آگاهی بخشی ، دغدغه‌ای فراتر از جنسیت است

به گزارش نصر، «نازیلا ایرانزاد»، کارگردان این نمایش، در نشست خبری «خانیملار آیدین خاناسی» در خصوص داستان نمایش گفت: این نمایش نوشته حسین کیانی است و داستان نمایش در اوایل دهه ۱۳۲۰ ایران اتفاق می‌افتد و روایت زنی است که تصمیم دارد انجمنی با عنوان «بیداری خانه نسوان» در ایران راه‌اندازی کند.
 

وی با بیان اینکه «بیداری خانه نسوان» و شخصیت نزهت تهرانی ریشه‌هایی واقعی در تاریخ دارند، اظهار داشت: نویسنده در پرداخت دراماتیک خود و من نیز در دراماتورژی و کارگردانی، تغییراتی در داستان ایجاد کرده‌ایم تا روایت با اقتضائات اجرایی روی صحنه برود.

ایرانزاد با تأکید بر اینکه دغدغه اصلی مطرح‌شده در نمایش، محدود به زنان نیست، گفت: جامعه هدف این نمایش هم مخاطبان زن و هم مرد هستند. در این نمایش، انجمنی برای آگاهی شکل می‌گیرد و اساساً تلاش برای رسیدن به آگاهی، یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی است که در داستان دنبال می‌کنیم.

وی درباره انتخاب این نمایشنامه نیز گفت: از دهه ۸۰ با این متن آشنا شدم و از همان زمان دوست داشتم روزی آن را کار کنم. سال گذشته احساس کردم زمان مناسبی برای اجرای این نمایش فرا رسیده است. در دهه هشتاد، نقش نزهت تهرانی را بازی کرده ام. بازیگری برای من به اندازه کارگردانی جذاب است اما در کارگردانی بیشتر دوست دارم پشت صحنه باشم و جهان و ایده‌ای را که در ذهن دارم، خلق کنم.

زبان، معیار کیفیت تئاتر نیست
ایرانزاد با اشاره به تجربه ۱۳ سال فعالیت خود در تئاتر تهران و ادامه فعالیتش از دهه ۷۰، درباره بحث زبان در تئاتر اذعان داشت: در آن دوران، تئاتر با تاکید بر زبان ساخته نمی‌شد، بلکه زبان در خدمت محتوا بود و حساسیت‌هایی که امروز درباره فارسی یا ترکی بودن زبان نمایش وجود دارد، به این شکل مطرح نبود.

وی افزود: مخاطب تبریز به‌طور مشخص ارتباط خوبی با اجراهای ترکی برقرار می‌کند اما در کنار آن، نمایش‌های فارسی پرطرفداری نیز داشته‌ایم. به اعتقاد من، اصل، کیفیت درام است و مخاطب با یک درام باکیفیت ارتباط برقرار می‌کند.

کارگردان «خانیملار آیدین خاناسی» درباره معادل ترکی عنوان این نمایش نیز گفت: «خانیملار آیدین خاناسی» نزدیک‌ترین معادل برای «بیداری خانه نسوان» است چراکه در این نمایش، با ساختن انجمنی برای آگاهی روبه‌رو هستیم.

جایی که دیالوگ متوقف می‌شود، موسیقی حرف می‌زند
ایرانزاد در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه موسیقی در این اثر اشاره کرد و گفت: در سال‌های اخیر از موسیقی و آهنگساز به‌عنوان مؤلف چهارم در تئاتر یاد می‌کنم. در این نمایش نیز موسیقی نقش مهمی دارد؛ جایی که دیالوگ متوقف می‌شود، موسیقی پا پیش می‌گذارد و سخن می‌گوید. موسیقی این نمایش از صفر تا صد برای همین اثر آهنگسازی شده و بخشی از جهان اجرایی نمایش را شکل می‌دهد که اقای شاهرخ پناهی فرد و گروه حرفه ای ایشان، زحمت آن را کشیدند.

ایرانزاد در پایان با اشاره به نگاه خود در انتخاب آثار نمایشی گفت: هیچ‌گاه تم مشخص و ثابتی نداشته‌ام که بخواهم آن را صرفاً برای مخاطب تکرار کنم. برای من مهم‌تر این است که در هر مقطع، جامعه و مخاطب امروز به چه چیزی نیاز دارد و ما باید چه موضوعی را کنار مخاطب بنشینیم و درباره آن گفت‌وگو کنیم.

«ادیبی» که با ادب و آگاهی بیگانه است
«دارا علی‌آبادی»، بازیگر پیشکسوت تئاتر نیز در این نشست درباره نقش خود گفت: در این نمایش نقش «ادیب» را بازی می‌کنم؛ شخصیتی که داستانش به دوران نخست پهلوی بازمی‌گردد و با وجود نام و جایگاهش، با ادب بیگانه است و ادبیات، موجبات روشنفکری و آگاهی وی در مورد دخترش و زندگی او را فراهم نکرده.

وی افزود: در هر نقشی که به من سپرده می‌شود، از دیده‌ها و تجربه‌هایم در جامعه استفاده می‌کنم و با کمک کارگردان تلاش دارم ایده‌ای را که او در ذهن دارد، روی صحنه محقق کنم.

علی‌آبادی با اشاره به تفاوت این نقش با تجربه قبلی خود در نمایش «اولولری گویلایین» به کارگردانی ایرانزاد، اظهار کرد: این شخصیت از زمین تا آسمان با نقش قبلی من متفاوت است و همیشه تلاش کرده‌ام آنچه کارگردان در ذهن دارد، حتی اگر با نگاه شخصی من متفاوت باشد، به بهترین شکل روی صحنه اجرا کنم.

زنان دیگر قرار نیست فقط قربانی باشند
«رقیه ولی‌پور»، بازیگر نقش «قمری» نیز با اشاره به فاصله زنان دیروز و امروز گفت: با وجود همه تفاوت‌هایی که میان زنان گذشته و زنان امروز وجود دارد، تلاش کردیم از تیپ‌سازی عبور کنیم و شخصیت‌ها را خلق کنیم.
وی افزود: در بسیاری از متون، زنان همواره به‌عنوان قربانی نشان داده شده‌اند اما به نظر می‌رسد این تصویر قربانی‌بودن زنان در دوران امروز دیگر نخ‌نما شده است. هدف ما این است که پس از پایان نمایش، مقایسه‌ای عمیق میان مخاطب، شخصیت‌ها و جهان نمایش شکل بگیرد و تماشاگر بتواند نسبت خود را با این کاراکترها پیدا کند.

هر کسی که کار می‌کند، الزاماً کارگردان نیست
«مریم زارعی»، بازیگر نقش «محجوبه» نیز در این نشست با قدردانی از نازیلا ایرانزاد گفت: به نظرم جامعه تبریز باید قدردان نازیلا ایرانزاد باشد. امروز گاهی آثار به‌صورت فله‌ای تولید می‌شوند اما حضور کارگردانی که نسبت به هنر، نگاه و روشنگری، وسواس و حساسیت دارد، ارزشمند است.

وی افزود: هر کسی که کار می‌کند، الزاماً کارگردان نیست. کار کردن با نازیلا ایرانزاد برای من تجربه‌ای بسیار خوشایند بود، زیرا نگاه و وسواس او نسبت به جزئیات و آنچه قرار است از صحنه به مخاطب منتقل شود، اهمیت ویژه‌ای دارد.

گفتنی است، نمایش «خانیملار آیدین خاناسی» به کارگردانی نازیلا ایرانزاد، از ۲۸ شهریورماه ساعت ۱۹:۳۰ در سالن استاد حمیدی مؤسسه فرهنگی‌هنری ۲۹ بهمن روی صحنه می‌رود.

انتهای پیام/