قصه طولانی انتقال آب ارس به تبریز، به کجا رسید؟

به گزارش نصر، ۲۶ مرداد ۱۳۹۲ عملیات اجرایی اولیه طرح در محدوده جلفا با حضور مسئولان کشوری و استانی آغاز شد. در طراحی اولیه، انتقال سالانه حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب پیش‌بینی شده بود و قرار بود آب ارس از طریق مجموعه‌ای از خطوط انتقال و تونل‌ها به مناطق هدف منتقل شود.
با این حال، طرح در سال‌های بعد با مشکلات مختلفی از جمله تأمین منابع مالی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها مواجه شد و روند اجرای آن با کندی پیش رفت. در ابتدا تأمین بخشی از هزینه‌های پروژه از طریق فاینانس خارجی پیش‌بینی شده بود، اما با فراهم نشدن این منابع، تأمین مالی طرح به سمت منابع داخلی و اعتبارات صندوق توسعه ملی سوق پیدا کرد.
هدف اصلی طرح در شکل کنونی، تأمین آب شرب تبریز، مرند، شبستر و جمعیت تحت پوشش مسیر انتقال است. همچنین تأمین بخشی از نیاز آبی صنایع و مجموعه‌های صنعتی منطقه و استفاده از ظرفیت پساب برای کمک به تأمین نیازهای زیست‌محیطی دریاچه ارومیه از دیگر اهداف مرتبط با این طرح عنوان شده است.
اکنون پس از سال‌ها، پروژه انتقال آب ارس همچنان یکی از مهم‌ترین طرح‌های آبی آذربایجان شرقی محسوب می‌شود، طرحی که از نخستین مطالعات آن نزدیک به دو دهه می‌گذرد و اجرای آن در سال‌های مختلف تحت تأثیر مسائل مالی، فنی و مدیریتی قرار داشته است. بر اساس آخرین گزارش‌های منتشرشده، بخشی از خط انتقال اجرا شده و ادامه عملیات برای تکمیل مسیر و رساندن آب به مقصدهای پیش‌بینی‌شده در حال پیگیری است.
پروژه انتقال آب ارس قرار است در نخستین سفر رسمی رئیس‌جمهور به آذربایجان شرقی نیز مطرح و درباره آخرین وضعیت، روند تکمیل و مسائل و موانع پیش‌روی آن بحث و بررسی شود، موضوعی که با توجه به اهمیت تأمین آب شرب تبریز و شهرهای مسیر، از جمله مطالبات مهم استان به شمار می‌رود.
سیدحمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور دو هفته پیش در سفر به آذربایجان شرقی، به یکی از خواسته‌های همیشگی مردم تبریز، یعنی انتقال آب ارس پرداخت کرد و اظهار کرد: بسیاری از این اقدامات در ابتدای دوره اول دولت دکتر پزشکیان آغاز شد و تلاش می‌کنیم تا پایان دولت به نتیجه برسند. پروژه انتقال آب ارس که در مقطعی متروکه شده بود و قرارداد آن ملغی شده بود، با پیگیری مجدداً دکتر سرمست و تأکید رئیس‌جمهور احیا شد.
وی یادآور شد: در حال حاضر سازوکارهای اداری، مناقصات و قراردادهای مربوطه در حال انجام است و در همین هفته، مبلغ ۳ هزار میلیارد تومان به این پروژه تخصیص می‌یابد تا با سرعت پیش برود.

تسریع در تأمین منابع مالی انتقال آب ارس به تبریز، مطالبه اصلی استاندار از وزیر نیرو
استاندار آذربایجان‌شرقی ۱۲ مردادماه در دیدار با عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، تسریع در تأمین منابع مالی طرح انتقال آب ارس به تبریز را به عنوان مهم‌ترین مطالبه استان مطرح کرد و خواستار حمایت وزارت نیرو از اجرای پروژه‌های راهبردی حوزه آب و برق شد.
بهرام سرمست با توصیف طرح انتقال آب ارس به تبریز به عنوان پروژه‌ای حیاتی برای تأمین آب شرب، توسعه صنعتی و آینده استان، بر ضرورت تأمین به‌موقع منابع مالی و شتاب‌بخشی به روند اجرای آن تأکید کرد و خواستار برداشتن گام‌های اساسی از سوی وزارت نیرو برای تکمیل این طرح شد.

تأمین اعتبار انتقال آب ارس به تبریز باید در سفر رئیس‌جمهور تعیین تکلیف شود
عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در این خصوص در گفت‌وگویی با اشاره به سفر رسمی رئیس‌جمهور به آذربایجان‌شرقی، گفت: یکی از مطالبات اصلی ما در این سفر، اختصاص منابع مالی لازم برای تکمیل پروژه انتقال آب ارس به تبریز در اسرع وقت است.
علیرضا نوین اظهار کرد: طی دو سال گذشته مکاتبات متعددی در خصوص پروژه انتقال آب ارس به تبریز با دولت‌مردان انجام شده و حتی نشست اختصاصی نمایندگان شهرهای ذی‌نفع در مجلس شورای اسلامی با رئیس سازمان برنامه و بودجه برای بررسی موانع و تسریع در روند اجرای پروژه برگزار شده است.
وی افزود: با وجود پیگیری‌ها و وعده‌های مسئولان، این وعده‌ها تاکنون برای تکمیل طرح محقق نشده و ضرورت دارد موضوع تأمین مالی پروژه با جدیت بیشتری دنبال شود.
نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه انتقال آب ارس از پروژه‌های اولویت‌دار آذربایجان‌شرقی است، ادامه داد: اجرای این طرح علاوه بر کمک به حل بحران آب آشامیدنی تبریز، می‌تواند مشکل قطعی آب در شهرهای شبستر و مرند را نیز برطرف کند.
نوین با اشاره به روند اجرای پروژه گفت: حدود ۳۰ درصد این پروژه در گذشته اجرا شده و با توجه به انتخاب پیمانکار و برآورد حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان اعتبار برای بهره‌برداری از آن، امیدواریم در سفر رئیس‌جمهور به تبریز، دستور لازم برای تخصیص منابع صادر و تأمین مالی پروژه محقق شود.
وی تأکید کرد: در شرایطی که برای انتقال آب خلیج فارس به مرکز کشور حدود یک هزار کیلومتر لوله‌گذاری انجام می‌شود، تعلل بیش از حد در اجرای پروژه انتقال آب ارس به تبریز توجیه‌پذیر نیست و باید برای تکمیل این طرح مهم استانی تصمیم جدی اتخاذ شود.

۹۰ کیلومتر از خط انتقال آب ارس به تبریز باقی مانده است
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با ایسنا در گفت‌وگویی با تشریح آخرین وضعیت پروژه انتقال آب رودخانه ارس به تبریز، گفت: این پروژه با هدف تأمین بلندمدت آب شرب و بهداشت کلانشهر تبریز و ۲۲ شهر و ۱۶۹ روستای واقع در مسیر، به طول ۱۴۰ کیلومتر طراحی شده که تاکنون ۵۰ کیلومتر از خط انتقال آب آن اجرا شده و ۹۰ کیلومتر باقی مانده است.
یوسف غفارزاده اظهار کرد: پروژه انتقال آب رودخانه ارس با هدف تأمین بلندمدت آب شرب و بهداشت کلانشهر تبریز و سایر ۲۲ شهر و ۱۶۹ روستای واقع در مسیر، به طول ۱۴۰ کیلومتر طراحی شده است.
وی افزود: حدود ۴۰ کیلومتر از بخش ابتدایی خط انتقال، به همراه آبگیر و ۶ ایستگاه پمپاژ، از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی ویژه طرح‌های حفاظت از منابع آب و خاک مرزی اجرا شده است.
غفارزاده ادامه داد: مابقی پروژه در دی‌ماه ۱۴۰۱ کلنگ‌زنی شد و طراحی و ساخت آن بر اساس مجوز ترک تشریفات مناقصه به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا واگذار شد.
وی با اشاره به مشکلات تأمین مالی این پروژه، گفت: به دلیل عدم امکان تأمین مالی از منابع فاینانس خارجی به‌خاطر شرایط تحریمی کشور، در آبان‌ماه ۱۴۰۴ مجوز تغییر منابع مالی از ارزی به ریالی صادر شد.

مخازن پروژه در مسیر ساخت قرار گرفتند
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی ادامه داد: متعاقباً ۱۵ کیلومتر از خط انتقال آب با استفاده از منابع داخلی استان لوله‌گذاری شد و بدین ترتیب در مجموع ۵۰ کیلومتر از خط انتقال آب ارس اجرا شده و ۹۰ کیلومتر از آن باقی مانده است.
وی در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده در بخش‌های مختلف پروژه، بیان کرد: خاکبرداری مخزن ۶۰ هزار مترمکعبی واقع در مجاورت روستای پیراسحاق به پایان رسیده و این مخزن آماده ساخت است.
غفارزاده افزود: همچنین محل تصفیه‌خانه و مخزن ذخیره ۹۰ هزار مترمکعبی به مساحت ۳۲ هکتار، در ۳۰ کیلومتری مانده به شهر مرند، تملک شده و عملیات خاکبرداری و تسطیح آن در حال انجام است.
وی با اشاره به تأمین اعتبار جدید برای ادامه اجرای پروژه انتقال آب ارس، اظهار کرد: پیرو ابلاغ قرارداد در خردادماه سال جاری و پیگیری‌های جدی و مستمر استاندار آذربایجان شرقی و نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی، با مساعدت وزیر نیرو و به دستور معاون اول رئیس‌جمهور، حدود سه همت برای سال جاری توسط رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور تأمین اعتبار شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی ابراز امیدواری کرد: با تخصیص به‌موقع اعتبار مذکور، عملیات اجرایی پروژه انتقال آب ارس تسریع شده و هرچه زودتر شاهد بهره‌برداری از این پروژه مهم، ملی و حیاتی استان باشیم.
پروژه انتقال آب ارس به تبریز با وجود گذشت سال‌ها از آغاز مطالعات و اجرای بخشی از مسیر، همچنان برای تکمیل ۹۰ کیلومتر باقی‌مانده نیازمند تأمین مالی و تخصیص به‌موقع اعتبارات است، پروژه‌ای که مردم تبریز، مرند و شبستر سال‌هاست چشم‌انتظار به ثمر رسیدن آن و پایان یافتن مشکلات ناشی از تنش آبی هستند و اکنون با اختصاص حدود سه همت اعتبار برای سال جاری، امیدها برای شتاب گرفتن عملیات اجرایی و نزدیک شدن این طرح به مرحله بهره‌برداری بیشتر شده است.
انتهای پیام/