دکتر حمید وارسته؛ شهرداری که نامش در حافظه تبریز ماندگار شد

حمید عزیزپوران خیابانی، که بعدها نام خانوادگی خود را به «وارسته» تغییر داد، پنجاه‌وچهارمین شهردار تبریز بود. او در اسفندماه سال ۱۳۴۷، در روزگاری که کشور با تحولات اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای روبه‌رو بود، سکان مدیریت کهن‌شهر تبریز را در دست گرفت.
دوران مسئولیت او تنها سه سال به طول انجامید، اما همین فرصت کوتاه برای آن کافی بود که نامش در زمره موفق‌ترین، پرتلاش‌ترین و خوش‌نام‌ترین شهرداران تاریخ تبریز قرار گیرد.
دکتر وارسته دانش‌آموخته رشته حقوق از دانشگاه تهران بود و تحصیلات خود را در یکی از معتبرترین مراکز علمی جهان، دانشگاه MIT آمریکا، ادامه داد.
این پشتوانه علمی، در کنار هوش، جسارت و روحیه قانون‌مداری او، شخصیتی متفاوت از وی ساخته بود. او در عرصه وکالت و قضاوت نیز به پاکدستی، انصاف و صراحت لهجه شهرت داشت و همین ویژگی‌ها در دوران تصدی شهرداری نیز به روشنی نمود یافت.
 

اما آنچه بیش از مدارک دانشگاهی یا جایگاه‌های اداری، شخصیت دکتر وارسته را ممتاز می‌ساخت، باور عمیق او به مسئولیت اجتماعی و خدمت بی‌منت به مردم بود. او ایمان داشت که منصب، امانتی الهی است و مدیر، پیش از آنکه فرمانروا باشد، خدمتگزار مردم است.
این باور را می‌توان در نامه‌ها، مکاتبات اداری، احکام قضایی و نوشته‌های به‌جامانده از او به‌خوبی مشاهده کرد؛ اسنادی که از مدیری قانون‌مدار، مردم‌دوست و مسئولیت‌پذیر حکایت دارند.
دوران شهرداری دکتر وارسته را می‌توان یکی از مقاطع مهم توسعه شهری تبریز دانست. او با نگاهی آینده‌نگر و برنامه‌محور، اجرای طرح‌هایی را آغاز کرد که آثار بسیاری از آنها هنوز نیز در سیمای شهر قابل مشاهده است. احداث عمارت دوطبقه کنونی ائل‌گلی (شاه‌گلی)، اجرای خیابان کمربندی که امروز با نام خیابان آزادی شناخته می‌شود، تدوین و اجرای طرح جامع مجموعه تاریخی ارک علیشاه، سامان‌دهی چهارراه شهناز و ده‌ها پروژه عمرانی، خدماتی و زیربنایی دیگر، تنها بخشی از یادگارهای او در تبریز است.
این پروژه‌ها صرفاً عملیات عمرانی نبودند؛ هر یک گامی در مسیر تبدیل تبریز به شهری مدرن، منظم و شایسته جایگاه تاریخی آن به شمار می‌رفتند. دکتر وارسته به‌خوبی دریافته بود که توسعه واقعی تنها در ساخت خیابان و ساختمان خلاصه نمی‌شود، بلکه احترام به حقوق شهروندان، رعایت قانون و برنامه‌ریزی علمی، ارکان اصلی مدیریت شهری هستند.
شاید برجسته‌ترین ویژگی دکتر وارسته، شجاعت او در اجرای قانون بود؛ شجاعتی که در روزگاری نه‌چندان آسان، کمتر مدیری حاضر به بروز آن می‌شد. در دوره‌ای که بسیاری از مسئولان برای حفظ موقعیت خود، مصلحت‌اندیشی را بر اجرای قانون ترجیح می‌دادند و جلب رضایت صاحبان قدرت را بر منافع عمومی مقدم می‌شمردند، او بی‌هیچ هراسی در برابر نفوذ و قدرت ایستاد و نشان داد که قانون، برای همه یکسان است.
 

نماد این روحیه را می‌توان در یکی از معروف‌ترین تصمیم‌های مدیریتی او مشاهده کرد؛ تخریب ساختمان «شمس‌آذر» در محل سه‌راه امین کنونی. این ساختمان که توسط یکی از افراد بانفوذ تبریز و بدون اخذ مجوز قانونی احداث شده بود، بخش مهمی از مسیر ارتباطی شهر را مسدود کرده و حقوق عمومی شهروندان را نادیده گرفته بود. تصمیم به تخریب این بنا، تنها یک اقدام عمرانی نبود؛ بلکه اعلام صریح این حقیقت بود که هیچ قدرت و نفوذی نباید بر قانون و حقوق مردم سایه افکند.
این اقدام، اگرچه مخالفت‌ها و فشارهایی را به دنبال داشت، اما نام دکتر وارسته را به عنوان مدیری عدالت‌خواه، قانون‌مدار و شجاع در تاریخ تبریز ماندگار ساخت.
کسانی که او را از نزدیک می‌شناختند، از ساده‌زیستی، فروتنی، سلامت نفس و صداقت او سخن گفته‌اند. او مدیری نبود که میان خود و مردم فاصله‌ای احساس کند.
درهای دفترش به روی شهروندان گشوده بود و دغدغه اصلی‌اش، حل مشکلات آنان و ساختن شهری بهتر برای نسل‌های آینده بود. از همین رو، سال‌ها پس از پایان دوران مسئولیتش نیز، نام او همچنان در خاطره مردم تبریز با احترام و قدردانی همراه است.
دکتر حمید وارسته پس از سال‌ها فعالیت در عرصه حقوق، قضاوت، وکالت و خدمت به جامعه، سرانجام در ۲۱ اسفند ۱۳۹۴ در تهران چشم از جهان فروبست و پیکرش در آرامستان بهشت زهرا(س) آرام گرفت. اما مرگ، پایان راه مردانی از این دست نیست.
آنان در کالبد خیابان‌هایی که ساخته‌اند، در بناهایی که به یادگار نهاده‌اند، در خاطره مردمی که از خدماتشان بهره‌مند شده‌اند و در صفحات تاریخ شهری که دوستش داشتند، همچنان زنده می‌مانند.
امروز، هرگاه سخن از مدیران پاکدست، آینده‌نگر و شجاع تبریز به میان می‌آید، نام دکتر حمید وارسته با احترام در کنار برترین خدمتگزاران این شهر قرار می‌گیرد؛ مردی که نشان داد مدیریت، اگر با صداقت، قانون‌مداری، ایمان و عشق به مردم همراه باشد، می‌تواند اثری ماندگار بر تاریخ یک شهر بر جای بگذارد و نام صاحب آن را برای همیشه در حافظه نسل‌ها جاودانه سازد.
 
به قلم ندا فرشباف 
انتهای پیام/