به گزارش نصر، اسفندیار صادقی در گفت‌وگوی اختصاصی با نصر با اشاره به گستردگی مجموعه آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی اظهار کرد: این استان حدود ۷۵۰ هزار دانش‌آموز، ۴۷ هزار همکار فرهنگی و ۶ هزار و ۵۵۱ مدرسه دارد که از این تعداد، حدود یک‌هزار و ۲۰۰ مدرسه غیردولتی و مابقی دولتی هستند. همچنین ۳۴ هزار کلاس درس در سطح استان فعال است.
وی با اشاره به شرایط کشور و احتمال شکل‌گیری انتظار برای غیرحضوری شدن مدارس افزود: با توجه به اینکه سال گذشته مدارس به‌صورت کاملاً غیرحضوری فعالیت می‌کردند، طبیعی است که برخی خانواده‌ها چنین تصوری داشته باشند؛ اما بر اساس سیاست‌های کلان کشور و تصمیم مسئولان، مدارس از اول مهرماه فعالیت حضوری خود را آغاز کردند و وزارت آموزش‌وپرورش نیز بر تداوم آن تأکید دارد. مطالب مطرح‌شده در فضای مجازی درباره تغییر وضعیت مدارس، تا زمانی که از مراجع رسمی اعلام نشود، اعتبار و رسمیت ندارد.
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی با تأکید بر نقش آموزش حضوری در کیفیت یادگیری خاطرنشان کرد: هیچ ابزاری نمی‌تواند جای معلم و هیچ فضایی نمی‌تواند جای کلاس درس را بگیرد. بهترین شکل آموزش، حضور دانش‌آموز در کلاس و ارتباط مستقیم با معلم است.
صادقی با اشاره به تقویت زیرساخت‌های آموزش غیرحضوری گفت: با توجه به شرایط جنگی کشور با حمایت رئیس‌جمهور، ۴۰۰ دستگاه سرور به سامانه شاد اضافه شد تا امکان آموزش غیرحضوری در دورافتاده‌ترین روستاها نیز فراهم باشد. همچنین با همکاری صداوسیما و بر اساس تفاهم‌نامه منعقدشده، برنامه‌های تلویزیونی برای تکمیل آموزش دانش‌آموزان تهیه شد.
وی ادامه داد: پس از عادی شدن شرایط برگزاری کلاس‌های حضوری، در تابستان نیز همکاران فرهنگی برای جبران عقب‌ماندگی‌های آموزشی وارد عمل شدند. در آذربایجان شرقی، ۲ هزار و ۲۰۰ نفر از همکاران به‌صورت داوطلبانه و جهادی در کلاس‌های درس حضور یافتند و ۶۸۰ پایگاه برای ارائه خدمات آموزشی به دانش‌آموزان تشکیل شد.
شایعه پلاک‌گذاری دانش‌آموزان صحت ندارد
صادقی در پاسخ به پرسشی درباره انتشار شایعاتی پیرامون پلاک‌گذاری دانش‌آموزان تصریح کرد: دست‌کم در آذربایجان شرقی، قاطعانه می‌توانم بگویم چنین چیزی امکان ندارد و اقدامی عاقلانه نیست؛ چراکه موجب تشویش فضای روانی جامعه می‌شود. برخی مطالب در فضای مجازی به‌صورت هدفمند منتشر و فراگیر می‌شوند و از آثار مخرب این فضا هستند. مواردی در این زمینه مطرح شد که بررسی‌های محسوس و نامحسوس انجام‌گرفته، کذب بودن آن‌ها را نشان داد.
چند و چون طرح تجمیع تنوع مدارس
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی درباره طرح تجمیع و کاهش تنوع مدارس نیز گفت: وزیر آموزش‌وپرورش طرحی را با هدف هم‌سطح‌سازی مدارس و ایجاد شرایط برابرتر دنبال می‌کند که بخشی از آن امسال اجرا شده است. بر همین اساس، مدارس هیئت‌امنایی حذف و به مدارس عادی تبدیل شده‌اند.
وی افزود: بر اساس برنامه مطرح‌شده، قرار است از سال آینده مدارس شاهد و نمونه دولتی نیز به مدارس عادی دولتی تبدیل شوند. در مدارس شاهد، طرح پراکنده شاهد برای بهره‌مندی فرزندان شهدا و ایثارگران پیش‌بینی شده است. همچنین پذیرش دانش‌آموزان در مدارس نمونه دولتی بر اساس محدوده جغرافیایی و ضوابط آموزش‌وپرورش انجام خواهد شد و آزمون ورودی این مدارس حذف می‌شود. مدارس استعدادهای درخشان و مدارس استثنایی همچنان به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
افزایش ۱.۱۴ نمره‌ای میانگین امتحانات نهایی استان
صادقی در واکنش به انتقادها درباره پایین بودن میانگین نمرات دانش‌آموزان آذربایجان شرقی نسبت به میانگین کشوری اظهار کرد: این موضوع را تأیید نمی‌کنم. از ابتدای مسئولیتم با همکاران متعهد شدیم که با تلاش مجموعه، دست‌کم دو نمره به میانگین نمرات استان اضافه کنیم. امسال میانگین نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان استان نسبت به سال گذشته ۱.۱۴ نمره افزایش یافته و هدف‌گذاری ما برای سال آینده نیز افزایش یک نمره دیگر است.
وی با اشاره به رشد ۱.۱۵ نمره‌ای میانگین کشوری گفت: آذربایجان شرقی در ریاضی رتبه ششم و در رشته تجربی رتبه هشتم کشور را دارد و از نظر میزان رشد میانگین نمرات نیز در رتبه دوازدهم قرار گرفته است.
مدیرکل آموزش‌وپرورش استان با اشاره به نتایج کنکور سراسری امسال افزود: نتایج کنکور در چند سال اخیر بی‌سابقه بوده است. در سال‌های گذشته، رتبه‌های برتر عمدتاً از مدارس خاص بودند، اما امسال در مناطق محروم که مدارس آن‌ها عادی دولتی هستند نیز شاهد کسب رتبه‌های دو و سه‌رقمی بوده‌ایم. تنها پنج استان در رتبه‌های تک‌رقمی سهم داشتند که آذربایجان شرقی یکی از آن‌ها بود، هرچند با توجه به قدمت آموزش در استان، انتظار بیشتری داریم.
صادقی با تأکید بر ضرورت تقویت مدرسه‌محوری بیان کرد: بخش مهمی از موفقیت دانش‌آموزان در کلاس درس رقم می‌خورد، اما رقابت و چشم‌وهم‌چشمی میان والدین برای حضور فرزندانشان در کلاس‌های متعدد خارج از مدرسه افزایش یافته است. باید این فرهنگ تقویت شود که مدرسه و آموزش‌وپرورش مرجع اصلی آموزش هستند؛ چراکه با تقویت مدرسه‌محوری می‌توان به موفقیت‌های بیشتری دست یافت، بدون آنکه خانواده‌ها متحمل هزینه‌های اضافی شوند.
تحصیل نزدیک به ۲ هزار دانش‌آموز در هنرستان‌های جوار صنعت
وی با اشاره به تأکید برنامه هفتم توسعه بر مهارت‌آموزی دانش‌آموزان گفت: بر اساس سیاست‌های این برنامه، آموزش‌وپرورش باید تا پایان دوره اجرای آن، زمینه مهارت‌محوری دست‌کم ۵۰ درصد دانش‌آموزان را فراهم کند؛ چراکه در آینده، افراد دارای مهارت از فرصت‌های بیشتری برخوردار خواهند بود.
صادقی ادامه داد: در آذربایجان شرقی با مراکز صنعتی تفاهم‌نامه‌هایی برای راه‌اندازی هنرستان‌های جوار صنعت منعقد شده است. طرح بورسیه دانش‌آموزان از سوی مراکز صنعتی نیز در مرحله پیشنهاد قرار دارد و در صورت اجرا، امکان پیش‌بینی شرایطی برای گذراندن خدمت سربازی به‌صورت امریه در همان مراکز وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به همکاری با اداره‌کل آموزش فنی‌وحرفه‌ای و اجرای طرح «هم‌نوا» اظهار کرد: بر اساس این طرح، مراکز خالی اداره‌کل فنی‌وحرفه‌ای در اختیار هنرستان‌ها قرار می‌گیرند و هنرستان‌های وابسته ایجاد می‌شوند. در همین راستا با مجموعه‌هایی از جمله تراکتورسازی، جهاد کشاورزی، غله و راه‌آهن تفاهم‌نامه داریم و مذاکراتی نیز با شرکت هواپیمایی و بیمارستان‌های شهر انجام شده است. همچنین ایجاد هنرستان ویژه پلیس در تبریز و احداث هنرستان در جوار گلخانه‌های منطقه آزاد ارس در دستور کار قرار دارد.
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی با بیان اینکه این طرح از سال گذشته آغاز شده است، افزود: استان در زمینه توسعه هنرستان‌های جوار صنعت جزو استان‌های موفق بوده و سال گذشته نیز وزارت کشور از اقدامات آذربایجان شرقی در این حوزه تقدیر کرد. در حال حاضر نزدیک به ۲ هزار دانش‌آموز در هنرستان‌های جوار صنعت تحصیل می‌کنند.
بهره‌برداری از بیش از ۱۴۰۰ کلاس درس در دو سال گذشته
صادقی توسعه عدالت آموزشی را در دو محور توسعه فضاهای آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش عنوان کرد و گفت: در دو سال گذشته بیش از ۲۹۶ پروژه مدرسه‌سازی در استان آغاز شده که بیش از ۹۰ درصد آن‌ها به بهره‌برداری رسیده است. در مجموع، بیش از یک‌هزار و ۴۰۰ کلاس درس در این مدت ایجاد شده است.
وی با اشاره به برنامه‌های ارتقای کیفیت آموزشی افزود: دوره‌های توانمندسازی معلمان در سطح کشور و استان برگزار می‌شود. همچنین طرح مدرسه تراز، ذیل سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، ابعاد مختلف مدرسه از جمله نحوه چیدمان فضاهای آموزشی را مورد توجه قرار می‌دهد.
مدیرکل آموزش‌وپرورش استان از اجرای آزمایشی کتاب‌های جدید پایه اول ابتدایی در شش مدرسه آذربایجان شرقی خبر داد و گفت: این کتاب‌ها با رویکرد دانش‌آموزمحور تدوین شده‌اند و پرورش دانش‌آموزان پرسشگر و نقاد، تقویت توانایی طرح و حل مسئله و آموزش مهارت‌های تعامل اجتماعی را دنبال می‌کنند. این برنامه امسال به‌صورت آزمایشی اجرا می‌شود و قرار است در سال‌های آینده به مدارس بیشتری گسترش یابد.
صادقی همچنین از اختصاص بیش از ۲۷ میلیارد تومان برای تأمین تجهیزات آموزشی، پرورشی و ورزشی مدارس استان خبر داد و افزود: در حوزه المپیادهای علمی نیز تعداد مدال‌آوران استان از ۱۴ نفر در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به ۱۷ نفر در سال گذشته افزایش یافته است. در همین راستا، خانه المپیاد تأسیس شده و از استادان برجسته کشور برای آموزش دانش‌آموزان دعوت می‌شود.
هوش مصنوعی رقیب معلم نیست
وی درباره برنامه‌های آموزش‌وپرورش در حوزه هوش مصنوعی گفت: آذربایجان شرقی از استان‌های پیشگام در این عرصه است. دانش‌آموزان استان در طرح «ایران دیجیتال» که در دوره متوسطه اول اجرا شد، مشارکت داشتند و استان در این زمینه رتبه نخست کشور را کسب کرد. همچنین آموزش هوش مصنوعی به معلمان مدارس غیردولتی با محوریت تبریز به‌عنوان قطب شمال‌غرب کشور دنبال شده است.
صادقی تأکید کرد: هوش مصنوعی رقیب معلم نیست، بلکه می‌تواند در کنار معلم قرار گیرد؛ مشروط بر آنکه خلاقیت دانش‌آموزان را از بین نبرد.
پوشش تحصیلی ابتدایی استان به ۹۹.۵۲ درصد رسید
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی درباره دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل گفت: این گروه به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ گروه نخست دانش‌آموزان لازم‌التعلیم از پایه اول ابتدایی تا پایه نهم هستند که باید تحصیلات خود را تا پایان دوره اول متوسطه ادامه دهند و گروه دوم دانش‌آموزان پایه‌های دهم تا دوازدهم را شامل می‌شوند.
وی افزود: بخش عمده بازماندگی از تحصیل در دوره ابتدایی به عدم حضور دانش‌آموزان در پایه اول مربوط است. امسال با تلاش همکاران، پوشش تحصیلی ابتدایی استان به ۹۹.۵۲ درصد رسیده است.
صادقی با اشاره به دلایل شناسایی‌نشدن یا جذب‌نشدن برخی دانش‌آموزان توضیح داد: فوت، مهاجرت از استان یا کشور و برخی شرایط خاص دیگر، از جمله مواردی هستند که باعث می‌شوند اطلاعات دانش‌آموز در ثبت احوال وجود داشته باشد، اما امکان دسترسی به او فراهم نباشد. امسال در مقطع ابتدایی به دلایل مختلف نتوانستیم یک‌هزار و ۷۰۰ دانش‌آموز را جذب کنیم.
کمبود فضای آموزشی در تبریز بیشتر از میانگین استان است
صادقی درباره وضعیت مدارس کانکسی اظهار کرد: بر اساس ابلاغیه، مقرر بود مدارس کانکسی با بیش از ۱۰ دانش‌آموز تا پایان سال گذشته حذف شوند. طبق آمار اداره‌کل نوسازی مدارس، در آذربایجان شرقی مدرسه کانکسی با بیش از ۱۰ دانش‌آموز وجود ندارد. باید توجه داشت که مدارس پیش‌ساخته با مدارس کانکسی متفاوت هستند و هدف نهایی، حذف کامل مدارس کانکسی است؛ هرچند شرایط جنگی موجب شد روند اجرای برخی اقدامات با سرعت پیشین ادامه پیدا نکند.
وی با اشاره به نقش خیرین در مدرسه‌سازی گفت: بخش قابل‌توجهی از توسعه فضاهای آموزشی با کمک‌های مردمی انجام شده است، اما تضعیف وضعیت اقتصادی مردم و دولت در ماه‌های اخیر، سرعت این روند را کاهش داده است. با این حال، استان در زمینه احداث مدرسه جزو سه استان نخست کشور قرار دارد.
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی با بیان اینکه برخی شهرهای استان با کمبود فضای آموزشی مواجه هستند، افزود: در شهرهایی مانند تبریز، مرند، مراغه و مناطق مهاجرپذیری مانند بستان‌آباد، کمبود فضای آموزشی محسوس است. سرانه فضای آموزشی تبریز ۳.۵ مترمربع به ازای هر دانش‌آموز است، در حالی که این رقم در سطح استان و کشور ۵.۶ مترمربع اعلام شده است.
غربالگری بیش از ۷۰ درصد دانش‌آموزان در طرح نماد
صادقی با اشاره به اجرای طرح «نماد» یا نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان گفت: این طرح با مشارکت دستگاه‌هایی از جمله دادگستری، دانشگاه علوم پزشکی، استانداری، بهزیستی، هلال‌احمر، نیروی انتظامی و کمیته امداد اجرا می‌شود. در این طرح، والدین با پاسخ‌گویی به پرسش‌های سامانه، اطلاعاتی درباره وضعیت فرزندان خود ارائه می‌کنند و پس از پردازش اطلاعات، غربالگری و سطح‌بندی دانش‌آموزان انجام می‌شود.
وی ادامه داد: آذربایجان شرقی سال گذشته در غربالگری دانش‌آموزان جزو رتبه‌های اول و دوم کشور بود و امسال نیز این فرایند آغاز شده است. تاکنون بیش از ۷۰ درصد دانش‌آموزان در تمامی مقاطع غربالگری شده‌اند و از والدین ۳۰ درصد باقی‌مانده درخواست داریم در این طرح مشارکت کنند.
مدیرکل آموزش‌وپرورش استان با بیان اینکه دانش‌آموزان نیازمند خدمات تخصصی به مراکز مشاوره ارجاع داده می‌شوند، افزود: در صورت نیاز، خدمات درمانی به‌صورت رایگان ارائه می‌شود. همچنین خط تلفنی ۱۵۷۰ از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب آماده ارائه مشاوره تحصیلی، روان‌شناختی و تربیتی به دانش‌آموزان و والدین است. فعالیت این سامانه در ایام جنگ نیز گسترش یافت و حتی به‌صورت شبانه‌روزی به ارائه خدمات پرداخت.
معیشت فرهنگیان متناسب با سختی کارشان نیست
صادقی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به وضعیت معیشتی فرهنگیان اظهار کرد: آموزش‌وپرورش از جمله دستگاه‌هایی است که کارکنان آن از حقوق پایین برخوردارند. اجرای طرح رتبه‌بندی در سال ۱۴۰۰ با توجه به شرایط اقتصادی آن زمان تا حدودی کمک‌کننده بود، اما با توجه به تورم موجود، دیگر پاسخ‌گوی نیازهای معیشتی فرهنگیان نیست.
وی افزود: در سطح وزارتخانه برنامه‌هایی برای افزایش دریافتی همکاران از مسیرهای مختلف در حال پیگیری است و امسال نیز برای نخستین بار کارانه ابلاغ شده است؛ با این حال، انتظار می‌رود به معیشت معلمان با توجه به سختی کار و مسئولیت‌های آنان توجه ویژه‌ای شود.
مدیرکل آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی با اشاره به خدمت‌رسانی معلمان در مناطق کم‌جمعیت گفت: امسال در ۷۱ روستای استان، یک معلم برای آموزش یک دانش‌آموز مشغول خدمت است. حتی در این شرایط نیز تلاش شده هیچ دانش‌آموزی از دسترسی به آموزش محروم نماند.
صادقی در پایان با اشاره به پرداخت مطالبات فرهنگیان اظهار کرد: با حمایت دولت، در حال حاضر مطالبات معوق فرهنگیان استان پرداخت شده است. در سال‌های گذشته مطالبات انباشته‌ای وجود داشت که تسویه شده و سال گذشته نیز پاداش پایان خدمت همکاران هم‌زمان با بازنشستگی آنان پرداخت شد.
وی ابراز امیدواری کرد با بهبود شرایط کشور، توجه و سرمایه‌گذاری بیشتری به حوزه آموزش‌وپرورش اختصاص یابد تا معلمان با آرامش خاطر به وظیفه آموزشی خود ادامه دهند.
انتهای پیام/