مراقبت روانی از کودکان در شرایط جنگی

به گزارش نصر، در این شرایط بحرانی که شاید هر روز کودکان با صداهای مهیب موشک و بمب‌های دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی از خواب بیدار شده و حال‌وهوای پریشانی را تجربه می‌کنند، ایجاد فضایی تعاملی همراه با گفت‌وگو میان اعضای خانواده از اهمیت بسزایی برخوردار است تا آثار منفی روحی و روانی ناشی از شرایط موجود به حداقل برسد.
متخصصان روان‌شناسی با تأکید بر اینکه مقوله «هم‌کلامی» به‌مثابه یک ابرقدرت محافظ در برابر انواع تهدیدها، مشکلات و چالش‌های ناشی از جنگ عمل می‌کند، معتقدند پایه سلامت روان و همچنین روان‌درمانی، به‌ویژه در حوزه کودکان، بر گفت‌وگو در بستر تجربه، دانش، خرد و حکمت استوار است.
بر همین اساس، خاموشی روانی در دوران جنگ برای همه افراد بسیار آسیب‌زا است و به جای سکوت، خودگویی‌های منفی و گوش دادن به اطلاعات مأیوس‌کننده دشمن، بهتر است با اعضای خانواده و دوستان مورد اعتماد درباره چارچوب کنونی جنگ، بن‌بست‌ها و مسیرهای پیش رو گفت‌وگو شود.
روان‌شناسان می‌گویند در شرایط جنگی باید نظام گفت‌وگوی سازنده با دیگرانِ امین فعال نگه داشته شود تا سیستم روانی دچار فروپاشی نشود؛ موضوعی که برای کودکان اهمیت بیشتری دارد، زیرا برون‌ریزی هیجانی و شناختی ذهن کودک باید در محیطی امن و آرام صورت گیرد.
باید توجه داشت که ذهن کودکان از اطلاعات پیرامونی تغذیه می‌شود و با گفت‌وگو آرام می‌گیرد؛ بنابراین نباید اجازه داد جنگ بیرونی به جنگ اطلاعاتی در ذهن و نظام هیجانی کودک تبدیل شود.
عضو هیأت علمی گروه روان‌شناسی و رئیس مرکز مشاوره و سلامت دانشگاه مراغه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، تعامل با کودک و ایجاد رابطه مستقیم را مهم‌ترین عامل در کاهش مشکلات روحی و روانی در شرایط جنگی دانست و اظهار کرد: بر این اساس باید به کودکان اهمیت تعامل با دیگران آموزش داده شود.
دکتر احمد اسمعلی یادآور شد: این تعامل می‌تواند حضوری، از طریق پیامک یا چت باشد و چندان تفاوتی ندارد؛ مهم این است که چنین ارتباطی همدلی را در کودکان تقویت می‌کند، زیرا ارتباط با دیگران نوعی حمایت اجتماعی ایجاد کرده و موجب افزایش تاب‌آوری می‌شود.
به گفته وی، کودکانی که در شرایط جنگی احساس درماندگی می‌کنند، می‌توانند با کمک به دیگران احساس توانمندی پیدا کنند؛ بنابراین باید فرزندان را در انجام کارهای متناسب با سنشان تشویق کرد.
اسمعلی حفظ و تقویت امنیت روانی کودکان را بسیار مهم دانست و افزود: در این میان این سؤال مطرح می‌شود که چگونه باید درباره جنگ با کودکان صحبت کرد؟
وی با بیان اینکه باید با زبانی ساده و قابل فهم با کودکان صحبت کرد، یادآور شد: نباید به کودک دروغ گفت، اما در عین حال نباید جزئیات ترسناک ناشی از جنگ را برای او بیان کرد.
اسمعلی گفت: در این شرایط حساس باید به کودکان اطمینان داد که بزرگ‌ترها مراقب آن‌ها هستند و همچنین فضایی برای پرسش و بیان احساساتشان فراهم کرد.
وی ترس را اصلی‌ترین چالش روانی کودکان در شرایط جنگی دانست و با اشاره به نشانه‌های آن اظهار کرد: گریه ناگهانی یا ترس‌های بی‌دلیل، کابوس و خواب‌های آشفته، بازگشت به رفتارهای نوزادی مانند شب‌ادراری، انزوا و بی‌میلی به بازی و نیز پرخاشگری غیرعادی از جمله این نشانه‌ها است.
اسمعلی با اشاره به اینکه علم روان‌شناسی راهکارهای متعددی برای کمک به کودکان در شرایط جنگ و اضطراب‌های ناشی از آن ارائه می‌دهد، افزود: حفظ برنامه روزانه عادی تا حد امکان یکی از مهم‌ترین این راهکارها است که خانواده‌ها به‌ویژه مادران باید در این زمینه تلاش کنند.
وی اختصاص زمان‌های روزانه برای بازی و تفریح، داستان‌گویی، نقاشی برای بیان احساسات و همچنین ابراز محبت کلامی و فیزیکی بیشتر به کودکان را از دیگر راهکارهای مؤثر برای کاهش آسیب‌های روانی کودکان در شرایط جنگی عنوان کرد.
انتهای پیام/