قصه عدالتی که از نیمکت مدرسه آغاز می‌شود/روایت نهضت آموزشی دولت چهاردهم در آذربایجان شرقی

به گزارش نصر، مدرسه برای یک دانش‌آموز، فارغ از چند دیوار و یک کلاس درس، نخستین جایی است که فرصت یادگیری، رشد و ساختن آینده در آن شکل می‌گیرد، دوستی‌های دوران کودکی و نوجوانی رشد می‌کند و شخصیت آینده ‌آن‌ها هویت می‌یابد.
با این حال، سال‌ها تفاوت در برخورداری از فضاهای آموزشی و امکانات، باعث شده تا محل زندگی برخی دانش‌آموزان بر کیفیت فرصت آموزشی آن‌ها اثر بگذارد.
در یک سوی این ماجرا، دانش‌آموزانی قرار دارند که در مدارس مجهز و استاندارد تحصیل می‌کنند و در سوی دیگر، دانش‌آموزانی که هنوز کلاس درس آن‌ها با کمبود فضا، فرسودگی یا حتی کانکس تعریف می‌شود. همین فاصله، عدالت آموزشی را از یک شعار به یک ضرورت جدی در نظام تعلیم و تربیت تبدیل کرده است.
دکتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کشورمان که در طول ادوار نمایندگی مجلس، وزارت بهداشت و ریاست دانشگاه علوم پزشکی تبریز، توجه ویژه‌ای به مقوله بهداشت و آموزش داشته است، یکی از اولویت‌های مهم دولت چهاردهم بهبود وضعیت آموزشی و برقراری عدالت در این حوزه قرار داده است.
دولت چهاردهم با قرار دادن «توسعه عدالت در فضاهای آموزشی و پرورشی» در شمار سیاست‌های مهم خود، تلاش کرده است این فاصله را کاهش دهد. رویکردی که ساخت و تکمیل مدارس، رفع محرومیت از فضاهای آموزشی و توجه ویژه به مناطق کم‌برخوردار را دنبال می‌کند.
اما عدالت آموزشی تنها به ساخت مدرسه و افزایش تعداد کلاس‌های درس خلاصه نمی‌شود. برخورداری از معلم توانمند، دسترسی به آموزش باکیفیت، امکانات آموزشی و پرورشی و فراهم شدن فرصت رشد برای دانش‌آموزان مناطق مختلف، بخش دیگری از این مسیر است؛ مسیری که در نهایت باید به کاهش فاصله آموزشی میان مناطق برخوردار و محروم منجر شود.
در این میان، مشارکت مردم و خیرین نیز به یکی از پایه‌های مهم این نهضت تبدیل شده است چرا که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است دولت به تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای حوزه مدرسه‌سازی را پاسخ دهد و همراهی خیرین، صنایع، دستگاه‌ها و مردم می‌تواند سرعت اجرای پروژه‌ها را افزایش دهد.
نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، از این منظر، تنها یک طرح عمرانی به شمار نمی‌رود بلکه تلاشی است برای این‌که نیمکت یک دانش‌آموز در هر نقطه از کشور، نقطه آغاز فرصت‌هایی برابر برای یادگیری و ساختن آینده باشد.

تحقق عدالت آموزشی نیازمند هم‌افزایی میان دولت و جامعه است
بهرام سرمست، استاندار آذربایجان شرقی اظهار کرد: نهضت عدالت آموزشی از سیاست‌های محوری دولت چهاردهم و دکتر پزشکیان است و در استان نیز نسبت به اجرای آن تعهد داریم. هدف ما این است که در اجرای این طرح، آذربایجان شرقی را به یکی از استان‌های برتر کشور تبدیل کنیم و در جایگاه اول یا دوم قرار دهیم.
وی افزود: با توجه به تاکیدات رئیس‌ جمهور بر تقویت زیرساخت‌های آموزشی کشور، ضروری است برای ارتقای سرانه آموزشی آذربایجان شرقی که در برخی مناطق پایین‌تر از میانگین کشوری است، منابع ویژه‌ای از محل اعتبارات ملی و مولدسازی دارایی‌های دولت اختصاص یابد.
سرمست با تاکید بر این‌که تحقق عدالت آموزشی نیازمند هم‌افزایی میان دولت و جامعه است، گفت: آذربایجان شرقی مهد خیرین است و می‌توانیم از این ظرفیت ارزشمند در اجرای پروژه‌های نهضت عدالت آموزشی، توسعه فضاهای آموزشی و همچنین ارتقای کیفیت مدارس استفاده کنیم.
وی افزود: مشارکت خیرین در مدرسه‌سازی تنها به تامین منابع مالی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک مشارکت اجتماعی گسترده در حوزه آموزش و پرورش باشد؛ از این رو باید از ظرفیت خیرین، صنایع، دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌های مختلف برای سرعت بخشیدن به اجرای پروژه‌های آموزشی استفاده کنیم.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید، اظهار کرد: برخی پروژه‌های آموزشی نهضت در استان که مراحل پایانی اجرا را پشت سر می‌گذارند، باید با برنامه‌ریزی و تلاش مضاعف تا مهرماه تکمیل، افتتاح و آماده بهره‌برداری شوند تا دانش‌آموزان سال تحصیلی جدید را در فضاهای آموزشی مناسب آغاز کنند.
سرمست تاکید کرد: توسعه فضاهای آموزشی باید در کنار ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت دنبال شود و هدف نهایی نهضت عدالت آموزشی، تنها افزایش تعداد مدارس و کلاس‌های درس نیست، بلکه فراهم کردن فرصت برابر برای رشد و پیشرفت همه دانش‌آموزان استان است.
وی گفت: هر میزان که در زیرساخت‌های آموزشی سرمایه‌گذاری کنیم، در واقع برای آینده استان و کشور سرمایه‌گذاری کرده‌ایم چرا که مدرسه نقطه آغاز تربیت نیروی انسانی، شکل‌گیری سرمایه اجتماعی و پرورش نسلی توانمند برای اداره آینده جامعه است.

رئیس‌جمهور با حساسیت ویژه‌ای موضوع توسعه عدالت آموزشی را پیگیری می‌کند
اسفندیار صادقی، مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان شرقی نیز با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم در حوزه عدالت آموزشی، اظهار کرد: دولت چهاردهم و شخص رئیس‌جمهور با حساسیت ویژه‌ای موضوع توسعه عدالت آموزشی را در ابعاد مختلف، از توسعه و بهبود فضاهای آموزشی گرفته تا ارتقای کیفیت آموزش، دنبال می‌کنند. در طول دهه‌های گذشته، دولتی نبوده که به اندازه دولت چهاردهم، آموزش و پرورش را تا به این حد در اولولیت قرار دهد.
وی افزود: عدالت آموزشی زمانی محقق می‌شود که دانش‌آموزان در سراسر استان، فارغ از محل زندگی و شرایط اجتماعی و اقتصادی، از فرصت برابر برای تحصیل و دسترسی به آموزش باکیفیت برخوردار باشند و سیاست‌های آموزش و پرورش نیز در همین مسیر در حال اجراست.
صادقی با اشاره به بازگشایی مدارس در سال تحصیلی جدید، گفت: مهرماه امسال تمامی مدارس استان به صورت حضوری فعالیت خواهند کرد و ۷۵۰ هزار دانش‌آموز در ۳۴ هزار کلاس درس، بیش از هشت هزار مدرسه و با همت و همکاری ۴۷ هزار معلم و نیروی آموزشی سال تحصیلی جدید را آغاز خواهند کرد.
وی با اشاره به نقش مردم در توسعه و بهسازی فضاهای آموزشی، اظهار کرد: سال گذشته بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان از محل کمک‌های مردمی برای تعمیرات و بهسازی مدارس استان هزینه شد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای مشارکت اجتماعی در حوزه آموزش و پرورش است. این میزان مشارکت نشان می‌دهد که مردم و خیرین، مدرسه را صرفا یک فضای آموزشی نمی‌دانند، بلکه آن را سرمایه‌ای برای آینده فرزندان خود و جامعه تلقی می‌کنند و باید از این ظرفیت برای تحقق اهداف نهضت عدالت آموزشی بیش از پیش استفاده شود.

طرح حامی؛ گامی برای کاهش فاصله آموزشی
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان شرقی درباره اجرای «طرح حامی» نیز گفت: این طرح با هدف برگزاری کلاس‌های رایگان جبرانی و تقویتی برای دانش‌آموزانی که در طول سال تحصیلی امکان بهره‌مندی از آموزش باکیفیت را نداشته‌اند، در طول فصل تابستان در استان اجرا می‌شود. فرمانداری‌ها و بخشداری‌ها نیز در اجرای این طرح، به‌ویژه در مناطق محروم، روستایی و مدارس چندپایه، مشارکت دارند و تلاش شده است دانش‌آموزانی که بیشتر در معرض افت تحصیلی قرار دارند، در اولویت قرار گیرند.
وی ادامه داد: نزدیک به هشت هزار دانش‌آموز استان تحت پوشش طرح حامی قرار گرفته‌اند و کلاس‌های آموزشی در ۶۹۰ پایگاه و در قالب ۲ هزار و ۲۲۷ کلاس با مشارکت ۲ هزار و ۲۲۷ معلم در حال برگزاری است. اجرای این طرح موجب شده است بخشی از عقب‌ماندگی درسی دانش‌آموزان جبران شود و زمینه برای تقویت بنیه علمی دانش‌آموزانی که به هر دلیل از آموزش باکیفیت فاصله گرفته‌اند، فراهم شود.
وی از برگزاری دوره‌های توانمندسازی برای سرگروه‌های آموزشی با هدف ارتقای کیفیت آموزش خبر داد و گفت: در این راستا ۲۰ پایگاه در سطح استان دایر شده است. انواع انیمیشن‌ها و محتوای آموزشی مرتبط با کتب درسی نیز تولید و در اختیار همکاران در مدارس قرار گرفته است تا از ظرفیت ابزارهای نوین برای جذاب‌تر و اثربخش‌تر شدن فرآیند آموزش استفاده شود.

تبریز همچنان نیازمند توسعه فضاهای آموزشی است
صادقی با اشاره به وضعیت سرانه فضای آموزشی در استان، گفت: میانگین سرانه فضای آموزشی آذربایجان شرقی تقریبا در سطح میانگین کشوری قرار دارد، اما در برخی شهرستان‌ها و به‌ویژه کلان‌شهر تبریز همچنان با کمبود فضای آموزشی مواجه هستیم. سرانه فضای آموزشی در تبریز با وضعیت مطلوب فاصله دارد و به همین دلیل احداث مدارس بزرگ‌مقیاس و توسعه پروژه‌های عمرانی در مناطق پرتراکم شهری در دستور کار قرار گرفته است.
وی ادامه داد: برخی شهرستان‌ها از جمله مراغه، مرند و بستان‌آباد نیز نیازمند توجه ویژه در حوزه توسعه فضاهای آموزشی هستند و تلاش می‌شود با اولویت‌بندی مناطق کم‌برخوردار، بخشی از این کمبودها در قالب نهضت توسعه عدالت آموزشی جبران شود.

مشارکت مردمی؛ پشتوانه طرح شهید عجمیان
وی به اجرای طرح شهید عجمیان برای بهسازی و شاداب‌سازی مدارس اشاره کرد و گفت: این طرح با مشارکت گروه‌های جهادی، خیرین، اولیا و فرهنگیان برای بهسازی و شاداب‌سازی مدارس اجرا می‌شود. هرچند حمایت‌هایی از سوی وزارت آموزش و پرورش انجام می‌گیرد، اما بخش عمده موفقیت این طرح مرهون مشارکت‌های مردمی و فعالیت‌های جهادی است و این تجربه نشان داده است که با همراهی مردم می‌توان دامنه اقدامات آموزشی و پرورشی را گسترش داد. سال گذشته بهسازی ۴۳۲ مدرسه در قالب این طرح هدف‌گذاری شده بود، اما با مشارکت گسترده گروه‌های مختلف، ۶۵۵ مدرسه تحت پوشش قرار گرفت.
مدیرکل آموزش و پرورش آذربایجان شرقی ادامه داد: امسال نیز بهسازی سه هزار کلاس درس در دستور کار قرار گرفته و تلاش خواهیم کرد این میزان را تا سه برابر افزایش دهیم تا بخش بیشتری از مدارس استان از فضای آموزشی مناسب، بانشاط و استاندارد برخوردار شوند. تجربه اجرای طرح‌های حامی و شهید عجمیان نشان می‌دهد که عدالت آموزشی تنها با ساخت مدرسه محقق نمی‌شود، بلکه کیفیت آموزش، وضعیت فضای آموزشی، توانمندسازی معلمان و مشارکت جامعه نیز بخش مهمی از این مسیر است.

تدوین ۲۹۱ پروژه مدرسه سازی در آذربایجان شرقی
فرهاد فرهودی، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس آذربایجان شرقی نیز با تشریح اقدامات انجام‌شده در قالب نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، اظهار کرد: یکی از سیاست‌های اصلی دولت در حوزه مدارس و توسعه فضاهای آموزشی، در قالب این نهضت تدوین شده و در آذربایجان شرقی ۲۹۱ پروژه با بیش از ۱۳۸ هزار مترمربع زیربنا در دست احداث است.
وی افزود: میانگین سرانه فضای آموزشی در آذربایجان شرقی ۵.۷۴ مترمربع است، در حالی که میانگین کشوری ۵.۵۹ مترمربع برآورد می‌شود؛ با این حال، پروژه‌های نهضت توسعه عدالت در مناطقی از استان در حال اجرا است که سرانه فضای آموزشی آن‌ها از میانگین کشوری پایین‌تر است.
فرهودی ادامه داد: در جنوب استان شامل شهرستان‌های مراغه، بناب و ملکان و در شهرستان‌های تبریز، مرند، بستان‌آباد و میانه به دلیل پایین بودن سرانه فضای آموزشی و در چاراویماق به دلیل تعدد مدارس کانکسی، اجرای پروژه‌های نهضت در اولویت قرار گرفته است.
وی اظهار کرد: تاکنون ۲۰۶ پروژه به آموزش و پرورش تحویل داده شده است و حتی در بازه‌های جنگ نیز اجرای پروژه‌ها متوقف نشد و روند ساخت و تحویل مدارس ادامه داشت که در این زمینه نقش مردم و خیرین بی‌نظیر بوده است. استان از نظر میانگین پیشرفت پروژه‌ها با ۸۸ درصد، رتبه چهارم کشور را دارد و از استان‌های اصفهان و تهران نیز بالاتر است.
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس آذربایجان شرقی با اشاره به پویش «بساز به ساز مدرسه»، افزود: این پویش نمونه‌ای از مشارکت عمومی در توسعه فضاهای آموزشی است و طبق آمار، آذربایجان شرقی از نظر تعداد مشارکت‌کنندگان در این پویش رتبه چهارم کشور را دارد. در تقسیم‌بندی مناطق آموزشی استان، میانه با یک‌هزار و ۹۳۰ نفر، ناحیه سه تبریز با یک‌هزار و ۴۷۱ نفر و آذرشهر با ۷۳۶ نفر، رتبه‌های اول تا سوم استان را از نظر تعداد مشارکت‌کنندگان به خود اختصاص داده‌اند.
وی ادامه داد: تاکنون ۲.۸۵ میلیارد تومان از طریق این پویش جذب شده که شهرستان خاروانا، ناحیه سه تبریز و بستان‌آباد رتبه‌های اول تا سوم را در میزان جذب منابع به خود اختصاص داده‌اند.

پایان مسیر مدارس کانکسی در آذربایجان شرقی
فرهودی با اشاره به وضعیت مدارس کانکسی استان، گفت: در آذربایجان شرقی ۸۲ مدرسه کانکسی مستقل با جمعیت بالای هشت دانش‌آموز داشتیم که تاکنون ۸۱ مدرسه به اتمام رسیده و یک مدرسه باقی‌مانده نیز تا مهرماه به پایان خواهد رسید. حذف مدارس کانکسی یکی از اولویت‌های مهم نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی است و تلاش می‌کنیم دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار نیز مانند سایر دانش‌آموزان از فضای آموزشی استاندارد برخوردار شوند.
وی به اجرای طرح شهید عجمیان در حوزه تعمیرات، بهسازی و شاداب‌سازی مدارس اشاره کرد و گفت: امسال بهسازی ۱۵ هزار و ۲۲۷ کلاس درس تا امروز اجرایی شده که معادل ۶۰ درصد کلاس‌های دایر در استان است. سهم دولت در بهسازی این کلاس‌ها تنها ۲۰ درصد بوده و بخش عمده هزینه‌ها توسط مردم تامین شده است که این موضوع بار دیگر اهمیت مشارکت اجتماعی در اجرای طرح‌های آموزشی را نشان می‌دهد.
وی خاطرنشان کرد: برای ساختن آینده ایران، مدارس را با استفاده از جدیدترین و زیباترین تکنیک‌ها می‌سازیم، چرا که آینده کشور متعلق به دانش‌آموزان و آینده‌سازانی است که در این مدارس تحصیل خواهند کرد. حتی در دوران جنگ نیز ادامه ساخت مدارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا برای توسعه کشور و خدمت به مردم حتی یک دقیقه نباید تاخیر کرد.
مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس آذربایجان شرقی تاکید کرد: کیفیت آموزش و پرورش به طور مستقیم با برخورداری از فضاهای آموزشی مناسب ارتباط دارد و دانش‌آموزان شایسته بهترین امکانات هستند و ما وظیفه داریم با تمام توان این امکانات را برای آنها فراهم کنیم. نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی گامی مهم در این راستاست و مجموعه نوسازی مدارس استان مصمم است پروژه‌های تعریف‌شده در این قالب را با جدیت به سرانجام برساند چرا که تکمیل این پروژه‌ها تنها یک وظیفه سازمانی نیست، بلکه یک تعهد اجتماعی است و هر آجری که در این مدارس گذاشته می‌شود، در واقع بخشی از آینده روشن‌تر فرزندان این سرزمین را می‌سازد.
به گزارش نصر، نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی را نمی‌توان صرفا طرحی برای ساخت چند دیوار و کلاس درس دانست زیرا این نهضت تلاشی برای نزدیک‌تر کردن نقطه آغاز زندگی دانش‌آموزان به یکدیگر است. از مدرسه‌ای در قلب یک کلان‌شهر تا کلاسی در دورافتاده‌ترین روستا، قرار است فرصت یادگیری بیش از گذشته به جای جغرافیا، به توانایی و اراده دانش‌آموزان گره بخورد.
تجربه آذربایجان شرقی نیز نشان می‌دهد که تحقق این هدف، تنها با اعتبار دولتی ممکن نیست و حضور خیرین، خانواده‌ها، گروه‌های جهادی، صنایع و دیگر بخش‌های جامعه می‌تواند سرعت این مسیر را چند برابر کند. حالا با ادامه ساخت پروژه‌ها، حذف مدارس کانکسی و اجرای طرح‌های کیفیت‌بخشی، قصه عدالت آموزشی از روی کاغذ به کلاس‌های درس رسیده است. قصه‌ای که پایان آن نه در افتتاح یک مدرسه، بلکه در آینده دانش‌آموزانی نوشته خواهد شد که قرار است فردای ایران را بسازند.
انتهای پیام/