کارت سوخت؛ منشأ تنش در جایگاه‌های سوخت تبریز

به گزارش نصر،  به گفته سلمان امیری، استفاده از ظرفیت‌های مغفول‌مانده‌ای مانند CNG، اطلاع‌رسانی شفاف و تصمیم‌گیری متناسب با واقعیت‌های میدانی، می‌تواند به کاهش مشکلات این حوزه کمک کند.
دبیر و نایب‌رئیس انجمن صنفی جایگاه‌داران استان، در گفت‌وگو با خبرنگار نصر اظهار کرد: در جایگاه‌ها عملاً دو مسیر برای سوخت‌گیری وجود دارد؛ یا مردم با کارت شخصی خود اقدام به دریافت سوخت می‌کنند، یا در مواردی که کارت همراه ندارند، از کارت جایگاه استفاده می‌شود. مسئله‌ای که امروز با آن مواجه هستیم این است که هم تعداد این کارت‌ها کاهش پیدا کرده و هم میزان سهمیه‌ای که برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود کمتر شده است.
 
وی افزود: پیش از این، در برخی جایگاه‌ها حدود ۶ کارت سوخت در اختیار جایگاه‌دار قرار داشت که هر کدام نیز سهمیه قابل قبولی داشتند و همین موضوع کمک می‌کرد در مواقعی که مردم کارت شخصی همراه نداشتند، کار آن‌ها معطل نماند. اما اکنون در بسیاری از جایگاه‌ها تعداد کارت‌ها به ۲، ۳ یا ۴ کارت رسیده و در کنار آن، سهمیه هر کارت نیز از حدود ۷۰۰۰ کاهش یافته است. طبیعی است که با چنین وضعیتی، پاسخ‌گویی به مراجعه‌کنندگان، به‌ویژه در ساعات پرتردد، دشوارتر شود.
 
امیری ادامه داد: وقتی مردم بدون کارت شخصی به جایگاه مراجعه می‌کنند، انتظار دارند بتوانند از کارت جایگاه استفاده کنند. اما وقتی تعداد کارت‌ها محدود و سهمیه آن‌ها کم شده باشد، جایگاه‌دار عملاً امکان خدمت‌رسانی به همه را ندارد. در چنین شرایطی ممکن است این تصور به‌وجود آید که جایگاه‌دار از ارائه خدمت خودداری می‌کند، در حالی که واقعیت این است که این محدودیت از سطح دیگری اعمال شده و خارج از اختیار جایگاه‌دار است.
 
وی با اشاره به ابعاد گسترده‌تر موضوع سوخت در کشور گفت: مسئله فقط به جایگاه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه ما با یک ناترازی جدی در حوزه مصرف و تأمین بنزین مواجه هستیم. مصرف روزانه کشور در برخی برآوردها به بیش از ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون لیتر در روز می‌رسد. در چنین شرایطی، اگر یک بسته کامل و واقع‌بینانه برای مدیریت مصرف و تأمین پایدار سوخت طراحی نشود، فشار نهایی بر مردم و جایگاه‌ها نمایان خواهد شد.
 
امیری تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش فشار بر مصرف بنزین، احیای ظرفیت CNG است. امروز در کشور ظرفیت قابل توجهی در این بخش وجود دارد. برآوردها نشان می‌دهد ظرفیت این حوزه حدود ۴۰ میلیون مترمکعب است، اما مصرف واقعی آن چیزی در حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون مترمکعب است. این در حالی است که در دوره‌ای مصرف CNG به حدود ۲۷ میلیون مترمکعب هم رسیده بود. اگر سیاست‌گذاری درستی صورت گیرد و مردم برای استفاده از CNG ترغیب شوند، می‌توان بخش مهمی از فشار وارد بر مصرف بنزین را کاهش داد.
 
وی تصریح کرد: وقتی قیمت بنزین پایین نگه داشته می‌شود و سیاست تشویقی روشنی برای استفاده از CNG وجود ندارد، طبیعی است که بخشی از مصرف به سمت بنزین متمایل شود. اگر از سال‌های گذشته تصمیمات تدریجی و منطقی درباره قیمت‌گذاری، مشوق‌های مصرف CNG و توسعه زیرساخت‌های مربوط به آن اتخاذ می‌شد، امروز کشور با این میزان فشار در حوزه بنزین مواجه نبود. همچنین کاهش یا توقف تولید برخی خودروهای گازسوز و دوگانه‌سوز نیز به افت مصرف CNG دامن زده است.
 
مالک جایگاه دومنظوره الماس غرب با انتقاد از نبود اطلاع‌رسانی مناسب درباره تغییرات اعمال‌شده در کارت‌های سوخت گفت: اگر قرار است تعداد کارت‌های جایگاه کم شود یا سهمیه آن‌ها کاهش پیدا کند، مردم باید از قبل در جریان باشند. جایگاه‌دار نباید در خط مقدم مواجهه با نارضایتی مردم قرار گیرد، در حالی که خودش نیز در این تصمیم‌گیری نقشی نداشته است.
 
وی افزود: بسیاری از مردم کارت شخصی دارند، اما یا آن را همراه نمی‌آورند یا به هر دلیلی از آن استفاده نمی‌کنند. وقتی به جایگاه مراجعه می‌کنند و با کمبود کارت مواجه می‌شوند، ناراحتی خود را متوجه کارکنان جایگاه می‌کنند. در حالی که اگر اطلاع‌رسانی دقیق انجام شود، مردم با آمادگی بیشتری مراجعه خواهند کرد و بخش زیادی از سوءتفاهم‌ها از بین می‌رود.
 
امیری با اشاره به شرایط کاری در جایگاه‌ها اظهار داشت: کار در جایگاه فقط فروش سوخت نیست؛ روزانه طیف متنوعی از مراجعه‌کنندگان، از راننده و مسافر گرفته تا خودروهای اداری، خدماتی و مأموریتی، به جایگاه مراجعه می‌کنند. در چنین فضایی، کافی است محدودیت کارت یا سهمیه ایجاد شود تا روند خدمت‌رسانی با تنش و نارضایتی همراه شود. به همین دلیل، جایگاه‌ها نیازمند حمایت بیشتر، مقررات روشن‌تر و اطلاع‌رسانی دقیق‌تر هستند.
 
وی گفت: جایگاه سوخت یک محیط عمومی و حساس است. درِ جایگاه به روی همه باز است و افراد مختلف با شرایط و دغدغه‌های متفاوت به آن مراجعه می‌کنند. از این رو، کارکنان جایگاه‌ها باید در فضایی آرام و قابل پیش‌بینی به ارائه خدمت بپردازند و این امر مستلزم آن است که تصمیمات اجرایی نیز با ملاحظات میدانی و اجتماعی همراه باشد.
 
دبیر و نایب‌رئیس انجمن صنفی جایگاه‌داران استان در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات اقتصادی جایگاه‌داران اشاره کرد و گفت: در یک سال اخیر، هزینه‌های مربوط به بیمه، بیمه مسئولیت، برق، آب، اجاره، نیروی انسانی، نگهداری تجهیزات، قراردادهای خدماتی و سایر هزینه‌های جاری رشد قابل توجهی داشته و در برخی بخش‌ها افزایش ۵۰ تا ۶۰ درصدی تجربه شده است. اما در مقابل، درآمد و کارمزد جایگاه‌ها متناسب با این رشد هزینه‌ها اصلاح نشده است.
 
وی افزود: جایگاه‌دار امکان تعیین قیمت ندارد و نمی‌تواند مبلغی مازاد از مردم دریافت کند. قیمت سوخت و ساختار کارمزد، دولتی و تکلیفی است. بنابراین وقتی هزینه‌ها بالا می‌رود اما دریافتی جایگاه ثابت می‌ماند، ادامه فعالیت برای بسیاری از جایگاه‌ها دشوار می‌شود. با این حال، افکار عمومی معمولاً از این واقعیت‌ها اطلاع دقیقی ندارد و همه فشارها در نهایت متوجه جایگاه‌دار می‌شود.
 
امیری با تأکید بر اینکه جایگاه‌داران خود را در کنار مردم می‌دانند، تصریح کرد: ما نه در برابر مردم هستیم و نه خواهان ایجاد محدودیت برای آن‌ها؛ برعکس، هر مراجعه‌کننده برای جایگاه‌دار محترم است و ما علاقه‌مندیم بتوانیم خدمات کامل ارائه دهیم. اگر در مقاطعی محدودیتی در ارائه کارت یا سوخت ایجاد می‌شود، این موضوع ناشی از محدودیت واقعی کارت یا اتمام سهمیه ، نه بی‌میلی جایگاه‌دار به خدمت‌رسانی است.
 
وی با اشاره به برخی موقعیت‌های خاص در جایگاه‌ها گفت: گاهی یک مسافر، راننده بین‌شهری یا فردی که از شهری دیگر مراجعه کرده، در شرایطی قرار می‌گیرد که نیاز فوری به سوخت دارد. در چنین مواقعی تلاش می‌کنیم در چارچوب امکانات موجود، همکاری لازم انجام شود. با این حال، همین شرایط نیز گاهی برای دیگر مراجعان پرسش‌برانگیز می‌شود و نشان می‌دهد که این حوزه بیش از هر چیز به سازوکار روشن و قابل‌فهم برای همه نیاز دارد.
 
امیری همچنین به نیاز خودروهای اداری، خدماتی و مأموریتی به سوخت اشاره کرد و گفت: در برخی مواقع، این خودروها نیز با مشکل کارت یا سهمیه مواجه می‌شوند و طبیعی است که توقف آن‌ها می‌تواند در روند خدمت‌رسانی عمومی اختلال ایجاد کند. بنابراین این بخش نیازمند پیش‌بینی و تدبیر بیشتری است.
 
وی در ادامه تأکید کرد: اگر قرار است کارت جایگاه همچنان وجود داشته باشد، باید سازوکار آن شفاف، منطقی و قابل کنترل باشد. هم تعداد کارت‌ها باید متناسب با نیاز واقعی هر جایگاه تعیین شود و هم سهمیه آن‌ها نباید به اندازه‌ای ناچیز باشد که در مدت کوتاهی به پایان برسد. اگر کارت‌ها در ساعات ابتدایی روز عملاً از دسترس خارج شوند، طبیعی است که مراجعات و گلایه‌ها بیشتر شود.
 
مالک جایگاه دومنظوره الماس غرب گفت: ما نمی‌گوییم هیچ تغییری در نظام کارت سوخت ایجاد نشود، بلکه معتقدیم تصمیم‌ها باید منطقی، مرحله‌بندی‌شده، با اطلاع‌رسانی قبلی و با درنظر گرفتن واقعیت‌های میدانی اجرا شود. کاهش شدید کارت‌های جایگاه بدون توجه به نیاز روزمره مردم، عملاً جایگاه‌دار را در برابر مراجعه‌کننده قرار می‌دهد و نتیجه‌ای جز افزایش نارضایتی به همراه ندارد.
 
وی همچنین خواستار گفت‌وگوی مستقیم و مستمر مسئولان با جایگاه‌داران شد و افزود: کسانی که در جایگاه‌ها کار می‌کنند، روزانه با واقعیت‌های اجرایی روبه‌رو هستند و بهتر از هر کسی می‌دانند چه تصمیمی عملی است و چه تصمیمی فقط در سطح اداری قابل تصور است. اگر این گفت‌وگوها جدی گرفته شود، هم می‌توان از بروز سوءتفاهم‌ها جلوگیری کرد و هم راهکارهای بهتری برای مدیریت مصرف و توزیع سوخت یافت.
 
امیری در ادامه با اشاره به برخی اقدامات انجام‌شده برای تسهیل دسترسی مردم به سوخت گفت: در جایگاه الماس غرب تمهیداتی در نظر گرفته شده تا بنزین آزاد به‌صورت ۲۴ ساعته در اختیار شهروندان قرار گیرد. این اقدام با هدف کمک به کاهش بخشی از دغدغه مراجعان، به‌ویژه مسافران و افرادی که در ساعات مختلف شبانه‌روز نیاز فوری به سوخت دارند، پیش‌بینی شده تا روند خدمت‌رسانی با آرامش بیشتری دنبال شود.
 وی در پایان با تأکید بر نقش تعیین‌کننده رسانه‌ها در تبیین واقعیت‌های این حوزه گفت: رسانه باید در کنار انعکاس مشکلات، به تشریح علل شکل‌گیری آن‌ها نیز بپردازد.
به گفته وی، مردم باید بدانند کاهش کارت‌های سوخت جایگاه‌ها، تغییر سهمیه‌ها و محدودیت‌های اجرایی موجود، خارج از اختیار جایگاه‌داران است و آنان صرفاً در چارچوب ضوابط ابلاغی فعالیت می‌کنند.
 امیری افزود: اگر این واقعیت‌ها به‌درستی برای افکار عمومی تشریح شود، هم از حجم سوءبرداشت‌ها کاسته می‌شود و هم روند خدمت‌رسانی در فضایی آرام‌تر و همراه با درک متقابل ادامه خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: امروز هم مردم در مضیقه‌اند و هم جایگاه‌داران؛ اگر قرار است این چرخه اصلاح شود، باید همزمان به سه موضوع اطلاع‌رسانی شفاف، استفاده از ظرفیت CNG و تصمیم‌گیری واقع‌بینانه درباره کارت‌های سوخت جایگاه‌ها؛ توجه شود. بدون این سه محور، حل ریشه‌ای مشکلات موجود دشوار خواهد بود.
انتهای پیام/