نخستین‌بار به شکل کلاسیک روی صحنه می‌رود و تلاش کرده‌ایم مخاطب از طریق جذابیت داستانی و بصری با آن همراه شود.
این کارگردان با اشاره به حضور هشت بازیگر و هشت عضو گروه کُرال زن در نمایش، افزود: در کل نزدیک به ۵۲ نفر در بخش‌های مختلف این پروژه حضور دارند.
فتوحی اذعان داشت: سالهاست در حوزه رویدادهای اسطوره‌ای یونان باستان مطالعه میکنم. بخش قابل توجهی از این رویداد ها در منطقه آناتولی رخ داده است و بسیاری از آیین‌ها و مراسمی که در این آثار می‌بینیم، به دلیل نزدیکی جغرافیایی و فرهنگی، برای ما بیگانه نیستند.
وی درباره روایت نمایش نیز توضیح داد: «الکترا» بر خلاف بسیاری از روایت‌های اسطوره‌ای، صرفاً به افسانه نمی‌پردازد و داستان در سه مرحله سوگ، خشم و عدالت پیش می‌رود؛ جایی که پس از کشته شدن پدر به دست مادر، الکترا تصمیم به انتقام می‌گیرد و چشم انتظار بزرگ شدن برادرش است. و داستان نمایش ما از همینجا آغاز می شود.

 

زبانی تازه برای یک تراژدی کلاسیک
کارگردان «الکترا» درباره شکل‌گیری این پروژه گفت: اجرای این نمایش یکی از آرزوهای من بود. استادی در ترکیه داشتم که متخصص تئاتر کلاسیک بود و پیشنهاد اجرای این متن را به من داد و بخش مهمی از انگیزه شکل‌گیری این اثر به آن تجربه بازمی‌گردد.
وی افزود: یکی از چالش‌های اصلی ما زبان بود چراکه در اجرای تراژدی کلاسیک به زبان ترکی تجربه چندانی نداشتیم. در نهایت با پشتوانه و انگیزه دوستان و ۹ ماه تمرین مستمر، نخستین تجربه اجرای یک تراژدی کلاسیک به زبان ترکی را رقم خواهیم زد.
وی همچنین از اختصاص نخستین اجرای نمایش به منتقدان، استادان و اهالی رسانه خبر داد و اظهار کرد: معتقدیم نقدها سازنده هستند و می‌توان از این دیدگاه‌ها در طول اجرا برای اصلاح و ارتقای اثر استفاده کرد.

امروز زبان تئاتر تبریز ترکی است
«مهدی ولیزاده‌فرد»، دراماتورژ نمایش «الکترا» نیز گفت: در راستای حفظ ساختار باستانی و اصول تراژدی که مورد تأکید کارگردان بود، تلاش کردیم محتوا را به شکلی تنظیم کنیم که معنای اصلی آن تغییر نکند و در حوصله مخاطب دنیای مدرن بگنجد.
وی افزود: امروز زبان تئاتر تبریز ترکی است، در حالی که این وضعیت با ۱۰ سال قبل تفاوت دارد. در این پروژه زبان را فراتر از یک ابزار انتقال مفهوم دیدیم و تلاش کردیم زبان با فرم نمایش ادغام شود. استقبال مخاطبان از آثار ترکی نشان داده است که زبان، زمانی که با فرم اثر پیوند می‌خورد، می‌تواند ارتباط خالص‌تری با مخاطب ایجاد کند. امروز با وجود همه دشواری‌های به صحنه بردن چنین تراژدی کلاسیکی، امیدواریم این اثر بتواند ارتباط مناسبی با مخاطب برقرار کند.

«الکترا»؛ بازنویسی متنی کلاسیک برای نسل امروز
«ایدین سرداری‌نیا»، مترجم متن نمایش نیز با اشاره به پیشینه ترجمه «الکترا» گفت: مدت‌ها بود که ترجمه این متن مورد درخواست قرار می‌گرفت. این اثر پیش‌تر توسط عبیدالله حسین‌اوف، مترجم برجسته آذربایجانی، در سال ۱۹۵۰ ترجمه شده و ترجمه او به متن کلاسیک وفادار بوده است.
وی افزود: بنابراین نیازی نبود ترجمه را از صفر آغاز کنیم و بیشتر تلاش ما بر بازنویسی و بازآفرینی متن موجود متمرکز بود تا این اثر کلاسیک برای نسل جدید، از طریق دراماتورژی، به زبان محاوره امروز نزدیک‌تر شود.
سرداری‌نیا همچنین از انتشار همزمان کتاب نمایشنامه با اجرای «الکترا» خبر داد تا متن اثر در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.

«الکترا»؛ بازگشت یک بازیگر به صحنه
بیتا آزادی»، بازیگر نقش الکترا، با اشاره به فاصله پنج‌ساله خود از صحنه تئاتر گفت: در این مدت در حوزه جواهرسازی و همچنین اسطوره‌شناسی و شناخت کهن‌الگوها فعالیت می‌کردم و تصور نمی‌کردم دوباره به صحنه بازگردم.
وی افزود: وقتی نقش الکترا را به من پیشنهاد دادند، شوق اجرای این نقش تمام وجودم را فرا گرفت. در طول ۹ ماه تمرین، ساعت‌های زیادی با این کاراکتر درگیر بودم و حدود پنج ماه با شخصیت الکترا زندگی کردم تا به درک درستی از آن برسم.
آزادی ادامه داد: الکترا از آن دسته شخصیت‌هایی است که هر بازیگری آرزوی تجربه و اجرای آن را دارد، زیرا امکان پرداختن به لایه‌های عمیق احساسات درونی شخصیت را فراهم می‌کند. مطالعاتی که طی دو سال در حوزه اسطوره‌شناسی داشتم نیز در درک و خلق این شخصیت به من کمک کرد.
«علی پوریان»، دیگر بازیگر نمایش نیز با اشاره به تجربه حضور در نمایش «آنتیگونه» و اقتباسی مدرن از اثر سوفوکلس گفت: پیش‌تر تجربه حضور در فضای آثار کلاسیک را داشته‌ام و حضور در چنین پروژه‌ای برایم یک چالش جدی بود.
وی افزود: جاه‌طلبی بازیگر در چنین آثاری، مواجهه با کاراکترهای بزرگ و ماندگار ادبیات نمایشی است. حضور در تیمی که کارگردانی دغدغه‌مند و روندی حساب‌شده دارد، برای من افتخار بود و امیدوارم در این تجربه کلاسیک بتوانیم نظر مخاطبان را جلب کنیم.

رقصی که بخشی از روایت است
«فریبا سهرابی»، طراح حرکت و کُرئوگراف نمایش نیز گفت: یکی از آرزوهای همیشگی من ادغام رقص و تئاتر بوده است و در «الکترا» تلاش کردیم حرکت و رقص را در بطن نمایش قرار دهیم.
وی افزود: هدف از حضور رقص، ایجاد جلوه بصری اضافه یا زیبایی صرف برای جذاب‌تر شدن اثر نیست، بلکه خط تراژیک نمایش چنین حرکتی را اقتضا می‌کند. در آثار سوفوکلس، حرکت، رقص، موسیقی و حتی سکوت جایگاه مهمی دارند. تلاش کردیم ضمن پایبندی به اصول کُرئوگرافی، سلیقه بصری مخاطب را نیز با چنین شیوه‌ای از روایت گسترش دهیم.
«محمد ملکی»، طراح موسیقی نمایش نیز با اشاره به همکاری پیشین خود با علی فتوحی در نمایش «اتللو» گفت: ساخت موسیقی برای اثری که روایت آن به پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد، دشواری‌های خاص خود را دارد.
وی افزود: تلاش کردم موسیقی تا حد امکان به فضای اثر نزدیک باشد و در خدمت کارگردانی، طراحی حرکت و کلیت نمایش قرار بگیرد. در این پروژه بیشتر تلاش کردیم از موسیقی برای فضاسازی و ساخت جهان نمایش استفاده کنیم.

تهیه‌کننده: چشمداشت مالی نداشتم
«محمد پژوهان»، تهیه‌کننده نمایش «الکترا» نیز با اشاره به تجربه قبلی خود در تهیه‌کنندگی تئاتر گفت: جامعه ما هنوز به مرحله‌ای نرسیده است که برای تئاتر با چنین ارزش اقتصادی‌ای، نگاه سرمایه‌گذاری داشته باشد.
وی افزود: مهم‌ترین انگیزه من برای حضور در این پروژه، گروه حرفه‌ای نمایش بود. معتقدم هر فردی که توان و ظرفیت اجتماعی لازم را دارد، می‌تواند وارد این حوزه شود و من نیز با چشمداشت مالی وارد این پروژه نشدم.
نمایش «الکترا» از هفتم مهرماه در تئاتر شهر تبریز روی صحنه می‌رود.

انتهای پیام/