احیای هویت محلات تاریخی تبریز؛ از خاطره تا ماندگاری

در تبریز قدیم، محله‌هایی مانند دوه‌چی (شتربان)، نوبر و دیگر محلات، محور تجارت و صنعت بودند. ششگلان مرکز مدیریت و دیوان‌سالاری محسوب می‌شد، جمشیدآباد و دیگر محلات دامپروری را بر عهده داشتند، حکم‌آباد، شنب‌غازان و لاله در تولید محصولات کشاورزی نقش‌آفرین بودند و آسیابانان بارنج، مارالان و بیلانک آرد مورد نیاز شهر را تأمین می‌کردند.
همچنین باغمیشه در کنار کشاورزی، به هتلداری شهرت داشت و لیل‌آباد نیز یکی از مراکز مهم تولید و تجارت چرم و فرآورده‌های لبنی بود.
تا پیش از توسعه نامتوازن شهر در دهه ۴۰، هر محله دارای محدوده مشخص، میدان مرکزی، مسجد، حمام و قبرستان اختصاصی بود.
اما با گذشت زمان، بسیاری از این نشانه‌های هویتی از بین رفته‌اند و حتی نام برخی محلات نیز به تدریج از تابلوهای شهری حذف شده است؛ روندی که اگر ادامه یابد، می‌تواند نام و پیشینه این محلات را از حافظه جمعی شهروندان نیز پاک کند.
در چنین شرایطی، حفظ هویت تاریخی محلات تبریز ضرورتی فرهنگی و اجتماعی است. یکی از راهکارهای عملی، نصب کتیبه‌های معرفی محلات در میدان‌های اصلی و تاریخی هر محله است. این کتیبه‌ها می‌توانند نام، پیشینه و ویژگی‌های تاریخی هر محله را برای شهروندان و گردشگران روایت کنند و پیوند نسل امروز با گذشته تبریز را تقویت سازند.
اجرای این طرح با تصویب شورای اسلامی شهر و همکاری شهرداری‌های مناطق، نه تنها گامی در مسیر پاسداشت میراث فرهنگی تبریز خواهد بود، بلکه به حفظ هویت محلاتی کمک می‌کند که ستون‌های اصلی شکل‌گیری و پیشرفت این شهر تاریخی بوده‌اند.

به قلم ایوب نیکنام لاله، پژوهشگر تاریخ تبریز
انتهای پیام/