مصرف بی‌رویه مکمل‌های غیرضروری سلامت مادر و جنین را به خطر می‌اندازد

به گزارش نصر، علیرضا استادرحیمی با بیان اینکه دوران جنینی یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی انسان است، اظهار کرد: جنینی که در رحم مادر قرار دارد، در واقع در مرحله‌ای است که برنامه‌ریزی برای کل زندگی او انجام می‌شود. حتی اگر فردی در ۵۰ سالگی به بیماری مبتلا شود، یکی از ریشه‌های آن می‌تواند به شرایط و شیوه زندگی مادر در دوران بارداری بازگردد.
وی افزود: دوره بارداری تنها به معنای حمل جنین نیست، بلکه به منزله پرورش نسل آینده است. بسیاری از بیماری‌ها و حتی وضعیت سلامت افراد در طول زندگی، ریشه در دوران جنینی دارند و تغییراتی که در این دوره در ژن‌های جنین ایجاد می‌شود، می‌تواند نه تنها زندگی خود فرد، بلکه نسل‌های بعدی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
وی با تأکید بر اهمیت سبک زندگی سالم در دوران بارداری گفت: مادران باردار باید تا حد امکان از غذای سالم استفاده کنند، فعالیت بدنی مناسب داشته باشند و خواب کافی را در برنامه روزانه خود قرار دهند.
وی با اشاره به اهمیت آمادگی پیش از بارداری تصریح کرد: افرادی که قصد بارداری دارند، باید پیش از بارداری از نظر تغذیه‌ای آمادگی لازم را کسب کنند. در صورت وجود کمبودهای تغذیه‌ای، این مشکلات باید برطرف شود و اگر فرد دچار اضافه وزن، چربی خون یا قند خون بالا است، لازم است پیش از بارداری این شرایط اصلاح شود.
استادرحیمی ادامه داد: برخورداری از تغذیه سالم در دوران بارداری به معنای مصرف انواع مکمل‌ها و ویتامین‌ها نیست. اصل اساسی، داشتن یک رژیم غذایی سالم است. در بسیاری از موارد، فردی که رژیم غذایی مناسبی دارد، نیازی به مصرف مکمل‌های متعدد و پرهزینه ندارد. مطالعات انجام‌شده در کشورهای اروپایی نیز نشان داده‌اند مصرف بیش از حد مکمل‌ها می‌تواند برای مادر و جنین عوارضی به همراه داشته باشد، احتمال زایمان زودرس را افزایش دهد و وزن تولد نوزاد را بیشتر کند.
این متخصص تغذیه وزن تولد را یکی از شاخص‌های مهم سلامت در طول زندگی دانست و گفت: وزن هنگام تولد نقش مهمی در وضعیت سلامت فرد در آینده دارد.
این متخصص تغذیه با اشاره به تغییر نیازهای تغذیه‌ای در طول بارداری اظهار کرد: میزان نیاز مادر به انرژی و مواد مغذی در سه‌ماهه‌های مختلف بارداری متفاوت است. در سه‌ماهه نخست، نیازی به افزایش دریافت غذا وجود ندارد و حتی اگر مادر کمتر غذا مصرف کند، معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌شود.
وی افزود: تهوع و استفراغ که معمولاً از هفته ششم بارداری آغاز شده و تا حدود هفته شانزدهم ادامه دارد، دارای حکمت فیزیولوژیک است. اگر فردی در این دوران اضافه وزن داشته باشد و پرخوری کند، معمولاً مقداری از وزن خود را از دست می‌دهد، زیرا در این دوره متابولیسم بدن کاهش می‌یابد و نیاز به برخی مواد غذایی از جمله مواد قندی و نان کمتر می‌شود، هرچند نیاز به پروتئین کاهش پیدا نمی‌کند.
استادرحیمی خاطرنشان کرد: در سه‌ماهه دوم نیاز به انرژی و مواد غذایی افزایش می‌یابد و این نیاز در سه‌ماهه سوم بیشتر نیز خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت کنترل وزن در دوران بارداری گفت: همان‌گونه که برای کودکان نمودار رشد وجود دارد، برای زنان باردار نیز نمودار افزایش وزن تعریف شده است و افزایش وزن باید بر اساس این نمودارها تنظیم شود، زیرا افزایش وزن دوران بارداری یکی از شاخص‌های مهم وضعیت تغذیه و سبک زندگی مادر و تأثیرگذار بر سلامت جنین است.
این متخصص تغذیه ادامه داد: لاغری مانعی برای بارداری نیست، اما اگر فرد دچار فقر آهن یا کمبود ویتامین D باشد، باید پیش از بارداری این کمبودها اصلاح شود.
وی افزود: زنانی که با وزن پایین وارد دوران بارداری می‌شوند، می‌توانند تا حدود ۱۷ کیلوگرم افزایش وزن داشته باشند. در زنان با وزن طبیعی، افزایش وزن حدود ۱۱ کیلوگرم مناسب است و در زنان دارای اضافه وزن، میزان افزایش وزن باید کمتر و حداقل حدود ۷ کیلوگرم باشد.
استادرحیمی تصریح کرد: این ۷ کیلوگرم صرفاً به معنای افزایش وزن بدن مادر نیست، بلکه بخش عمده آن مربوط به وزن جنین، جفت و مایعات بارداری است و بخش زیادی از آن بلافاصله پس از زایمان کاهش می‌یابد.
وی با اشاره به نگرانی برخی خانواده‌ها درباره هزینه مکمل‌ها گفت: مکمل‌های مختلف قیمت بالایی دارند و بسیاری از بانوان به دلیل ناتوانی مالی نگران هستند، اما باید توجه داشت که تنها برخی مکمل‌ها به‌صورت احتیاطی توصیه می‌شوند.
این متخصص تغذیه افزود: مهم‌ترین مکمل، اسید فولیک است که توصیه می‌شود زنان از یک ماه پیش از بارداری مصرف آن را آغاز کنند و تا پایان ماه چهارم ادامه دهند، زیرا مصرف آن در پیشگیری از برخی ناهنجاری‌های جنینی مؤثر است.
وی ادامه داد: وزارت بهداشت برای تمام زنان باردار در شبکه‌های بهداشت و مراکز سلامت، مکمل‌های ضروری را به‌صورت رایگان تأمین می‌کند. با توجه به شیوع فقر آهن در میان زنان سنین باروری، از ماه چهارم بارداری مکمل آهن به‌صورت عمومی در اختیار مادران قرار می‌گیرد و مصرف آن تا زمان زایمان و حتی پس از آن نیز ادامه می‌یابد.
استادرحیمی درباره مکمل امگا۳ نیز گفت: در افرادی که از ماهی استفاده نمی‌کنند، به‌ویژه در سه‌ماهه پایانی بارداری، مصرف مکمل امگا۳ می‌تواند مفید باشد. البته افرادی که از روغن‌های حاوی امگا۳ مانند روغن کانولا و منابع غذایی مناسب استفاده می‌کنند، معمولاً نیاز کمتری به این مکمل دارند.
وی ویتامین D را از دیگر مکمل‌های مهم در نظام سلامت عنوان کرد و گفت: در مجموع، توصیه‌های رسمی برای مصرف مکمل در دوران بارداری محدود به موارد مشخصی مانند اسید فولیک، آهن، ویتامین D و در برخی شرایط امگا۳ است.
این متخصص تغذیه با انتقاد از تبلیغات گسترده مکمل‌های تجاری اظهار کرد: انواع مختلفی از مکمل‌ها با تبلیغات فراوان وارد بازار شده‌اند، در حالی که مطالعات نشان می‌دهد مصرف بیش از حد مکمل‌ها می‌تواند در روند رشد جنین اختلال ایجاد کرده و مشکلات متعددی به همراه داشته باشد.
وی افزود: کمبود یا مصرف بیش از اندازه برخی مکمل‌ها حتی ممکن است احتمال بروز اختلالاتی مانند اوتیسم را افزایش دهد. بنابراین مصرف بیشتر مکمل‌ها به معنای کسب مزیت بیشتر نیست.
استادرحیمی تأکید کرد: زنان بارداری که قصد مصرف مکمل دارند، باید پیش از آن با متخصص تغذیه مشورت کنند.
وی درباره نیاز پروتئینی زنان باردار نیز گفت: زنان باردار به‌طور متوسط روزانه به حدود ۵۶ گرم پروتئین نیاز دارند و دریافت مقادیر بالاتر، تا حدود ۸۰ گرم در روز، نیز می‌تواند مفید باشد. با این حال توصیه می‌شود این نیاز از طریق مواد غذایی تأمین شود.
این متخصص تغذیه افزود: در صورتی که فرد نتواند از طریق رژیم غذایی پروتئین کافی دریافت کند، می‌توان از مکمل‌های پروتئینی استفاده کرد، اما در درجه اول باید بر دریافت پروتئین از مواد غذایی تأکید شود.
وی با اشاره به منابع مختلف پروتئین گفت: منابع پروتئینی تنها به گوشت قرمز و مرغ محدود نمی‌شوند و تخم‌مرغ، پنیر، انواع آجیل، حبوبات و حتی قارچ نیز می‌توانند در تأمین پروتئین مورد نیاز بدن نقش داشته باشند.
استادرحیمی در پایان خاطرنشان کرد: افرادی که به هر دلیل گوشت مصرف نمی‌کنند، می‌توانند سایر منابع غذایی حاوی پروتئین را جایگزین کرده و نیاز بدن خود را از این طریق تأمین کنند.
انتهای پیام/