۴ فصل کاوش در قلعه ضحاک به کشف و مرمت هزار قطعه اثر تاریخی منجر شد

به گزارش نصر، احمد حمزه‌زاده، با اشاره به جایگاه تاریخی شهرستان هشترود بیان کرد: این کهن‌شهر یکی از شهرستان‌های تاریخی آذربایجان‌شرقی است و قلعه ضحاک به‌عنوان یکی از آثار شاخص دوره اشکانی، بخش مهمی از هویت تاریخی و تمدنی منطقه را در خود جای داده است. طی دو سال اخیر اقدامات متعددی در خود قلعه انجام شده که با پیگیری نماینده مردم و فرماندار شهرستان شتاب بیشتری گرفته و لازم است از این همراهی قدردانی کنیم.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: در چهار فصل کاوش باستان‌شناسی انجام‌شده در قلعه ضحاک، آثار ارزشمندی به دست آمده که برخی از آنها از نظر یافته‌های باستان‌شناسی نمونه مشابهی در محوطه‌های کاوش‌شده کشور ندارند. به دلیل مسائل حفاظتی و امنیتی، آثار برای نگهداری و مرمت به مرکز استان منتقل شد، قرارداد مرمت آنها به اجرا درآمد و در حال حاضر حدود یک هزار قطعه از اشیای تاریخی به‌دست‌آمده مرمت شده است.
حمزه‌زاده افزود: برای معرفی نتایج این کاوش‌ها، همایش تخصصی باستان‌شناسی قلعه ضحاک در موزه آذربایجان برگزار شد و این برنامه کمک کرد یافته‌های به‌دست‌آمده از محوطه در معرض بررسی و معرفی تخصصی قرار گیرد. مقدمات ایجاد سایت‌موزه نیز فراهم شده و به محض احداث آن، آثار مرمت‌شده می‌تواند به محل اصلی خود بازگردد و در قالب یک مجموعه منسجم در اختیار بازدیدکنندگان قرار گیرد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای بهبود دسترسی به قلعه گفت: مسیر دسترسی به قلعه در گذشته شرایط مناسبی نداشت و با اجرای پله‌بندی، سنگ‌فرش و اقدامات عمرانی مرتبط، امکان دسترسی به محوطه نسبت به گذشته به شکل محسوسی بهبود پیدا کرده است.
وی ادامه داد: تأمین برق قلعه نیز با پیگیری نماینده مردم و فرماندار دنبال شده و استفاده از پنل‌های خورشیدی برای تأمین برق مجموعه در دستور کار قرار گرفته است. ایجاد زیرساخت‌ برای محوطه‌ قلعه ضحاک از الزامات حفاظت، مدیریت و امکان حضور گردشگران در مجموعه است.
حمزه‌زاده گفت: در کنار اقدامات عمرانی، برای معرفی قلعه در فضای مجازی نیز تولید محتوا انجام شده، کتابچه‌های هشترود با محوریت قلعه ضحاک تهیه شده و تابلوهای اطلاع‌رسانی و هشداردهنده در محوطه نصب شده است. با این حال، با توجه به ظرفیت تاریخی قلعه، این اقدامات باید توسعه پیدا کند و معرفی علمی و حرفه‌ای اثر در فضای رسانه‌ای و گردشگری ادامه داشته باشد.
وی با اشاره به موضوع سرمایه‌گذاری در قلعه ضحاک اظهار کرد: سیاست وزارت میراث‌فرهنگی در حوزه گردشگری، فراهم کردن زمینه حضور بخش خصوصی و واگذاری تصدی‌گری به سرمایه‌گذاران توانمند است. در قلعه ضحاک نیز با کمک نماینده شهرستان، مقدمات سرمایه‌گذاری فراهم شده و اکنون باید شرایط حضور سرمایه‌گذار مناسب را به شکل عملیاتی دنبال کنیم.
مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی افزود: در هشترود، قلعه ضحاک و پل معلق از جمله ظرفیت‌هایی هستند که امکان ورود سرمایه‌گذار برای آنها فراهم شده است. انتخاب سرمایه‌گذار نیز مسیر مشخصی دارد و در کارگروه شهرستان انجام می‌شود، سپس موضوع واگذاری اراضی از سوی جهاد کشاورزی و سایر مراحل قانونی دنبال خواهد شد.
وی تأکید کرد: سرمایه‌گذاری در یک محوطه تاریخی باید از مرحله ایجاد زیرساخت تا بهره‌برداری با ضوابط میراث‌فرهنگی هماهنگ باشد. هدف فقط حضور سرمایه‌گذار نیست، بلکه باید سرمایه‌گذاری‌ای شکل بگیرد که به حفاظت، ایجاد خدمات، افزایش ماندگاری گردشگر و معرفی بهتر قلعه کمک کند.
حمزه‌زاده درباره برخی مسائل پیرامونی قلعه نیز گفت: برای نصب آنتن و دکل مورد نیاز مجموعه، زمینی از اراضی ملی مشخص شده است. در بقعه بایزید نیز خود بنای بقعه مرمت شده، اما اراضی پیرامونی در اختیار اشخاص قرار دارد و برای ایجاد دسترسی مناسب، لازم است موضوع تملک این اراضی پیگیری و زمین مورد نیاز در اختیار مجموعه قرار گیرد.
وی افزود: بخشی از مسائل موجود در این محدوده به زمین، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی و سایر دستگاه‌ها مربوط می‌شود و حل آنها نیازمند هماهنگی بین دستگاهی است. اگر این همکاری شکل بگیرد، می‌توان مجموعه‌ای از موانع موجود در مسیر توسعه گردشگری قلعه ضحاک را مرحله به مرحله برطرف کرد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی درباره ظرفیت آب‌های گرم چاراویماق اظهار کرد: مدیریت این منابع در اختیار شرکت آب منطقه‌ای است و برای تبدیل آنها به ظرفیت گردشگری و سرمایه‌گذاری، نیازمند کار مشترک با این مجموعه هستیم. تجربه معرفی آب گرم کلیبر به سرمایه‌گذار می‌تواند در چاراویماق نیز مورد استفاده قرار گیرد.
حمزه‌زاده ادامه داد: پیشنهاد ما تشکیل یک کارگروه مشترک با شرکت آب منطقه‌ای برای بررسی ظرفیت آب‌های گرم شهرستان و آماده‌سازی زمینه سرمایه‌گذاری است و اداره‌کل آمادگی دارد در انتخاب مشاور و انجام مطالعات مورد نیاز پیشقدم شود.
وی درباره وضعیت آب گرم ایستی‌سو نیز گفت: برای برق‌رسانی این مجموعه تیرگذاری انجام شده و ترانس مورد نیاز نیز از منابع استانی تهیه شده است. اکنون منتظر تحویل شبکه از سوی اداره برق هستیم و با انجام این مرحله، روند برق‌رسانی به مجموعه تقریباً به پایان می‌رسد.
حمزه‌زاده درباره قرار گرفتن قلعه ضحاک در فهرست موقت ثبت جهانی نیز بیان کرد: باید میان فهرست موقت و ثبت جهانی تفاوت قائل شویم. قرار گرفتن قلعه ضحاک در فهرست موقت به معنای ثبت جهانی آن نیست و این موضوع آغاز یک فرآیند کارشناسی و زمان‌بندی‌شده است.
وی افزود: در این مسیر باید مطالعات، مستندسازی، حفاظت، مدیریت محوطه، زیرساخت‌های گردشگری و پرونده علمی اثر به‌صورت کامل پیش برود. با توجه به محدودیت ظرفیت معرفی پرونده‌های ملی در سازوکار سالانه یونسکو و تعداد بالای آثار ارزشمند ایران، رسیدن یک اثر از فهرست موقت به ثبت جهانی نیازمند برنامه‌ریزی و پیگیری مستمر است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی تأکید کرد: قلعه ضحاک در کنار آثاری مانند ربع رشیدی و رصدخانه مراغه در فهرست موقت قرار گرفته است و اگر هدف ما حرکت به سمت ثبت جهانی این اثر است، باید پیش‌نیازهای آن را در خود محوطه نیز فراهم کنیم. ایجاد سایت‌موزه، تکمیل زیرساخت‌ها، حفاظت از آثار، سامان‌دهی دسترسی و تدوین مستندات علمی، بخشی از همین مسیر است.
به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان در روز دوشنبه ۱۳ مهر، حمزه‌زاده گفت: قلعه ضحاک برای هشترود و آذربایجان‌شرقی یک ظرفیت مهم تاریخی است و تلاش ما این است که اقدامات انجام‌شده به یک نتیجه ماندگار برای شهرستان تبدیل شود. اداره‌کل میراث‌فرهنگی خود را موظف می‌داند در کنار نماینده مردم، فرمانداری و دستگاه‌های اجرایی برای رفع موانع و تبدیل ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری هشترود به طرح‌های عملیاتی و قابل بهره‌برداری پیگیری لازم را انجام دهد.
انتهای پیام/