بهبود ذخایر آبی آذربایجان‌شرقی در پی رشد بارش‌ها / تأکید بر تداوم مدیریت مصرف

به گزارش نصر، بارش‌های قابل توجه سال آبی جاری، پس از چند سال تجربه دوره‌های کم‌بارشی و کاهش چشمگیر ذخایر آبی، چهره متفاوتی به وضعیت منابع آب آذربایجان شرقی بخشیده است. افزایش میزان بارش از ابتدای مهرماه تاکنون، ضمن تقویت جریان‌های سطحی و افزایش روان‌آب‌ها، موجب بهبود محسوس شرایط سدهای بزرگ و کوچک استان شده و احیای تدریجی تالاب‌های مهم منطقه را نیز رقم زده است. این روند، همراه با افزایش ورودی آب رودخانه‌ها و ذخایر برفی، امیدواری‌ها را برای تقویت بخش‌های شرب، کشاورزی و محیط‌زیست در ماه‌های پیش‌رو افزایش داده است.
با وجود این، مسئولان حوزه آب و محیط زیست تأکید می‌کنند که بهبود کنونی نباید موجب کاهش حساسیت نسبت به مدیریت مصرف شود؛ چرا که پراکنش نامتوازن بارش‌ها و تغییرات اقلیمی همچنان از چالش‌های جدی استان محسوب می‌شود.

جهش بارش‌ها در سال آبی جاری؛ ثبت افزایش ۷۲ درصدی نسبت به سال گذشته
مدیرکل هواشناسی آذربایجان شرقی از رشد چشمگیر بارش‌ها در سال آبی جاری خبر داد و گفت: میزان بارش ثبت‌شده در استان نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۲ درصد افزایش یافته است.
حبیب عبدلی در گفت و گو با ایرنا با اشاره به ثبت بیش از ۲۲۳ میلی‌متر بارش از ابتدای سال آبی تا پایان فروردین امسال اظهار کرد: این رقم در سال گذشته حدود ۱۳۰ میلی‌متر بود و امسال ۹۳ میلی‌متر افزایش نشان می‌دهد.
وی افزود: بارش‌های امسال نسبت به بلندمدت مشابه نیز ۱۳.۳ درصد افزایش دارد و اگر روند بارش‌های فصل بهار ادامه یابد، بخش قابل توجهی از بارش سالانه استان تحقق خواهد یافت.
به گفته وی، در میان شهرستان‌ها، چاراویماق با ۳۶۳ میلی‌متر بیشترین و هوراند با ۱۴۲ میلی‌متر کمترین میزان بارش را داشته‌اند. همچنین بارش تبریز در سال جاری به بیش از ۱۸۳ میلی‌متر رسیده که نسبت به سال گذشته حدود ۹۸ میلی‌متر رشد یافته است.
مدیرکل هواشناسی آذربایجان شرقی در ادامه گفت: در حوضه آبریز شرق دریاچه ارومیه نیز بارش‌ها به ۱۸۴ میلی‌متر رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۱۰۰ میلی‌متر افزایش دارد. این وضعیت در تقویت ورودی آب به پهنه آبریز و پایداری نسبی شرایط محیط‌زیستی مؤثر ارزیابی می‌شود.
عبدلی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت دما اشاره کرد و افزود: میانگین دمای استان در سال جاری نسبت به سال گذشته حدود یک درجه سانتی‌گراد افزایش داشته است. این افزایش نسبت به بلندمدت مشابه نیز ۱.۵ درجه برآورد می‌شود.
وی اضافه کرد: بیشترین افزایش دما در شهرستان‌های کلیبر و سراب با ۲ درجه ثبت شده و کمترین میزان افزایش به ورزقان و اسکو با ۰.۹ درجه تعلق دارد.

رشد بارش‌ها و افزایش حجم مخازن سدها
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی نیز با اشاره به رشد قابل توجه بارش‌ها در سال آبی جاری اظهار کرد: میزان بارش‌ها نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و همین موضوع موجب تقویت ذخایر سدهای استان شده است.
یوسف غفارزاده در گفت و گو با ایرنا افزود: در حال حاضر بیش از نیمی از ظرفیت ۱۱ سد بزرگ و ۱۲۰ سد کوچک استان تکمیل شده و پیش‌بینی می‌شود در صورت تداوم بارندگی‌ها تا پایان تابستان، برخی سدها به مرحله سرریز برسند.
وی از افزایش قابل توجه ذخیره سد شهید کاظمی خبر داد و گفت: این سد که نقش مهمی در تأمین آب شرب شهر تبریز و مسیر میاندوآب تا تبریز دارد، اکنون با رشد چشمگیر حجم ذخیره مواجه است و صدها میلیون مترمکعب آب در آن ذخیره شده است.
به گفته وی، سدهای نهند، علویان و ستارخان نیز نسبت به سال گذشته افزایش قابل ملاحظه‌ای در میزان آبگیری داشته‌اند.
غفارزاده با ارائه گزارشی از درصد پرشدگی سدهای مختلف استان بیان کرد: برخی سدها از جمله قلعه‌چای، کلقان و ارسباران در شرایط مطلوبی قرار دارند و بخش اعظم ظرفیت آن‌ها تکمیل شده است؛ در مقابل، سدهایی مانند ستارخان اهر، آیدوغموش و کردکندی همچنان با کمبود نسبی ذخایر مواجه‌اند که نشان‌دهنده پراکنش نامتوازن بارش‌ها در حوضه‌های مختلف استان است.
وی همچنین درباره سد نهند که یکی از منابع اصلی تأمین آب شرب تبریز به شمار می‌رود، گفت: این سد در وضعیت متوسط قرار دارد و به همین دلیل مدیریت مصرف در بخش شرب و سایر مصارف همچنان باید با جدیت دنبال شود.
در بخش سدهای مرزی نیز سد ارس از ذخیره مناسبی برخوردار است، اما ورودی آن نسبت به سال گذشته کاهش یافته و سد خداآفرین نیز با افت ورودی آب روبه‌روست.

تالاب‌ها در مسیر احیا؛ ضرورت تأمین حقابه زیست‌محیطی
در همین حال مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی نیز از بهبود وضعیت تالاب‌های مهم استان در پی بارش‌های اخیر خبر داد و گفت: تالاب قوری‌گول بستان‌آباد با همکاری دستگاه‌های اجرایی در شرایط مناسبی قرار گرفته و روند انتقال آب به آن ادامه دارد.
محمدحسین حسن‌زاده در گفت و گو با ایرنا با اشاره به لزوم تأمین کامل حقابه زیست‌محیطی این تالاب افزود: برای رسیدن به وضعیت مطلوب و اجرای اقدامات تکمیلی احیا، افزایش حجم آب تالاب ضروری است و همراهی جوامع محلی نقش مهمی در این مسیر دارد.
وی درباره تالاب قره‌قشلاق بناب نیز اظهار کرد: این تالاب نسبت به سال‌های گذشته شرایط بهتری یافته و بخشی از حقابه آن تأمین شده است؛ ضمن آنکه مراحل ثبت در کنوانسیون رامسر را طی می‌کند.
به گفته حسن‌زاده، تالاب‌ها افزون بر اهمیت زیست‌محیطی، در پایداری معیشت جوامع محلی و توسعه گردشگری طبیعی نیز نقش کلیدی دارند و حفاظت از آن‌ها نیازمند همکاری مستمر همه ذی‌نفعان است.

افزایش بارش‌ها در حوضه شرق دریاچه ارومیه
مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی نیز با اشاره به آمار بارش‌ها از ابتدای سال آبی جاری تاکنون اعلام کرد: میانگین بارش استان نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است.
محمدعلی حسن‌پوراقدم به خبرنگار ایرنا توضیح داد: در حوضه آبریز دریاچه ارومیه میزان بارش نسبت به شرایط بلندمدت رشد داشته، اما در برخی حوضه‌ها از جمله سفیدرود و ارس کاهش نسبی مشاهده می‌شود که بیانگر نوسانات اقلیمی در سطح استان است.
وی تأکید کرد: هرچند شرایط امسال نسبت به سال‌های کم‌بارش بهتر است، اما استمرار این روند و بهره‌گیری مناسب از منابع موجود، مستلزم برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت مصرف در تمامی بخش‌هاست.

سرریز سدهای کوتاه اهر و تأمین آب باغات
مدیر امور منابع آب شهرستان اهر نیز از وضعیت مطلوب سدهای کوتاه این شهرستان خبر داد و گفت: با افزایش ذخایر برفی و بهبود بارندگی‌ها، برخی از این سدها به مرحله سرریز رسیده‌اند.
به گفته وحید حسن‌زاده، این سدها با هدف تأمین آب اراضی باغی منطقه احداث شده‌اند و برای استفاده بهینه از ذخایر موجود، اصلاح الگوی کشت و افزایش راندمان انتقال آب ضروری است.
برآیند اظهارات مسوولان آذربایجان شرقی نشان می‌دهد هرچند سال آبی جاری با بهبود نسبی شاخص‌های بارش و ذخایر سدها همراه بوده و بخشی از نگرانی‌های گذشته کاهش یافته است، اما تداوم مدیریت مصرف، کنترل برداشت‌ها و تخصیص کامل حقابه‌های زیست‌محیطی همچنان به عنوان راهبرد اصلی صیانت از منابع آب آذربایجان شرقی مطرح است.
انتهای پیام/