گزارش نصر/
ونزوئلا و ایران در قلب نقشه نفت جهان؛ تمرکز نیمی از ذخایر اثباتشده در چند کشور محدود
1404/10/15 - 07:52 - کد خبر: 153482
نسخه چاپی
نصر:نفت همچنان یکی از ستونهای اصلی اقتصاد و انرژی جهان است. با وجود بحثهای گسترده درباره گذار انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، این منبع راهبردی هنوز حدود ۷۰ درصد از تقاضای جهانی انرژی را تأمین میکند؛ سهمی که جایگاه آن را در تجارت جهانی، معادلات ژئوپلیتیک و فعالیتهای صنعتی تثبیت کرده است.
به گزارش نصر؛ بررسی دادههای موجود نشان میدهد تمرکز ذخایر نفتی جهان بهشدت نامتوازن است. در واقع تنها چهار کشور، حدود نیمی از ذخایر اثباتشده نفت جهان را در اختیار دارند و در این میان، ونزوئلا با اختلاف در صدر قرار گرفته است. این کشور بهتنهایی نزدیک به ۲۰ درصد از کل ذخایر نفتی اثباتشده جهان را کنترل میکند. ایران نیز با قرار گرفتن در رتبه سوم، یکی از بازیگران کلیدی این نقشه انرژی بهشمار میرود.
بر اساس آمار، ده کشور دارای بزرگترین ذخایر نفتی جهان عبارتاند از:
ونزوئلا با ۳۰۳ میلیارد بشکه، عربستان سعودی با ۲۶۷ میلیارد بشکه، ایران با ۲۰۹ میلیارد بشکه، عراق با ۱۴۵ میلیارد بشکه، امارات متحده عربی با ۱۱۳ میلیارد بشکه، کویت با ۱۰۲ میلیارد بشکه، روسیه با ۸۰ میلیارد بشکه، لیبی با ۴۸ میلیارد بشکه، ایالات متحده آمریکا با ۴۵ میلیارد بشکه و نیجریه با ۳۷ میلیارد بشکه.
در این میان، ونزوئلا نمونهای paradoxical از «ثروت عظیم و بهرهبرداری دشوار» است. با وجود برخورداری از بزرگترین ذخایر نفتی جهان، اقتصاد این کشور سالهاست با مشکلات ساختاری و ضعف در توسعه صنعت نفت دستوپنجه نرم میکند. بخش عمده نفت ونزوئلا در مناطق ساحلی قرار دارد و از نوع نفت سنگین و متراکم است؛ ویژگیای که فرآیند استخراج و پالایش را پرهزینه و پیچیده میکند.
این شرایط در تضاد با وضعیت کشورهایی مانند عربستان سعودی است که ذخایر نفتی آن عمدتاً در خشکی قرار دارند و استخراج آنها نسبتاً آسان و مقرونبهصرفه است. همین تفاوتهای زمینشناسی و فنی، نقش مهمی در توان تولید و صادرات نفت کشورها ایفا میکند؛ عاملی که برای ایران نیز در کنار حجم بالای ذخایر، اهمیت راهبردی دارد.
در حاشیه این تحولات، اظهارات جنجالی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، پس از دستگیری نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، بار دیگر توجهها را به نفت این کشور جلب کرد. ترامپ مدعی شده بود آمریکا میتواند کنترل ذخایر نفتی ونزوئلا را برای بازسازی صنعت نفت «ضعیفشده» این کشور در دست بگیرد؛ ادعایی که بیش از آنکه اقتصادی باشد، بازتابی از رقابتهای ژئوپلیتیکی پیرامون منابع انرژی است.
در نهایت باید توجه داشت که برخی منابع عظیم نفتی، مانند ذخایر کانادا، در این آمار لحاظ نشدهاند. حدود ۹۷ درصد از نفت کانادا به شکل ماسههای نفتی است که استخراج آنها بسیار پرهزینه و بهشدت کربنزا بوده و به همین دلیل از این مجموعه دادهها کنار گذاشته شدهاند.
مجموع این دادهها نشان میدهد که آینده انرژی جهان، دستکم در میانمدت، همچنان به کشورهایی مانند ونزوئلا و ایران گره خورده است؛ کشورهایی که حجم ذخایرشان آنها را به بازیگران اجتنابناپذیر صحنه نفت و سیاست جهانی تبدیل کرده است.
انتهای پیام/
نصر