برج یانقین تبریز؛ نخستین برج دیده‌بانی در ایران

به گزارش نصر، جانشین فرمانده شیفت ایستگاه یک آتش‌نشانی تبریز، عصر سه‌شنبه هفتم مهر در جریان این بازدید با اشاره به تاریخچه برج یانقین اظهار کرد: این برج، نخستین برج دیده‌بانی آتش‌نشانی به ارتفاع بیش از ۲۳ متر در کشور است؛ اگرچه نمونه‌هایی از چنین ایستگاه‌هایی در کشورهای دیگر وجود داشته، اما این بنا در ایران نخستین نمونه به شمار می‌رود.
حمید طریقی افزود: در دوره قاجار برخی تجهیزات آتش‌نشانی از طریق روس‌ها وارد می‌شد که از جمله آن‌ها می‌توان به پمپ‌های دستی دوطرفه اشاره کرد که برای انتقال آب به سمت محل آتش استفاده می‌شدند. برج یانقین نیز در اواخر دوره قاجار به دست قاسم‌خان والی ساخته شده و دارای پلکان حلزونی است.
وی ادامه داد: در گذشته آتش‌نشانان در قسمت بالای برج کشیک می‌دادند و یک زنگ برنجی نیز در آنجا قرار داشت. زمانی که از بالای برج دود مشاهده می‌شد، زنگ به صدا درمی‌آمد و گروه اطفای حریق به محل اعزام می‌شد. این برج در گذشته نقش مهمی در شناسایی و اعلام حریق در شهر داشته است.

فعالیت آتش‌نشانی تنها به اطفای حریق محدود نیست
جانشین فرمانده شیفت با اشاره به گستردگی وظایف سازمان آتش‌نشانی، تصریح کرد: فعالیت آتش‌نشانی تنها به مقابله با آتش محدود نمی‌شود و حوزه خدمات امداد و نجات نیز گستردگی زیادی دارد. حوادثی مانند محبوس‌شدگی، غرق‌شدگی، حوادث کوهستان، تصادفات و بسیاری از موارد دیگر در حوزه فعالیت آتش‌نشانی و امداد و نجات قرار می‌گیرد و هر یک از این مأموریت‌ها به خودرو و تجهیزات تخصصی خود نیاز دارد.
وی گفت: در حال حاضر ۲۴ ایستگاه آتش‌نشانی در تبریز فعال است که با توجه به پراکندگی جمعیت و نوع کاربری مناطق، از جمله مناطق صنعتی و مسکونی، جانمایی و تجهیز شده‌اند. این ایستگاه‌ها به سه گروه کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم می‌شوند. ایستگاه‌های کوچک به صورت تک‌منظوره فعالیت می‌کنند و به طور معمول دو خودروی سبک و سنگین آتش‌نشانی دارند.
وی ادامه داد: ایستگاه‌های متوسط علاوه بر اطفای حریق، در حوزه امداد و نجات نیز فعالیت می‌کنند و ایستگاه‌های بزرگ علاوه بر این خدمات، دارای تجهیزات پشتیبانی و نردبان هستند و از ایستگاه‌های کوچک و متوسط نیز پشتیبانی می‌کنند. ایستگاه ما از ایستگاه‌های بزرگ محسوب می‌شود و در سطح شهر تبریز امدادرسانی می‌کند. متناسب با محل حادثه نیز از نزدیک‌ترین ایستگاه بزرگ پشتیبانی انجام می‌شود.
طریقی با اشاره به ساختار سازمان آتش‌نشانی، اظهار کرد: سازمان از حوزه‌های مختلف تشکیل شده و برخی ایستگاه‌ها نیز تخصص‌های ویژه‌ای دارند؛ از جمله ایستگاه‌های تخصصی غواصی و کوهنوردی. نیروهای عملیاتی به صورت مستمر کلاس‌های آموزشی و برنامه‌های تمرینی دارند و در کنار بخش عملیاتی، حوزه‌های آموزشی و پیشگیری نیز در سازمان فعال است.
وی همچنین درباره حضور زنان در آتش‌نشانی تبریز گفت: در حال حاضر نیروی آتش‌نشان زن در تبریز نداریم، اما نیروهای داوطلب خانم در حوزه آموزش شهروندی فعالیت می‌کنند. جذب نیرو از طریق استانداری و فرمانداری و با انتشار فراخوان در سایت، برگزاری آزمون ورودی و طی سایر مراحل انجام می‌شود.
وی درباره تجهیزات خودروهای آتش‌نشانی نیز گفت: خودروهای سبک یا پیشرو به تجهیزاتی مانند دستگاه تنفسی، شیلنگ و تجهیزات توربکس برای ورود به محل‌های صعب‌العبور مجهز هستند و پمپ نیز دارند. خودروهای بزرگ‌تر دارای تجهیزات تهویه و فن‌های ضدالکتریسیته هستند که به‌ویژه در حوادث نشت گاز کاربرد دارند. تجهیزات خاموش‌کننده آتش و لباس‌های نسوز نیز از دیگر تجهیزات این خودروهاست.
جانشین فرمانده شیفت ایستگاه یک آتش‌نشانی تبریز ادامه داد: خودروهای سنگین امداد و نجات به تجهیزاتی برای حوادث رانندگی، فن ضدالکتریسیته، تجهیزات هوابُرش، وسایل کار در ارتفاع، تشک‌های نجات بزرگ و کوچک و جرثقیل سوار بر خودرو مجهز هستند.
وی همچنین از وجود خودروهای مخصوص عملیات سقوط و چاه خبر داد و گفت: این خودروها به تجهیزاتی مانند سه‌پایه و طناب مجهزند.
طریقی با اشاره به خودروهای پشتیبانی آتش‌نشانی، افزود: خودروهای تانکر آب، خودروهای نردبان و خودروهای فوماتیک پمپ نیز در مجموعه آتش‌نشانی وجود دارند که هر کدام برای شرایط و عملیات‌های خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی درباره تجهیزات اطفای حریق نیز گفت: در برخی خودروهای آتش‌نشانی امکان استفاده از نردبان تا ارتفاع ۵۰ متر و پرتاب آب وجود دارد. این تجهیزات زمانی کاربرد دارند که امکان نزدیک شدن خودرو به محل حادثه وجود نداشته باشد و آب از فاصله دورتر به محل حریق رسانده شود.
وی با اشاره به استفاده از فوم آتش‌نشانی، افزود: فوم برای حریق مایعات نفتی مانند بنزین و گازوئیل استفاده می‌شود. در چنین حوادثی استفاده از آب می‌تواند شدت آتش را افزایش دهد، به همین دلیل در مکان‌هایی مانند پمپ‌بنزین باید از فوم استفاده شود. فوم سبک است و روی سطح قرار می‌گیرد و مانع رسیدن اکسیژن به آتش می‌شود و از ایجاد و ماندگاری بخارات قابل اشتعال جلوگیری می‌کند.

بافت شهری تبریز یکی از چالش‌های عملیات آتش‌نشانی
جانشین فرمانده شیفت با اشاره به شرایط بافت شهری تبریز، اظهار کرد: خوشبختانه مردم در بسیاری از موارد مسیر را برای خودروهای آتش‌نشانی باز می‌کنند، اما گاهی شاهدیم که برخی خودروها در مسیر حرکت با خودروهای آتش‌نشانی کورس می‌گذارند و این موضوع می‌تواند زمان رسیدن نیروهای امدادی به حادثه را افزایش دهد.
وی افزود: بافت شهری تبریز به گونه‌ای است که در بسیاری از نقاط، خودروهای بزرگ امکان ورود به کوچه‌ها را ندارند؛ بنابراین خودروهای کوچک‌تر وارد کوچه می‌شوند و خودروهای بزرگ‌تر از فاصله دورتر عملیات را پشتیبانی می‌کنند.
وی درباره تفاوت اقدامات پیشگیرانه در اماکن تاریخی نیز گفت: اماکن تاریخی و بافت‌های قدیمی به دلیل شرایط خاص خود در حوزه پیشگیری تفاوت دارند. برای مثال، در بازار تاریخی تبریز لوله‌کشی و جعبه‌های آتش‌نشانی نصب شده است زیرا امکان ورود ماشین با حتی موتور آتش‌نشانی به این مناطق خیلی کم و سخت است.
طریقی تصریح کرد: متناسب با بافت تاریخی و شرایط هر منطقه، اگر طرح‌های پیشگیرانه به درستی اجرا شوند، هم در زمان رسیدن به حادثه کمک می‌کنند و هم میزان آسیب را کاهش می‌دهند.

بخش قابل توجهی از آتش‌سوزی‌های شهری منشأ برقی دارد
وی با اشاره به ضرورت رعایت نکات ایمنی برق، گفت: بخش قابل توجهی از آتش‌سوزی‌های سطح شهر از برق ناشی می‌شود؛ برای مثال، باقی ماندن وسایلی مانند سشوار در حالت اتصال به برق می‌تواند موجب اتصال و آتش‌سوزی شود.  گاهی افراد سیم‌های قطع‌شده را با چسب به یکدیگر متصل می‌کنند، در حالی که محل اتصال سیم می‌تواند محل آغاز آتش‌سوزی باشد.
طریقی تأکید کرد: وسایل پرمصرف باید از سیم و مدار مناسب و به‌صورت مستقل برق دریافت کنند و نباید وسایلی مانند جاروبرقی، اتو و مایکروفر را از یک خروجی با مصرف و توان بالا به صورت همزمان استفاده کرد.
وی با بیان اینکه برای هر حادثه‌ای که خارج از توان فرد باشد می‌توان با آتش‌نشانی تماس گرفت، گفت: تماس با ۱۲۵ محدود به آتش‌سوزی نیست و نیروهای آتش‌نشانی در حوادث مختلف امدادرسانی می‌کنند.

هنگام تماس با ۱۲۵ خونسردی خود را حفظ کنید
وی با تأکید بر اهمیت حفظ خونسردی هنگام تماس با آتش‌نشانی، اظهار کرد: نخستین موضوع هنگام تماس با ۱۲۵ حفظ خونسردی است تا فرد بتواند اطلاعات دقیق را در اختیار اپراتور قرار دهد. فرد باید آدرس دقیق، خیابان اصلی، خیابان فرعی و کوچه را اعلام کند و در کنار آن یک نشانه مشخص و قابل شناسایی نیز ارائه دهد. اگر امکان دارد فردی برای راهنمایی خودروهای امدادی به نزدیکی خیابان اصلی بیاید. شرح دقیق حادثه، نحوه وقوع آن و تعداد افرادی که در محل حادثه حضور دارند نیز باید به اپراتور اعلام شود.
وی با تشریح روند ارزیابی حادثه گفت: نیروهای آتش‌نشانی هنگام رسیدن به محل حادثه، شرایط را ارزیابی می‌کنند و مواردی مانند وجود مصدوم، فوتی یا فرد محبوس‌شده بررسی می‌شود. یکی از بهترین منابع اطلاعاتی که در محل حادثه می‌توان به دست آورد، حضور مالک است. در حوادثی مانند آتش‌سوزی یا آوار، فردی که اطلاعات دقیقی از داخل ساختمان دارد می‌تواند محل حضور افراد را مشخص کند تا آواربرداری از همان نقطه انجام شود.
طریقی افزود: این موضوع هم موجب سرعت بیشتر عملیات می‌شود و هم احتمال زنده ماندن افراد را افزایش می‌دهد. اطلاع مالک از نحوه پارتیشن‌بندی و تقسیم‌بندی فضای ساختمان نیز کمک زیادی به نیروهای امدادی می‌کند.
وی با اشاره به حوادث محبوس‌شدگی در آسانسور اظهار کرد: اگر فردی در آسانسور محبوس شد، نباید هیچ اقدامی برای دستکاری یا باز کردن آسانسور انجام دهد، چراکه این کار بسیار خطرناک است. تنها اقدام لازم تماس با ۱۲۵ و حفظ آرامش تا رسیدن نیروهای امدادی است.
وی با اشاره به حوادث فصل زمستان، گفت: در زمستان یکی از دلخراش‌ترین حوادث، گازگرفتگی ناشی از مونوکسیدکربن است، به‌ویژه در روزهای ابتدایی سرد شدن هوا. گاهی افراد تصور می‌کنند اگر برای مدت کوتاهی بخاری را روشن کنند مشکلی ایجاد نمی‌شود، در حالی که گرفتگی دودکش می‌تواند موجب تجمع گاز در فضای خانه شود.
وی تأکید کرد: شهروندان باید بخاری و دودکش را به‌خصوص در شب بررسی کنند؛ دودکش سرد می‌تواند نشانه خطر باشد و مونوکسیدکربن نیز گازی بدون بو و بدون نشانه مشخص است که می‌تواند وارد فضای خانه شود.
طریقی در ادامه سخنانش تصریح کرد: نیروهای آتش‌نشانی آموزش‌های کمک‌های اولیه مقدماتی را نیز فراگرفته‌اند و در کنار امدادرسانی به انسان‌ها، در برخی حوادث برای کمک به حیوانات نیز اقدام می‌کنند.

آتش‌نشانان، از ارکان امنیت
در ادامه بازدید، دانیال توفیقی، مدیرعامل مجمع میراث‌یاران گردشگری نیز، با تبریک هفته گردشگری و روز آتش‌نشانی، اظهار کرد: آتش‌نشانان یکی از ارکان اصلی امنیت هستند و فعالیت بسیار دشواری دارند که به ثبات شهر و کشور کمک می‌کنند.
وی با اشاره به شرایط خاص بازار تاریخی تبریز، گفت: در صورت وقوع آتش‌سوزی در بازار، آتش‌نشانان با دشواری‌های زیادی برای رساندن تجهیزات و خودروهای امدادی به محل حادثه مواجه می‌شوند و به نوعی حافظ جان، مال و میراث ما هستند.
وی افزود: یکی از دلایل مخالفت با گازکشی به بازار نیز همین موضوع است، چراکه در صورت وقوع آتش‌سوزی، فعالیت آتش‌نشانان و عملیات اطفای حریق در این محدوده بسیار دشوار خواهد بود.
انتهای پیام /