نانوتکنولوژی؛ افقی نو در تشخیص سریع و درمان بیماری‌های عفونی

به گزارش نصر، امروزه پیشرفت فناوری، مرزهای پزشکی را فراتر از روش‌های سنتی برده و ابزارهای نوینی را در اختیار متخصصان قرار داده است. در این میان، فناوری‌هایی که امکان تشخیص دقیق‌تر و درمان هدفمندتر بیماری‌ها را فراهم می‌کنند، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته‌اند و امیدهای تازه‌ای برای ارتقاء کیفیت مراقبت‌های سلامت ایجاد کرده‌اند.
بیماری‌های عفونی همچنان سالانه میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان درگیر می‌کنند و ظهور میکروب‌های مقاوم به درمان، یافتن راهکارهای نوین را به یک ضرورت تبدیل کرده است. به همین دلیل، فناوری‌های پیشرفته مانند نانوفناوری به تدریج جایگاه مهمی در تحقیقات پزشکی پیدا کرده‌اند و انتظار می‌رود در آینده نقش پررنگ‌تری در تشخیص، پیشگیری و درمان این بیماری‌ها ایفا کنند.

نانوذرات می‌توانند اثربخشی درمان عفونت‌های مقاوم را افزایش دهند
دکتر رعنا جهانبان اسفهلان، متخصص زیست‌فناوری پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، در گفت‌وگو با ایسنا درباره نقش نانوفناوری در تشخیص و درمان بیماری‌های عفونی اظهار کرد: نانوفناوری این امکان را فراهم کرده است که بیماری‌های عفونی با دقت و سرعت بیشتری شناسایی شوند و داروها نیز به‌صورت هدفمند به محل عفونت برسند. این موضوع علاوه بر افزایش اثربخشی درمان، می‌تواند از آسیب به بافت‌های سالم و بروز برخی عوارض جانبی نیز جلوگیری کند.
وی درباره نقش این فناوری در مقابله با عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک افزود: یکی از مهم‌ترین زمینه‌های پژوهش در نانوفناوری، توسعه نسل جدید داروها و واکسن‌ها و همچنین ارائه راهکارهایی برای مقابله با باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک است. استفاده از نانوذرات می‌تواند انتقال دارو به محل عفونت را بهبود بخشد و اثربخشی درمان را در برخی موارد افزایش دهد.
وی اظهار کرد: نانوفناوری در سال‌های اخیر افق‌های تازه‌ای را در پزشکی ایجاد کرده است. از دارورسانی هدفمند و طراحی واکسن‌های نوین گرفته تا تشخیص سریع بیماری‌ها، همگی از ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در آینده کیفیت درمان بیماران را بهبود ببخشند و نقش مهمی در کنترل بیماری‌های عفونی داشته باشند.

فناوری‌های مبتنی بر نانو، تشخیص عوامل بیماری‌زا را دقیق‌تر می‌کنند
در ادامه دکتر نصرت‌اله ضرغامی، متخصص علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا درباره نقش نانوفناوری در آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی گفت: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های نانوفناوری، افزایش سرعت و دقت شناسایی عوامل بیماری‌زا است. فناوری‌های مبتنی بر نانو می‌توانند امکان تشخیص بیماری را در زمان کوتاه‌تر و با حساسیت بیشتر فراهم کنند و همین موضوع به آغاز سریع‌تر درمان کمک می‌کند.
وی اظهار کرد: با وجود ظرفیت‌های قابل توجه نانوفناوری، استفاده گسترده از آن در پزشکی مستلزم طی شدن مراحل مختلفی از جمله ارزیابی دقیق ایمنی، بررسی سازگاری زیستی، رعایت استانداردهای بین‌المللی و انجام مطالعات بالینی است. تنها در صورت تأیید این مراحل می‌توان از این فناوری به شکل ایمن در درمان بیماران استفاده کرد.
وی خاطرنشان کرد: هرچند آینده نانوفناوری در پزشکی بسیار امیدوارکننده است، اما توسعه این فناوری نیازمند پژوهش‌های مستمر، تولید پایدار و همکاری میان پژوهشگران، مراکز درمانی و صنایع مرتبط است تا بتوان از ظرفیت‌های آن به بهترین شکل در نظام سلامت بهره برد.

یافته‌های یک پژوهش؛ نانوفناوری افق تازه‌ای پیش روی درمان عفونت‌ها گشوده است
در همین راستا، براساس نتایج یک مطالعه مروری دکتر جهانبان اسفهلان و دکتر ضرغامی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز؛ نانوفناوری ظرفیت بالایی برای کنترل بیماری‌های عفونی و التهابی دارد و می‌تواند از مرحله تشخیص تا درمان، نقش مؤثری در ارتقاء کیفیت مراقبت‌های پزشکی ایفا کند. در این مطالعه پژوهشگران تازه‌ترین دستاوردهای این حوزه را در زمینه دارورسانی، واکسن‌ها و فناوری‌های تشخیصی بررسی کرده‌اند.
بررسی یافته‌های این پژوهش نشان داد استفاده از نانوحامل‌ها می‌تواند موجب افزایش پایداری داروها، افزایش زمان ماندگاری آن‌ها در بدن و کاهش سمیت دارویی شود. همچنین نقش نانوذرات در هدف‌گیری عوامل بیماری‌زا، توسعه واکسن‌های نسل جدید، نانودیاگنوستیک، درمان عفونت‌های مقاوم به دارو و کنترل التهاب، از مهم‌ترین محورهای این مطالعه بوده است.
نتایج این پژوهش همچنین نشان داد توسعه کاربردهای بالینی نانوفناوری نیازمند انجام ارزیابی‌های استاندارد ایمنی، رعایت مقررات بین‌المللی، تولید قابل تکرار و شناخت دقیق‌تر تعاملات میان نانوذرات و سامانه‌های زیستی است.
به گزارش نصر، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه https://doi.org/10.1016/j.biopha.2025.118551 منتشر شده است، این پژوهشگران معتقدند تمرکز بر توسعه مواد پایدار، سامانه‌های دقیق دارورسانی و تکمیل مطالعات بالینی، می‌تواند مسیر استفاده ایمن و مؤثر از نانوفناوری را در تشخیص و درمان بیماری‌های عفونی هموار کند.
انتهای پیام/