اقتصاد دیجیتال، زیر فشار قطعی اینترنت/ فناوری در بن‌بست ارتباطات

به گزارش نصر، در چنین شرایطی، بررسی ابعاد این آسیب‌ها، میزان تاب‌آوری شرکت‌های فناور و راهکارهای کاهش پیامدهای آن، بیش از گذشته اهمیت یافته است؛ موضوعی که در گفت‌وگو با امیر اصیل، مدیر عامل شتابدهنده پویان و مدیر مرکز نوآوری هوش مصنوعی و اینترنت اشیا تبریز مشترک با پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی، از منظر فنی، اقتصادی و زیست‌بوم نوآوری مورد واکاوی قرار گرفت.
 
با توجه به وابستگی ذاتی کسب و کارهای
حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال به زیرساخت های بین الملل به ویژه در دوره های طولانی یا مکرر تأثیرات مخرب مستقیم و غیر مستقیمی بر عملکرد این شرکت ها دارد و این گزارش به بررسی مهم ترین آسیب های وارد شده به شرکت های حوزه اقتصاد دیجیتال می پردازد.
 
از نظر شما قطعی و محدودیت اینترنت چه تأثیری بر فعالیت شرکت‌های فناور داشته است؟ 
واقعیت این است که قطعی اینترنت، به‌ویژه زمانی که طولانی یا مکرر باشد، چالش‌های گسترده‌ای برای شرکت‌های حوزه فناوری ایجاد می‌کند. بسیاری از ابزارها و خدمات مورد استفاده شرکت‌های فناور مبتنی بر فضای ابری هستند و با قطع اینترنت، عملاً بخش مهمی از زیرساخت‌های کاری از دسترس خارج می‌شود.
از سوی دیگر، نبود دیتاسنتر محلی و وابستگی به اینترنت یا خطوط اختصاصی برای ارتباط میان واحدها، باعث می‌شود کوچک‌ترین اختلال در شبکه، کل فرآیند تولید و ارائه خدمات را مختل کند.
 
مهم‌ترین آسیب‌های عملیاتی که شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و اینترنت اشیا با آن مواجه شده‌اند چیست؟ 
یکی از نخستین آسیب‌ها، اختلال در ارائه خدمات و عملیات روزمره است. بسیاری از شرکت‌ها برای ذخیره‌سازی داده، پردازش اطلاعات و استقرار مدل‌های هوش مصنوعی از خدمات ابری استفاده می‌کنند و قطعی اینترنت موجب توقف پروژه‌ها و کند شدن فرآیند توسعه می‌شود.
همچنین ارتباط با مشتریان و کاربران مختل شده است و سرویس‌هایی مانند پلتفرم‌های تحلیل داده، چت‌بات‌ها و APIها از دسترس خارج می‌شوند که این موضوع به کاهش اعتماد مشتریان منجر می‌شود.
 

 

این وضعیت چه پیامدهای مالی برای شرکت‌های حوزه اقتصاد دیجیتال داشته است؟
قطعی اینترنت تأثیر مستقیم بر درآمد شرکت‌ها دارد. بسیاری از کسب‌وکارهای دیجیتال مدل درآمدی مبتنی بر تراکنش‌های آنلاین دارند و با قطع اینترنت، جریان درآمدی آن‌ها متوقف می‌شود.
از سوی دیگر، استارتاپ‌هایی که با مشتریان بین‌المللی همکاری دارند، در دریافت و پرداخت‌های مالی با مشکل مواجه شده‌اند. توقف آموزش و به‌روزرسانی مدل‌های هوش مصنوعی نیز یکی دیگر از پیامدهاست، چراکه این فرآیند نیازمند دسترسی مستمر به داده‌های حجیم و منابع محاسباتی ابری است.
 
قطعی اینترنت چه تأثیری بر جایگاه رقابتی و آینده شرکت‌های فناور داشته است؟ 
شرکت‌ها در چنین شرایطی فرصت‌های بازار را از دست می‌دهند و در تعامل با مشتریان و سرمایه‌گذاران دچار مشکل می‌شوند. این موضوع نه‌تنها باعث از دست رفتن قراردادها می‌شود، بلکه جذابیت منطقه برای سرمایه‌گذاری را نیز کاهش می‌دهد.
محدودیت دسترسی به منابع علمی و فناوری  نیز روند نوآوری و تحقیق و توسعه را به‌شدت کند کرده است.
 
از نظر شما میزان تاب‌آوری شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات در برابر چنین بحران‌هایی چقدر است؟ 
بر اساس آمار رسمی وزارت ارتباطات و اطلاعات و ارزیابی‌های میدانی، تاب‌آوری شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات حدود ۲۰ روز است و پس از آن وارد فاز بحران و حتی ورشکستگی می‌شوند.
هزینه‌های بالای تجهیزات، زیرساخت و حقوق نیروی انسانی متخصص که گاهی بیش از ۶۰ میلیون تومان در ماه است، فشار مضاعفی بر شرکت‌ها وارد می‌کند. در چنین شرایطی، شرکت‌ها ناچارند یا تاب‌آوری خود را افزایش دهند یا به تعدیل نیرو روی بیاورند.
 
آیا این آسیب‌ها میان شرکت‌های کوچک و بزرگ تفاوتی دارد؟ 
قطعی اینترنت شرکت‌های کوچک و بزرگ را به یک اندازه تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما توان تاب‌آوری شرکت‌های کوچک به‌مراتب کمتر است. بسیاری از شرکت‌های نوپا حتی توان پرداخت حقوق یا ادامه ارائه خدمات را ندارند و این موضوع آن‌ها را در معرض تعطیلی قرار می‌دهد.
 
محدودیت دسترسی به منابع بین‌المللی چه تأثیری بر کیفیت و سرعت توسعه محصولات هوشمند داشته است؟ 
در این حوزه شاهد افت تقریباً صددرصدی در سرعت و کیفیت توسعه محصولات بوده‌ایم.
زیرساخت‌های داخلی نمی‌توانند جایگزین کامل ابزارهای بین‌المللی شوند. راهکار منطقی این است که حداقل دسترسی به سایت‌ها و ابزارهای غیرحساس و غیرخطرساز، با نظارت مشخص، برای شرکت‌های فناور فراهم شود تا فعالیت آن‌ها متوقف نشود.
 
نقش پارک‌های علم و فناوری و مراکز نوآوری در حمایت از شرکت‌ها در چنین شرایطی چیست؟ 
نقش پارک‌های علم و فناوری بسیار کلیدی است، اما حمایت‌ها باید متناسب با شرایط واقعی شرکت‌ها طراحی شود. برای مثال، تسهیلات کلان برای شرکت‌های بزرگ شاید قابل استفاده باشد، اما برای شرکت‌هایی که سود سالانه آن‌ها کمتر از پنج میلیارد تومان است، چنین وام‌هایی عملاً قابل بازپرداخت نیست.
در مرکز نوآوری هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، ۲۶ شرکت و حدود ۱۰۰ نیروی انسانی مشغول فعالیت هستند و در کارخانه نوآوری نیز حدود ۲۰ نفر فعالیت می‌کنند، اما در دوره قطعی اینترنت، عملاً امکان حضور و فعالیت وجود نداشت.
 کمر شرکت های دانش بنیان حوزه فناوری اطلاعات واقعا شکسته است و در سال جاری ۳ بار شاهد قطعی اینترنت بودیم و تا این لحظه بیش از ۱۰ میلیارد تومان ضرر کرده ایم، در این حال یک شرکت فعال حوزه اقتصاد دیجیتال چگونه در این فضا دوام بیاورد.
از مجموعه ۱۱۰ شرکت حوزه اقتصاد دیجیتال امسال شاهد ریزش های شدیدی خواهیم بود و بسیاری از شرکت های کوچک منحل خواهد شد و مراجعه برای استخدام در چندماه اخیر نشان می‌دهد که شرکت ها به سمت ادغام و یا کوچک سازی و تعدیل نیرو میروند، شرکت هایی که با تسهیلات کسب و کار راه اندازی کرده اند، اجاره ماهانه میدهند و حقوق پرداخت می‌کردند واقعا در تأمین هزینه به مشکل خورده اند و تا این لحظه حمایتی از شرکت های مستقر در شهرستان ها نشده است و حمایت هایی که گفته شود از یکسری شرکت های قدرتمند خاص است که در پایتخت هستند و اگر حمایتی ویژه شرکت های مستقر در پارک های علم و فناوری نشود واقعا شاهد شکست کسب و کارهای کوچک خواهیم بود.
 
از منظر شما چه راهکاری برای ایجاد تعادل میان امنیت، پایداری زیرساخت و دسترسی پایدار به اینترنت وجود دارد؟
 راهکارهای فنی وجود دارد، شرکت‌های حوزه اقتصاد دیجیتال دارای IP ثابت هستند و می‌توان دسترسی آن‌ها به ابزارهای بین‌المللی را با نظارت دقیق فراهم کرد.
همچنین باید شبکه‌ای از شرکت‌های فعال این حوزه ایجاد شود تا دسترسی محدود و کنترل‌شده به ابزارهای کاری آن‌ها فراهم شود. در غیر این صورت، با ریزش شدید شرکت‌های کوچک مواجه خواهیم شد و بسیاری از آن‌ها ناچار به ادغام، کوچک‌سازی یا تعطیلی خواهند شد. 

گفت‌وگو با امیر اصیل، مدیر عامل شتابدهنده پویان و مدیر مرکز نوآوری هوش مصنوعی و اینترنت اشیا تبریز مشترک با پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی نشان می‌دهد که قطعی و محدودیت اینترنت، فراتر از یک اختلال فنی، به بحرانی ساختاری برای حوزه اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.
شرکت‌های فناور که موتور محرک نوآوری و توسعه اقتصادی هستند، در نبود زیرساخت پایدار و سیاست‌های حمایتی هدفمند، با کاهش تاب‌آوری، افت نوآوری و تهدید جدی بقای خود مواجه‌اند.
اگرچه راهکارهای فنی و مدیریتی برای کاهش آسیب‌ها وجود دارد، اما تحقق آن‌ها مستلزم تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه، هماهنگی نهادی و نگاه راهبردی به نقش حیاتی اینترنت در آینده اقتصاد کشور است؛ در غیر این صورت، ادامه این روند می‌تواند به خروج سرمایه انسانی، تعطیلی شرکت‌های نوپا و تضعیف اکوسیستم نوآوری منجر شود.
انتهای پیام/