سالمندآزاری؛ مسئله‌ ای رو به گسترش در جهان

به گزارش نصر، خشونت علیه سالمندان یکی از مسائل مهم حوزه سلامت عمومی است. بررسی های انجام شده در سال ۲۰۱۷ بر روی ۵۲ مطالعه از ۲۸ کشور مناطق مختلف جهان نشان داد طی یک سال گذشته، از هر 6 سالمند بالای 60 سال، یک نفر، یعنی چیزی حدود 7/15 درصد، در معرض نوعی آزار قرار گرفته است.
اگرچه داده‌های دقیق درباره ابعاد این مسئله محدود است، این بررسی برآوردهایی از میزان شیوع انواع مختلف آزار سالمندان ارائه می‌کند.
داده‌های مربوط به میزان وقوع این مشکل، در مراکزی مانند بیمارستان‌ها، خانه‌های سالمندان و سایر مراکز مراقبت طولانی‌مدت محدود است. با این حال، بررسی مطالعات اخیر درباره آزار سالمندان در محیط‌های سازمانی نشان می‌دهد که ۶۴.۲ درصد کارکنان گزارش کرده‌اند که طی یک سال گذشته مرتکب نوعی آزار شده‌اند.
شواهد جدید نشان می‌دهد که میزان شیوع سالمند آزاری، هم در محیط‌های اجتماعی و هم در مراکز نگهداری، در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ افزایش داشته است. به طور مثال، یک مطالعه در ایالات متحده نشان می‌دهد میزان این آزار در محیط‌های اجتماعی ممکن است تا ۸۴ درصد افزایش یافته باشد.

افزایش جمعیت سالمندان، افزایش قربانیان آزار
پیش‌بینی می‌شود تعداد موارد سالمندآزاری در سراسر جهان، همزمان با افزایش سریع جمعیت سالمندان در بسیاری از کشورها، افزایش یابد. حتی اگر نسبت قربانیان سالمندآزاری ثابت باقی بماند، تعداد مطلق قربانیان به دلیل افزایش جمعیت سالمندان به سرعت بیشتر خواهد شد و تا سال ۲۰۵۰ به حدود ۳۲۰ میلیون نفر خواهد رسید؛ در همین زمان، جمعیت جهانی افراد ۶۰ ساله و بالاتر به ۲ میلیارد نفر افزایش خواهد یافت.
آزار سالمندان می‌تواند پیامدهای جدی جسمی و روانی، مالی و اجتماعی، از جمله آسیب‌های جسمی، مرگ زودرس، افسردگی، کاهش توانایی‌های شناختی، نابودی منابع مالی و انتقال به خانه سالمندان با خود به همراه داشته باشد. پیامدهای این نوع از خشونت می‌تواند بسیار جدی بوده و روند بهبودی زمان‌بر شود.

چه عواملی خطر سالمندآزاری را افزایش می‌دهد؟
برخی ویژگی‌های فردی وجود دارند که احتمال قربانی سالمندآزاری شدن را افزایش می دهند. وابستگی یا ناتوانی عملکردی، وضعیت نامناسب سلامت جسمی، اختلال شناختی، سلامت روان نامناسب و درآمد پایین از جمله این عوامل هستند. از طرف دیگر برخی از ویژگی های فردی، احتمال ارتکاب آزار را افزایش می‌دهند، که از جمله آن می توان به بیماری روانی، سوءمصرف مواد و وابستگی فرد آزارگر به قربانی ــ که اغلب ماهیتی مالی دارد ــ اشاره کرد.
در بعد روابط، نوع رابطه نیز می تواند با افزایش خطر آزار مرتبط باشد. برای مثال رابطه همسر یا شریک زندگی و رابطه والد و فرزند، و همچنین وضعیت تأهل، با این حال، این عوامل در کشورهای و مناطق مختلف متغیر هستند. در بعد جامعه و اجتماع نیز عواملی مانند سالمندستیزی و برخی هنجارهای فرهنگی، از جمله عادی‌سازی خشونت، می‌توانند با سالمندآزاری ارتباط داشته باشند.
نکته حائز اهمیت اینجاست که حمایت اجتماعی و زندگی مستقل سالمند، احتمال سالمندآزاری را کاهش می‌دهد.

مقابله با سالمندآزاری، مسئولیت چند نهاد است
راهکارهای متعددی برای پیشگیری از سالمندآزاری و مقابله با آن مورد بررسی قرار گرفته‌اند، اما ذکر این نکته ضروری است که فعلاً شواهد دال بر اثربخشی بیشتر این مداخلات محدود است. با این حال از جمله راهکارهایی که امیدوارکننده‌تر ارزیابی شده‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
نظارت بر خدماتی که برای کاهش بار مراقبت از سالمند ارائه می‌شوند؛ استفاده از برنامه‌های مدیریت مالی برای سالمندانی که در معرض سوءاستفاده مالی قرار دارند؛ استفاده از خطوط کمک‌رسانی و پناهگاه‌های اضطراری و تشکیل تیم‌های چندرشته‌ای؛ چرا که پاسخ به سالمندآزاری اغلب نیازمند همکاری چندین نظام و نهاد از جمله نظام عدالت کیفری، خدمات سلامت، مراقبت‌های سلامت روان، خدمات حمایت از سالمندان و مراکز مراقبت طولانی‌مدت است.
در برخی کشورها، بخش بهداشت و سلامت نقش اصلی را در افزایش توجه عمومی به مسئله سالمندآزاری ایفا می کند و در برخی دیگر، امور رفاه اجتماعی این وظیفه را به عهده گرفته است. متأسفانه در مقیاس جهانی، اطلاعات بسیار کمی درباره سالمندآزاری و شیوه‌های پیشگیری از آن وجود دارد و این کمبود اطلاعات به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه بیشتر است.
در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۲، همزمان با «روز جهانی آگاهی از خشونت علیه سالمندان»، سازمان جهانی بهداشت و شرکای آن سندی با عنوان «مقابله با آزار سالمندان: پنج اولویت برای دهه سازمان ملل متحد در زمینه سالمندی سالم (۲۰۲۱–۲۰۳۰)» منتشر کردند.

این پنج اولویت که پس از مشورت گسترده تعیین شده‌اند، عبارت‌اند از:
1. مقابله با تبعیض سنی که یکی از دلایل اصلی کم‌توجهی به مسئله سالمندآزاری محسوب می شود.
2. تولید داده‌ها و اطلاعات بیشتر و باکیفیت‌تر برای افزایش آگاهی درباره این مسئله.
3. توسعه و گسترش راهکارهای مقرون‌به‌صرفه و مؤثر برای متوقف کردن سالمندآزاری.
4. ارائه توجیه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری با تأکید بر اینکه مقابله با این مسئله، سرمایه‌گذاری ارزشمندی است.
5. تأمین منابع مالی برای مقابله با سالمندآزاری.
انتهای پیام/