اما و اگرهای بلندمرتبه‌سازی در باغ شهر مراغه

به گزارش نصر، مراغه با محدوده شهری سه هزار هکتاری و جمعیتی افزون بر ۲۰۰ هزار نفر دارای یکهزار و ۷۰۰ هکتار ساختمان است که با توجه به توسعه روز افزون و سریع محیط شهری، امروز انتخاب زمین برای ساخت مسکن در قالب طرح های مختلف همجون نهضت ملی مسکن و سایر طرح های دولتی و خصوصی با مشکلات همراه شده است که موضوع بلند مرتبه سازی می تواند یکی از راهکارهای رهایی از این مشکل باشد که بنا به گفته مسئولان همین مساله تنها راهکار است و چاره ای جز این نیست.
اما آیا قوانین موجود و شرایط خاص باغ شهر مراغه این اجازه را می دهد تا این کهن شهر تاریخی به سمتی برود که آینده آن معلونم نیست؟ شهری که در کنار بم، تفت، نطنز و دیاسر جزو پنج باغ شهر ایران است که تاکنون به رغم سختی ها و پیچیدگی های فراوان، این ویژگی را حفظ کرده است.
اینکه مراغه با بلند مرتبه سازی هویت اجتماعی، معماری و فرهنگ شهری خود را از دست می دهد، پرسشی است که برای شهروندان این کهن شهر تاریخی مطرح است.
هرچند بلندمرتبه‌سازی به عنوان یکی از راهکارهای پاسخ به محدودیت زمین و رشد جمعیت در کلان‌شهرها مطرح است، اما این الگوی توسعه شهری با چالش‌ها و معایب ساختاری، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی متعددی همراه است که می تواند در مدت زمان بسیار کوتاهی هویت یک شهر و تاریخ آنرا زیر سئوال برده و شهروندان را از گذشته تاریخی شهر خود بیگانه کند.
باید توجه داشت که چالش‌های فنی، سازه‌ای و ایمنی، دشواری‌های مدیریت بحران و تخلیه اضطراری در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه نظیر آتش‌سوزی یا زلزله، پیامدهای زیست‌محیطی مثل تشدید پدیده جزیره حرارتی شهری ناشی از مصالح به کار رفته در برج‌ها شامل بتن، شیشه و فلز می تواند ضریب جذب حرارتی بالایی را سبب شود، برهم زدن جریان باد و ایجاد اثر تونل باد، برخورد بادهای سرعت بالا به بدنه برج‌ها و هدایت آن‌ها به سطح زمین، ممنانعت از جریان طبیعی هوا و انباشت آلاینده‌های جوی، وابستگی شدید به ترابری عمودی، افزایش استفاده از انرژی برق، مسدود کردن نور طبیعی و حق سایه، فشار بر زیرساخت‌ها و خدمات شهری، تراکم بیش از حد جمعیت و فرسودگی شبکه‌ها، پیامدهای اجتماعی و روان‌شناختی، کاهش تعاملات اجتماعی و حس تعلق محلی و مشکلات عدیده اقتصادی و مدیریتی با بلندمرتبه سازی مراغه را دچار خواهد کرد.

چاره‌ای جز بلندمرتبه سازی برای حل مشکل مسکن شهروندان نداریم
فرماندار شهرستان مراغه در نشست اخیر شورای مسکن با بیان اینکه امروز اراضی محیط شهری به هیچ عنوان کفاف عرضه و تقاضا را ندارد، بر بلندمرتبه سازی به منظور خروج از بحران مسکن در این شهر تاکید کرد و گفت: ناچار باید به این سمت برویم و راهکار دومی برای این مشکل وجود ندارد.
علی امیری راد با بیان اینکه در حال حاضر مشکل مسکن در شهر مراغه وجود دارد و باید برای برون رفت از این چالش دنبال راهکار باشیم، اظهار کرد:‌ اگر امروز به فکر چاره اندیشی نباشیم، فردا شهر با بحران های جدی تر و غیر قابل حلی روبرو می شود که برای حل و فصل آنها باید علاوه بر هزینه های ریالی، باید نسبت به رفع هزینه های اقتصادی و اجتماعی نیز وارد عمل شد.
وی یکی از آسیب های کمبود زمین در سطح شهر مراغه را بروز و ظهور پدیده «احتکار زمین» عنوان و اضافه کرد: متاسفانه در سال های گذشته به دلیل برخی سیاست های بی نتیجه حوزه مسکن، اکنون بسیاری از شهرها دچار مشکلاتی شده اند که ناشی از نبود توازن بین عرضه و تقاضا است.
امیری راد یادآور شد: با توجه به افزایش جمعیت مراغه و نیاز به مسکن در این شهر، محدودیت های زمین به همراه موانع قانونی مانع از بلندمرتبه سازی شده است که باید با رایزنی و انجام مکاتبات مختلف با استانداری آذربایجان شرقی نسبت به رفع این موانع اقدام کرد که مقدمات آن به انجام رسیده است.
وی کسب مجوزهای لازم برای رفع محدودیت های ساخت و ساز در مراغه را یکی از اولویت های اصلی مدیریت شهرستان برشمرد و ادامه داد: ما چاره ای جز رفتن به سمت بلندمرتبه سازی نداریم و اگر در پی حل مشکلات مسکن در مراغه هستیم، باید موضوع بلندمرتبه سازی را جدی بگیریم.
امیری راد شرایط خاص شهر مراغه و محدودیت های مربوط به ساخت مسکن را یکی از دلایل مهم مشکلات اقتصادی در منطقه دانست و افزود: باید توجه داشت که صنعت ساخت و ساز با بلندمرتبه سازی رونق گرفته و ضمن حل معضلات مربوط به کمبود مسکن، در حوزه درآمدزایی و ایجاد اشتغال نیز می توان با این روش اقدامات موثرتری انجام داد.

بلندمرتبه سازی باید با حفظ هویت باغ شهر مراغه صورت بگیرد
عضو کمیسیون اقتصادی و نمانیده مردم مراغه و عجب شیر در مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است، در حالیکه امکانات و اراضی واقع در محدوده شهری نمی تواند مشکلات مربوط به مسکن شهروندان مراغه ای را حل کند، باید از ظرفیت بلندمرتبه سازی بهره برد که این امکان در حال حاضر برای شهر مراغه وجود ندارد.
سیدفرید موسوی با اشاره به شرایط و اقلیم خاص هویتی و اجتماعی شهر مراغه، یادآور شد: موضوع بلندمرتبه سازی باید با حفظ هویت باغ شهر این کهن دیار ایران زمین به انجام برسد و نباید به گونه ای عمل کرد که در زمان کوتاهی و یا در درازمدت خاصیت باغ شهری مراغه از بین برود.
وی کمبود زمین در شرایط کنونی را ابزار دلالی در مراغه عنوان و اضافه کرد: با ادامه این روند و عدم صدور مجوزهای لازم برای بلندمرتبه سازی در مراغه، مشکلات تهیه و تامین مسکن همچنان پابرجا بوده و در سال های آینده افزایش خواهد یافت.
موسوی مهاجرت انبوه سازان مراغه ای به سایر شهرهای آذربایجان شرقی و حتی استان های دیگر را از عواقب و پیامدهای منفی ممنوعیت بلندمرتبه سازی برشمرد و گفت: باید توجه داشت که مساله مسکن و ساخت و ساز، عامل و موتور محرک اقتصاد در هر جامعه شهری است که اگر در مراغه قصوری در این رابطه به انجام برسد، بسیاری از فرصت های اقتصادی در طول زمان از بین رفته و آسیب های آن متوجه شهوندان خواهد شد.
به گفته وی واگذاری های بی ضابطه در سال های گذشته یکی از عوامل مهم و موثر در بروز مشکل حوزه مسکن در مراغه بوده است.
موسوی با بیان اینکه اکنون یکهزار و ۳۰۰ هکتار از مساحت شهر مراغه به مناطق مسکونی اختصاص دارد، ادامه داد: از این رقم بیش از ۵۰۰ هکتار به تعاونی های مسکن تعلق دارد که رقم بسیار قابل توجهی است و کسی هم درباره سرنوشت این اراضی پاسخگو نیست.

بلندمرتبه‌سازی فقط در معابر بالای ۴۵ متر
شهردار مراغه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا، ضمن تاکید بر اینکه موضوع بلندمرتبه سازی در این شهر باید با ضوابط و قوانین مختص باغ شهرها و همچنین مقررات مربوط به شهرهای یادگیرنده یونسکو صورت بگیرد، گفت: بر همین مبنا اگر مجوزهای مربوطه اخذ شود، موضوع بلندمرتبه سازی فقط برای معابر و گذرهای بالای ۳۵ تا ۴۵ متری قابلیت اجرا دارد.
شهرام مروتی ویژگی های خاص مراغه به دلیل صبغه تاریخی و هویتی را منحصر به فرد خواند و یادآور شد: این خصوصیات باید به بهترین شکل ممکن حفظ و تقویت شده و برای نسل های آینده منتقل شود، در غیر این صورت همگان در مقابل نسل های آینده پاسخگو خواهیم بود.
وی در عین حال لزوم حرکت به سمت بلندمرتبه سازی را لازمه توسعه شهری دانست و ادامه داد: البته باید توجه داشت که خروج از محدودیت های مربوط به بلندمرتبه سازی در مراغه نیازمند مصوبه کمیسیون ماده پنج آذربایجان شرقی است که تاکنون به رغم درخواست های مکرر موفقیتی در این زمینه حاصل نشده است.
مروتی محدودیت های زمین و مشکلات ناشی از آن در حوزه ساخت و ساز را یکی از معضلات مدیریت شهری مراغه برشمرد و اظهار کرد: در حال حاضر در سطح شهر مراغه با نوعی عدم توازن ساخت و سازها مواجهیم، به گونه ای که در هسته مرکزی شهر کاربری عمومی وجود ندارد و در مناطق دیگر شهر شاهد تراکم بیشتر در این زمینه هستیم.
به گفته وی با وجود موافقت شورای مسکن شهرستان برای تحقق بلندمرتبه سازی در مراغه، اما چون مصوبه ماده پنج ندارد، این موضوع فعلا" امکان پذیر نیست.
مروتی افزود: کمبود زمین در محیط شهری مراغه منجر به بروز چندین مشکل دیگر برای مدیریت شهری شده است، از جمله اینکه به همین علت نیاز مسکن شهروندان در زمین های روستایی رفع می شود که همین امر موجب بروز انواع مشکلات زیرساختی، محیط زیستی و خدمات عمومی می شود و ادامه این روند آینده شهرستان را با چالش های عدیده روبرو خواهد کرد.
وی سوق دادن مردم برای تامین مسکن به مناطق روستایی را راه حلی بسیار مشکل زا و بی فایده عنوان کرد و افزود: در این راستا وزارت راه و شهرسازی اصلی ترین مانع توسعه مسکن در شهرها است که به جای اجرای سیاست های جدی در محدوده های شهری، متقاضیان را به مناطق روستایی سوق می دهد.
انتهای پیام/