دارو طبق دستور پزشک مصرف شود/ پیشگیری از مسمومیت‌ها با اطلاع‌رسانی مناسب

به گزارش نصر، یداله سهرابی درباره مسمومیت‌های دارویی و پیشگیری از آن افزود: مسمومیت‌ها ممکن است در اثر مصرف نادرست داروها، تماس با مواد شیمیایی، مصرف مواد غذایی آلوده یا سمی، استنشاق گازهای خطرناک، گزیدگی جانوران سمی و سوءمصرف مواد مخدر، محرک و الکل رخ دهند. برخی از این حوادث به عوارض جدی یا حتی مرگ منجر می‌شوند، در حالی که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها با آموزش، رعایت اصول ایمنی و اقدام به‌موقع قابل پیشگیری هستند.
وی ادامه داد: پیشگیری نباید صرفاً به درمان پس از وقوع حادثه محدود شود. نظام سلامت، مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، خانواده‌ها، داروسازان و سازمان‌های مردم‌نهاد باید با همکاری یکدیگر، آگاهی عمومی را افزایش دهند و رفتارهای پرخطر را کاهش دهند.
عضو شورای عالی نظام پزشکی درباره شعال امسال هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها، اظهار کرد: این شعار بر سه اصل تاکید دارد؛ شناخت عوامل خطر، پیشگیری و اقدام صحیح و به‌موقع. مردم باید خطرهای محیط خانه، محل کار و جامعه را بشناسند، اقدامات ایمنی را به رفتار روزمره تبدیل کنند و در صورت بروز مسمومیت، از اقدامات خودسرانه پرهیز کرده و به سرعت کمک تخصصی بگیرند. هدف، تبدیل آگاهی به رفتار ایمن است.

جایگاه اطلاع‌رسانی در پیشگیری از مسمومیت‌ها
سهرابی گفت: باید درباره تداخل داروها با یکدیگر و با موادی مانند الکل اطلاع‌رسانی شود. داروسازان نیز به دلیل ارتباط مستقیم با مردم، ظرفیت مهمی برای آموزش مصرف منطقی دارو دارند.
وی ادامه داد: همچنین باید درباره مصرف صحیح دارو، خطر مصرف خودسرانه و نگهداری ایمن آن اطلاع‌رسانی گسترده انجام شود. خانواده‌ها باید داروها را دور از دسترس و دید کودکان نگهداری کنند و هرگز آنها را در ظروف خوراکی یا بطری نوشیدنی نریزند. در صورت مصرف اشتباهی یا بیش از حد دارو، نباید منتظر بروز علائم ماند یا فرد را خودسرانه وادار به استفراغ کرد؛ بلکه باید فوری با اورژانس یا مرکز تخصصی مسمومیت‌ها تماس گرفت.

پیشگیری از مسمومیت در کودکان
عضو شورای عالی نظام پزشکی درباره مسمومیت کودکان اظهار کرد: کودکان به دلیل کنجکاوی و شناخت محدود از خطر، در معرض مسمومیت با داروها، مواد شوینده، سفیدکننده‌ها، حشره‌کش‌ها و برخی گیاهان هستند. بخش مهمی از این حوادث در خانه رخ می‌دهد؛ بنابراین نگهداری مواد خطرناک در بسته‌بندی اصلی و محل قفل‌شده و آموزش والدین و مراقبان ضروری است.
وی افزود: مدارس، مهدکودک‌ها و مراکز بهداشتی نیز می‌توانند در آموزش متناسب با سن کودکان نقش موثری داشته باشند. در صورت احتمال بلع ماده خطرناک، حتی بدون بروز علائم، باید فوری راهنمایی تخصصی دریافت کرد.

مسمومیت با منوکسید کربن در فصل سرما
رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات نظام پزشکی کشور درباره مسمومیت با منوکسید کربن در فصل سرما گفت: مونوکسید کربن گازی بی‌رنگ و بی‌بوست که در اثر احتراق ناقص سوخت تولید می‌شود. سردرد، سرگیجه، تهوع، ضعف و کاهش سطح هوشیاری از علائم احتمالی مسمومیت هستند.
وی ادامه داد: بررسی وسایل گرمایشی، اطمینان از سلامت و نصب صحیح دودکش‌ها، تامین تهویه مناسب و استفاده از هشداردهنده استاندارد مونوکسید کربن اهمیت دارد. در صورت شک به مسمومیت، باید در صورت امکان ایمن از محیط خارج شد و با اورژانس تماس گرفت. ورود بدون تجهیزات و آموزش لازم به محیط آلوده برای نجات مصدوم می‌تواند جان دیگران را نیز به خطر بیندازد.

پیشگیری از مسمومیت‌های غذایی، قارچ‌ها و گیاهان سمی
سهرابی درباره مسمومیت‌های غذایی و قارچ‌ها اظهار کرد: رعایت بهداشت مواد غذایی، نگهداری صحیح، پخت مناسب و پرهیز از مصرف مواد غذایی مشکوک ضروری است. مردم نباید قارچ‌های خودرو و ناشناخته را بر اساس ظاهر، رنگ یا بو قابل‌مصرف تشخیص دهند زیرا برخی قارچ‌های سمی شباهت زیادی به انواع خوراکی دارند.
وی ادامه داد: همچنین باید کودکان را از خوردن بخش‌های ناشناخته گیاهان خودرو یا زینتی منع کرد. در صورت احتمال مصرف قارچ یا گیاه سمی، نباید منتظر بروز علائم ماند و باید فوری از خدمات تخصصی کمک گرفت.
عضو شورای عالی نظام پزشکی درباره مسمومیت با سموم کشاورزی و مواد شیمیایی نیز گفت: مطالعه برچسب محصولات، رعایت دستورالعمل مصرف، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و نگهداری سموم در محل قفل‌شده و دور از مواد غذایی ضروری است. انتقال این مواد به بطری نوشیدنی یا ظروف خوراکی بسیار خطرناک است.
وی افزود: در خانه نیز نباید مواد شوینده را خودسرانه مخلوط کرد؛ زیرا ترکیب سفیدکننده با آمونیاک یا مواد اسیدی می‌تواند گازهای سمی تولید کند. در صورت تماس با مواد شیمیایی، باید مواجهه را متوقف کرد و مطابق راهنمایی تخصصی اقدام نمود. شست‌وشوی پوست یا چشم با آب فراوان در بسیاری از موارد ضروری است، اما نباید برای خنثی‌سازی ماده از ترکیبات دیگر استفاده کرد.

مسمومیت در صورت گزیدگی توسط جانوران
سهرابی درباره پیشگیری از مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی اظهار کرد: استفاده از کفش و لباس مناسب در طبیعت و مزارع، پرهیز از وارد کردن دست به شکاف سنگ‌ها و مکان‌های تاریک و نزدیک نشدن به جانوران ناشناخته از اقدامات پیشگیرانه مهم هستند. در صورت گزیدگی، باید آرامش خود را حفظ کرد، حرکت عضو را تا حد امکان محدود ساخت و فوری با اورژانس تماس گرفت.
وی افزود: بریدن محل گزیدگی، مکیدن زخم، بستن محکم عضو با تورنیکه و استفاده از روش‌های سنتی زیان‌بار می‌تواند وضعیت را بدتر کند. انتقال سریع مصدوم به مرکز درمانی ضروری است.

مسمومیت ناشی از مصرف مواد مخدر
رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات نظام پزشکی کشور درباره مسمومیت‌های ناشی از سوءمصرف مواد مخدر، محرک و الکل گفت: این مسمومیت‌ها ممکن است به اختلال هوشیاری، مشکلات تنفسی، تشنج، اختلالات قلبی و حتی مرگ منجر شوند. مصرف هم‌زمان مواد مختلف، به‌ویژه مواد تضعیف‌کننده سیستم عصبی، خطر را افزایش می‌دهد.
وی ادامه داد:آموزش علمی، گفت‌وگوی مسئولانه با نوجوانان و جوانان، حمایت خانواده و دسترسی به خدمات تخصصی اهمیت زیادی دارد. باید از سرزنش و انگ‌زنی پرهیز کرد تا افراد برای دریافت کمک احساس امنیت کنند. در صورت کاهش سطح هوشیاری، تنفس کند یا نامنظم، تشنج یا کبودی لب‌ها پس از مصرف احتمالی مواد، تماس فوری با اورژانس ضروری است.

پیشگیری از مسمومیت نیازمند مشارکت مردم و آموزش مستمر است
سهرابی گفت: پیشگیری بدون مشارکت مردم و نهادهای اجتماعی به نتیجه مطلوب نمی‌رسد. مدارس و دانشگاه‌ها می‌توانند با آموزش مستمر و فعالیت‌های داوطلبانه به فرهنگ‌سازی کمک کنند. رسانه‌ها نیز با انتشار پیام‌های کوتاه، برنامه‌های کارشناسی و محتوای تصویری، اطلاعات صحیح را در اختیار مردم قرار می‌دهند. خانواده‌ها در ایمن‌سازی محیط زندگی و آموزش رفتارهای پیشگیرانه نقش اساسی دارند. این آموزش‌ها نباید به یک هفته محدود شوند، بلکه باید به‌صورت مستمر در برنامه‌های سلامت عمومی دنبال شوند.
عضو شورای عالی نظام پزشکی افزود: تعداد برنامه‌های آموزشی، میزان مشارکت مراکز بهداشتی و درمانی، مدارس و دانشگاه‌ها، گستره انتشار محتوای آموزشی و مشارکت رسانه‌ها از شاخص‌های مهم ارزیابی هستند. همچنین باید میزان افزایش آگاهی مردم درباره عوامل خطر، روش‌های پیشگیری و اقدامات صحیح در شرایط اضطراری بررسی شود. پرسش‌نامه‌های پیش و پس از آموزش، بازخورد شرکت‌کنندگان و مستندسازی نتایج می‌توانند به شناسایی نقاط قوت و ضعف و بهبود برنامه‌های آینده پیشگیری از مسمومیت کمک کنند.
رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات نظام پزشکی کشور بیان کرد: پیشگیری از مسمومیت‌ها باید به بخشی از فرهنگ عمومی سلامت تبدیل شود. مصرف صحیح دارو، نگهداری ایمن مواد شیمیایی، استفاده اصولی از وسایل گرمایشی، پرهیز از مصرف قارچ‌ها و گیاهان ناشناخته و دریافت سریع کمک تخصصی در شرایط اضطراری، از مهم‌ترین راه‌های حفاظت از سلامت خود و دیگران است. از نظام سلامت، مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، خانواده‌ها و سایر نهادهای مرتبط انتظار می‌رود با همکاری و هم‌افزایی، آموزش‌های علمی و کاربردی را گسترش دهند. این مسئولیت به یک هفته محدود نمی‌شود و باید با آموزش مستمر، شناسایی خطرها، رفتارهای ایمن و اقدام به‌موقع دنبال شود. با آگاهی، پیشگیری و اقدام به‌موقع، از مسمومیت‌ها جلوگیری کنیم؛ سلامت جامعه، مسئولیت همه ماست.

مهم‌ترین اقدام در مواجهه با مسمومیت‌ها
وی درباره مهم‌ترین اقدام در مواجهه با مسمومیت‌های احتمالی اظهار کرد: نباید دریافت کمک تخصصی را به تاخیر انداخت. از وادار کردن فرد به استفراغ، دادن دارو یا مواد خنثی‌کننده به‌صورت خودسرانه و استفاده از درمان‌های غیرعلمی باید پرهیز کرد. در صورت اختلال هوشیاری، تشنج یا مشکلات تنفسی، تماس فوری با اورژانس ضروری است. در مواجهه با گازها و مواد شیمیایی، ایمنی فرد کمک‌کننده نیز باید در اولویت باشد. در صورت امکان، اطلاعات مربوط به نوع ماده، زمان مواجهه و مقدار احتمالی آن باید در اختیار کادر درمان قرار گیرد.
 هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها با شعار «از شناخت خطر تا اقدام به‌موقع؛ برای پیشگیری از مسمومیت» از روز جمعه (یکم آبان ماه) آغاز شد و تا امروز پنجشنبه (هفتم آبان ماه) ادامه دارد.
انتهای پیام/