تبریز در مسیر تقویت مسکن جوانان

به گزارش نصر؛ بابک نجفیان، مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی، در گفت‌وگو با نصر از اولویت یافتن مسکن جوانان در برنامه‌های استان، اجرای نهضت ملی مسکن، بهره‌گیری از ظرفیت شهر جدید سهند، توسعه مسکن استیجاری و حمایت از ساخت واحدهای کوچک‌متراژ و میان‌متراژ خبر می‌دهد.
در کنار این رویکرد، امیر رضوی، کارشناس ارشد عمران سازه و عضو پایه یک سازمان نظام مهندسی ساختمان آذربایجان شرقی، نیز با تشریح واقعیت‌های بازار مسکن تبریز، بر ضرورت افزایش عرضه متناسب با نیاز خانوارها، اصلاح نظام تأمین مالی و توجه به تقاضای واقعی تأکید می‌کند.
 برآیند این دو نگاه، نشان‌دهنده شکل‌گیری مسیری است که در صورت تداوم حمایت‌ها و اجرای دقیق برنامه‌ها، می‌تواند چشم‌انداز روشن‌تری برای خانه‌دار شدن زوج‌های جوان تبریزی ایجاد کند.

نجفیان: زوج‌های جوان تبریزی در اولویت برنامه‌های مسکن قرار دارند
از نهضت ملی مسکن و ظرفیت سهند تا توسعه مسکن استیجاری و وام ودیعه؛ مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی از برنامه‌های حمایتی برای خانه‌دار شدن جوانان می‌گوید.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی با تأکید بر اینکه تأمین مسکن زوج‌های جوان یکی از اولویت‌های اصلی حوزه مسکن در استان است، گفت: اجرای نهضت ملی مسکن، تخصیص زمین در قالب قانون جوانی جمعیت، توسعه ساخت واحدهای کوچک‌متراژ و میان‌متراژ و استفاده از ظرفیت شهر جدید سهند، مهم‌ترین مسیرهای پیش‌بینی‌شده برای تسهیل خانه‌دار شدن جوانان در تبریز است.
بابک نجفیان، در گفت‌وگو باخبرنگار نصر، درباره برنامه‌های این مجموعه برای تأمین مسکن زوج‌های جوان در تبریز اظهار کرد: تأمین مسکن زوج‌های جوان از اولویت‌های اصلی بخش مسکن در استان است و در این زمینه، مجموعه‌ای از برنامه‌ها به‌صورت همزمان دنبال می‌شود.
وی افزود: اجرای طرح نهضت ملی مسکن، تخصیص زمین در قالب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، توسعه پروژه‌های انبوه‌سازی، حمایت از ساخت واحدهای میان‌متراژ و کوچک‌متراژ و همچنین تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی در دستور کار قرار دارد.
نجفیان با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای تسریع در خانه‌دار شدن جوانان ادامه داد: علاوه بر این، از ظرفیت شهر جدید سهند نیز برای ایجاد سکونتگاه‌های مناسب و مقرون‌به‌صرفه استفاده می‌شود تا امکان خانه‌دار شدن جوانان با سرعت بیشتری فراهم شود.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی در پاسخ به این پرسش که چرا تولید مسکن متناسب با توان خرید جوانان کافی نیست، گفت: طی سال‌های اخیر، افزایش نرخ تورم، رشد قیمت زمین و مصالح ساختمانی، افزایش هزینه‌های ساخت و محدودیت منابع مالی باعث شده است قیمت تمام‌شده مسکن با توان اقتصادی بخش قابل‌توجهی از جوانان فاصله بگیرد.
وی اضافه کرد: از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها و محدودیت در تأمین مالی پروژه‌ها، سرعت تولید مسکن متناسب با نیاز این گروه را تحت تأثیر قرار داده است. بر همین اساس، توسعه الگوهای جدید تأمین مسکن و استفاده از ابزارهای مالی متنوع یک ضرورت جدی است.
نجفیان درباره مهم‌ترین موانع ساخت مسکن اقتصادی نیز بیان کرد: افزایش مستمر قیمت زمین، رشد هزینه مصالح و خدمات فنی و مهندسی، محدودیت منابع بانکی، طولانی بودن برخی فرآیندهای اداری، هزینه‌های مربوط به تأمین زیرساخت‌ها و نوسانات اقتصادی از مهم‌ترین چالش‌های این بخش است.
وی افزود: کمبود زمین مناسب در محدوده‌های شهری، عدم تناسب میان عرضه و تقاضا و همچنین محدودیت فصل کاری در استان آذربایجان شرقی نیز از دیگر موانع جدی در مسیر توسعه مسکن اقتصادی به شمار می‌رود.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی درباره سهم تسهیلات بانکی در حل مشکل مسکن گفت: تسهیلات بانکی یکی از ابزارهای مهم در تأمین مالی بخش مسکن محسوب می‌شود، اما به‌تنهایی قادر به حل کامل این مسئله نیست.
وی تصریح کرد: با توجه به افزایش قیمت مسکن، پیشنهاد می‌شود سقف تسهیلات، مدت بازپرداخت و شرایط پرداخت، ترجیحاً با امکان بازپرداخت و تقسیط پلکانی و متناسب با شرایط اقتصادی، از سوی نظام بانکی بازنگری شود.
نجفیان تأکید کرد: در کنار تسهیلات بانکی، استفاده از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، ابزارهای نوین مالی و سیاست‌های حمایتی دولت می‌تواند نقش مؤثرتری در رفع مشکلات حوزه مسکن ایفا کند.
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کنترل بازار اجاره اظهار کرد: در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از اقدامات برای ساماندهی بازار اجاره در دستور کار قرار گرفته که از جمله آن‌ها می‌توان به حمایت از ساخت مسکن، افزایش عرضه واحدهای مسکونی، نظارت بر قراردادهای اجاره، ثبت اطلاعات در سامانه‌های مربوطه از جمله خودنویس و کاتب و اجرای سیاست‌های حمایتی اشاره کرد.
نجفیان ادامه داد: تجربه نشان می‌دهد مؤثرترین راهکار برای ایجاد ثبات در بازار اجاره، افزایش تولید و عرضه مسکن متناسب با نیاز خانوارهاست. در کنار آن، اعطای تسهیلات ودیعه مسکن نیز در دستور کار قرار دارد و از سوی بانک‌های عامل استان به مستأجران واجد شرایط پرداخت می‌شود.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی همچنین از ابلاغ طرح آشیان از سوی وزارت راه و شهرسازی خبر داد و گفت: این طرح با هدف تأمین واحدهای مسکونی قابل واگذاری به‌صورت اجاره‌داری از سوی دولت، عملیاتی و اجرایی خواهد شد.
وی درباره برنامه‌های توسعه مسکن استیجاری نیز گفت: توسعه مسکن استیجاری یکی از رویکردهای مهم در سیاست‌گذاری بخش مسکن است و در این راستا، برنامه‌هایی برای جلب مشارکت بخش خصوصی، استفاده از ظرفیت نهادهای عمومی و ارائه مشوق‌های لازم به سرمایه‌گذاران در نظر گرفته شده است.
نجفیان خاطرنشان کرد: هدف از این اقدامات، افزایش عرضه واحدهای استیجاری با نرخ‌های مناسب و ایجاد تعادل بیشتر در بازار اجاره است؛ به‌ویژه برای زوج‌های جوانی که کمتر از پنج سال از ازدواج آن‌ها می‌گذرد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مناطق دارای ظرفیت برای توسعه مسکن جوانان در تبریز اظهار کرد: ظرفیت‌های توسعه مسکن در کلان‌شهر تبریز بر اساس طرح‌های جامع و تفصیلی شهری، امکانات زیرساختی و دسترسی به خدمات عمومی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی افزود: در این چارچوب، بخشی از اراضی دارای قابلیت توسعه در محدوده و حریم شهر، همچنین شهرک‌های پیرامونی و سکونتگاه‌های دارای زیرساخت مناسب نظیر شهرک جوانان تبریز، می‌توانند در برنامه‌های تأمین مسکن جوانان مورد استفاده قرار گیرند.
وی یادآور شد: شهر جدید سهند نیز به‌عنوان سرریز جمعیتی کلان‌شهر تبریز طی سال‌های گذشته عملیاتی شده و یکی از ظرفیت‌های مهم برای پاسخگویی به نیاز مسکن به شمار می‌رود.
نجفیان درباره علت افزایش فاصله میان قیمت مسکن و درآمد خانوارها نیز گفت: این شکاف نتیجه مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی از جمله تورم عمومی، افزایش قیمت زمین و رشد هزینه‌های ساخت است.
وی افزود: از سوی دیگر، مسکن علاوه بر اینکه یک کالای مصرفی است، به‌عنوان یک دارایی سرمایه‌ای نیز شناخته می‌شود و همین مسئله در برخی دوره‌ها موجب افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری و تشدید فاصله میان قیمت مسکن و درآمد خانوارها شده است.
مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی درباره راه‌های تقویت مشارکت بخش خصوصی نیز اظهار کرد: ایجاد مشوق‌های اقتصادی، تسهیل فرآیندهای اداری، کاهش زمان صدور مجوزها، تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز، استفاده از روش‌های مشارکتی در ساخت‌وساز و ایجاد ثبات در سیاست‌های حوزه مسکن، از مهم‌ترین الزامات تقویت حضور بخش خصوصی در این حوزه است.
وی گفت: بهره‌گیری از ظرفیت انبوه‌سازان، تعاونی‌ها و سرمایه‌گذاران می‌تواند به افزایش سرعت ساخت و عرضه واحدهای مسکونی کمک کند.
نجفیان در پایان با اشاره به زمان نمایان شدن آثار این برنامه‌ها برای مردم تصریح کرد: بخش مسکن به دلیل گستردگی ابعاد فنی، مالی و اجرایی، نیازمند برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت است، اما بخشی از آثار برنامه‌های در حال اجرا، از جمله افزایش عرضه واحدهای مسکونی و توسعه پروژه‌های حمایتی، به‌تدریج در سال‌های آینده نمایان خواهد شد.
وی تأکید کرد: استمرار سیاست‌های حمایتی، همکاری دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی، تأمین منابع مالی پایدار، همکاری بیش از پیش بانک‌های عامل در اعطای تسهیلات بانکی و تأمین خدمات زیربنایی همزمان با ساخت واحدهای مسکونی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تسریع دستیابی به نتایج ملموس برای مردم خواهد داشت.

 

در ادامه، برای ترسیم روشن‌تر چشم‌انداز بازار مسکن تبریز و بررسی مسیرهای پیش‌روی زوج‌های جوان، با امیر رضوی، کارشناس ارشد عمران سازه و عضو پایه یک سازمان نظام مهندسی ساختمان آذربایجان شرقی، گفت‌وگو کردیم.
 
کارشناس مسکن: بازار تبریز از مصرفی به سرمایه‌ای تغییر مسیر داده است
کارشناس ارشد عمران سازه و عضو پایه یک سازمان نظام مهندسی ساختمان آذربایجان شرقی، با تشریح وضعیت بازار مسکن تبریز گفت: افزایش هزینه ساخت، رشد قیمت زمین و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده بازار خرید مسکن برای زوج‌های جوان دشوارتر شود و اجاره‌نشینی به مرحله‌ای ناگزیر در ابتدای زندگی مشترک تبدیل شود.
امیر رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار نصر درباره تحولات بازار مسکن تبریز اظهار کرد: در سال‌های اخیر، بازار مسکن این شهر از یک بازار مصرفی به سمت بازاری با رفتار سرمایه‌ای حرکت کرده است. افزایش هزینه‌های ساخت، رشد قیمت زمین، تورم عمومی و کاهش ارزش پول ملی از جمله عواملی هستند که باعث شده‌اند قیمت مسکن با شتابی بیشتر از درآمد خانوارها افزایش یابد.
وی افزود: در نتیجه این شرایط، تقاضای موثر برای خرید کاهش پیدا کرده و بخش قابل توجهی از متقاضیان به سمت بازار اجاره هدایت شده‌اند. در واقع، مسئله اصلی بازار امروز کمبود تقاضا نیست، بلکه افت قدرت خرید واقعی مردم است.
رضوی با اشاره به وضعیت زوج‌های جوان در بازار مسکن تبریز گفت: در شرایط فعلی، سهم متقاضیان اجاره به مراتب بیشتر از خریداران است. برای بسیاری از زوج‌های جوان، خرید مسکن تنها در صورتی ممکن می‌شود که از سرمایه خانوادگی، فروش دارایی قبلی یا منابع مالی مکمل استفاده کنند. به همین دلیل، مسیر خانه‌دار شدن نسبت به یک دهه قبل طولانی‌تر شده است.
این کارشناس حوزه ساختمان ادامه داد: مهم‌ترین مشکل زوج‌های جوان در زمان معامله فقط بالا بودن قیمت مسکن نیست، بلکه شکاف عمیق میان رشد قیمت ملک و رشد درآمد خانوارهاست. به گفته وی، توان پرداخت متقاضیان با سرعتی بسیار کمتر از قیمت مسکن افزایش یافته و همین مسئله تصمیم‌گیری برای خرید را دشوار کرده است.
وی همچنین تأمین آورده اولیه، هزینه‌های جانبی معامله، نرخ سود تسهیلات و کاهش قدرت پس‌انداز را از دیگر موانع مهم در مسیر خرید مسکن عنوان کرد و گفت: حتی خانواده‌هایی که از درآمد نسبتاً مناسبی برخوردارند نیز امروز در تصمیم‌گیری برای خرید با تردید مواجه هستند.
رضوی درباره مناطق قابل دسترس‌تر برای زوج‌های جوان در تبریز اظهار کرد: تقاضا به تدریج از مناطق گران‌قیمت به سمت محله‌های در حال توسعه منتقل شده است. مناطقی مانند الهیه، اندیشه، ارم و برخی نواحی توسعه‌یافته شرق و غرب شهر همچنان ظرفیت بیشتری برای خرید نخستین مسکن دارند. این در حالی است که ولیعصر، ائل‌گلی، رشدیه و بخش‌هایی از آبرسان به دلیل افزایش شدید ارزش زمین، عملاً برای بخش بزرگی از زوج‌های جوان به بازارهایی دور از دسترس تبدیل شده‌اند.
عضو پایه یک نظام مهندسی ساختمان آذربایجان شرقی با اشاره به کمبود واحدهای کوچک و اقتصادی در بازار گفت: یکی از عدم تعادل‌های جدی بازار، فاصله میان عرضه و تقاضا در واحدهای کوچک و میان‌متراژ است. بیشترین تقاضا مربوط به واحدهای ۶۰ تا ۹۰ متری است، اما طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از ساخت‌وسازها به سمت واحدهای بزرگ‌تر و سرمایه‌ای رفته و همین موضوع موجب شده واحدهای اقتصادی با سرعت بیشتری معامله شوند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییر رفتار موجران اشاره کرد و گفت: با افزایش ارزش دارایی‌ها، نگاه مالکان نیز محافظه‌کارانه‌تر شده است. امروز بسیاری از موجران بیش از گذشته به سوابق مستأجر، توان پرداخت و ثبات شغلی توجه می‌کنند، هرچند خوش‌حسابی، ارائه ضمانت مناسب و شفافیت در قرارداد همچنان مهم‌ترین عوامل جلب اعتماد مالک هستند.
رضوی درباره اثرگذاری وام و تسهیلات بانکی در معاملات واقعی مسکن نیز بیان کرد: تسهیلات بانکی هنوز نقش حمایتی دارند، اما دیگر تعیین‌کننده نیستند. در گذشته وام می‌توانست بخش قابل توجهی از قیمت یک واحد مسکونی را پوشش دهد، اما امروز این نسبت به شکل محسوسی کاهش یافته است. تا زمانی که سقف تسهیلات، نرخ بازپرداخت و سیاست‌های اعتباری با واقعیت‌های بازار هماهنگ نشود، وام تنها نقش تکمیل‌کننده سرمایه را ایفا خواهد کرد.
وی در ادامه با اشاره به کاهش کیفیت انتخاب مستأجران و خریداران گفت: افزایش قیمت‌ها باعث شده بسیاری از خانوارها ناچار شوند میان کیفیت ساخت، موقعیت مکانی، متراژ و امکانات ساختمان مصالحه کنند. به همین دلیل، تقاضا برای ساختمان‌های قدیمی‌تر یا مناطق ارزان‌تر افزایش یافته است. به بیان دیگر، کیفیت انتخاب مردم، نه لزوماً سطح انتظار و نیاز آنها کاهش یافته است.
این کارشناس بازار مسکن یکی از الگوهای تازه در بازار تبریز را افزایش اهمیت کیفیت ساخت عنوان کرد و افزود: خریداران امروز بیش از گذشته درباره اسکلت ساختمان، نوع سازه، تأسیسات، مصرف انرژی، پارکینگ، مشاعات و اعتبار سازنده سوال می‌کنند. این تغییر از نگاه مهندسی یک اتفاق مثبت است، زیرا بازار به تدریج از تصمیم‌گیری صرفاً بر پایه ظاهر ساختمان فاصله می‌گیرد و شاخص‌های فنی نیز در ارزش‌گذاری املاک اثرگذار می‌شوند.
رضوی در پایان درباره آینده بازار مسکن برای نسل جوان تصریح کرد: اگر روند فعلی بدون اصلاحات ساختاری ادامه پیدا کند، فاصله میان درآمد و قیمت مسکن بیشتر خواهد شد و سن خانه‌دار شدن نیز افزایش می‌یابد. با این حال، راهکار تنها در کنترل قیمت خلاصه نمی‌شود، بلکه باید عرضه مسکن متناسب با تقاضای واقعی افزایش یابد، هزینه‌های تولید کاهش پیدا کند و نظام تأمین مالی نیز اصلاح شود.
وی خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده هر زمان سیاست‌گذاری بر پایه واقعیت‌های اقتصادی و اصول مهندسی انجام شده، بازار به سمت تعادل حرکت کرده است؛ در غیر این صورت، فشار اصلی همچنان بر دوش نسل جوان و مصرف‌کنندگان واقعی باقی خواهد ماند.

زهرا ژرفی مهر
انتهای پیام/