به گزارش نصر، «صدیقه حسنزاده»، نویسنده ماه گرفتگی، در مراسم رونمایی از اولین رمان منتشر شده اش، با اشاره به ریشههای علاقه خود به نویسندگی گفت: من در خانوادهای بزرگ شدم که کتاب، بخشی از هویت آن بود. از کودکی با کتابها انس داشتم و برادرم نخستین کسی بود که مرا با ادبیات کلاسیک آشنا کرد و در سال ۶۲، وقتی فقط ۱۲ سال ام بود، در نامه نگاری هایمان اذعان داشت که مرا در حرفه نویسندگی متصور است.
در سال ۱۳۹۹ و همزمان با شیوع کرونا و لمس این که زندگی بسیار کوتاه است، تلنگری در من ایجاد شد که باید استعدادم را جدی بگیرم و بنویسم.
وی درباره روند شکلگیری این اثر توضیح داد: طرح اولیه «ماه گرفتگی» سال ۱۴۰۰ در جشنواره «بانوی فرهنگ» برگزیده شد. ایده این رمان از دل رمان دیگر من جوشید. در واقع این اثر از دل آن منشعب شد و زودتر از پروژه قبلی به ثمر نشست. من در ۵ سال اخیر سه رمان نوشتهام و بیش از ۱۵ داستان کوتاه نیز در آرشیو دارم که قصد انتشارشان را دارم.
واکاوی چهره پنهان بهائیت در قامت رمان
حسنزاده درباره محتوای «ماه گرفتگی» تشریح کرد: هدف من بیان چهره واقعی فرقه بهائیت به زبان ساده برای مخاطب بود. داستان درباره زنی به نام «آسیه» است که معاون امور گمرکی است و پس از مشکوک شدن به یک بسته پستی، متوجه نفوذ این فرقه در ابعاد زندگی شخصیاش میشود.
وی افزود: در این رمان، آسیه نماد جامعه شیعه و شخصیت «اژدر» نماد فرقه بهائیت و دشمنیهای دیرینه و اهداف پشت پرده آن است. با توجه به پیوند این فرقه با اسرائیل و انگلیس، فکر میکنم انتشار این رمان در شرایط فعلی که ملت ما در برابر دشمنیهای اسرائیل قرار دارد، اقدامی روشنگرانه و همسو با روح زمانه است.
نقد و بررسی: اثری چالاک با گرهافکنی موفق
«عبدالمجید نجفی»، از منتقدان حاضر در این رویداد، «ماه گرفتگی» را رمانی رئالیست (واقعگرا) با شخصیتهای ملموس خواند و گفت: نویسنده بهخوبی از عناصر داستانی، بهویژه گره و گرهگشایی برای ایجاد تعلیق و انتظار در مخاطب بهره برده است. این رمان بهشدت کشش دارد و خواننده را تا پایان با خود همراه میکند.
نجفی با بیان پیشنهاداتی برای بهبود اثر، خاطرنشان کرد: این رمان با کمی ویرایش و حذف برخی قسمت ها، میتواند چالاکتر و سبکتر شود. همچنین، از آنجا که بخش عمده لوکیشن داستان تبریز است و جملات ترکی در آن گنجانده شده، بهتر بود برای مخاطبان غیرآذربایجانی پانویسهای لازم ارائه میشد تا ارتباط کاملتری با اثر برقرار کنند.
وی در پاسخ به سوالی درباره اهمیت بهرهگیری از لوکیشنهای بومی در ادبیات ملی گفت: «بومینویسی» هنری ارزشمند است؛ ادبیات به درختی میماند که در منطقه خود ریشه دارد. اثری که از عمق جان و تجربه زیستی نویسنده برآمده باشد، نه تنها بومی، بلکه ملی و حتی جهانی میشود.
«مجید محبوبی»، از دیگر منتقدین رویداد، پیچیدگی های این رمان را تحسین کرد و افزود: وقتی این کتاب را میخوانیم، میبینیم تاثیر گمرک در پیشگیری از فجایع این کشور خیلی زیاد است و اینکه نویسنده توانسته به زیبایی هنری به این موضوع بپردازد، خیلی مهم است. این رمان، باب فتحی است که مسائل کشور در قالب آثار هنری و ادبی منتشر شوند و امیدواریم جریانساز باشد.
«علی ارسنجانی» نیز در نقد و بررسی کتاب ماه گرفتگی، نقطه قوت رمان را زیر ساخت کهن الگویی داستان خواند و گفت: کاملترین نوع سخن داستان است و داستان و ادبیات برای انتقال مفاهیم به بهترین نحو کاربرد دارند. بزرگترین نقطه قوت این رمان این است که به صورت اسطورهای پیش رفته و با استفاده از ادبیات قبل از خودش، این داستان را به کهن الگو ها پیوند داده است.
وی در خصوص تنوع زبانی واژگانی که در کتاب استفاده شده افزود: یکی از شاخصههای فرهنگ ما زبان است لذا من موافق به کار بردن کلمات ترکی در میان واژگان این رمان فارسی هستم چون آفت یکسان شدن و همرنگی ادبیات مان و تنوع واژگان ما را پیشگیری میکند.
ارسنجانی همچنین در پایان گفت: داستان محل ارائه عقاید ایدئولوژیک نیست چون در دنیا، همه با ژانرهای مختلف آشنا اند ولی برخی عقاید ایدئولوژیک هست که برای کشورهای دیگر قابل درک نیست. لذا اینکه به جای اندیشه نویسنده در داستان، عقاید آن بیشتر بروز یابد را مانع پیشرفت جهانی رمان میدانم.
نویسنده این کتاب، الگوی زن مسلمان امروز است
«لیلا بنام »مدیر کل امور بانوان و خانواده استانداری با اشاره به فعالیت حرفهای نویسنده در اداره گمرک گفت: خانم حسنزاده نماد عینی الگویی از زن مسلمان است که رهبر شهید به آن اشاره داشتند. زنی که در محیطی مبتنی بر قانون، نظم و انضباط نقشآفرینی میکند و کنشگری اجتماعی دارد و بعد از کار، نقش مادری و همسری در خانه خود را پیش می راند و شبانههایشان، با نوشتن تجربیات و احساسات و ظرافت زنانه خود در قالب یک کتاب به پایان می رسد. روایتگری در متن جامعه، او را به نمونهای از الگوی سوم زن مسلمان تبدیل میکند.
وی در مورد کتاب «ماهگرفتگی» با اشاره به نقش چندبعدی زنان در جامعه، گفت: زن ایرانی میتواند همزمان ستون خانواده و بازوی توانمند اجتماع باشد و در عین ایفای مسئولیتهای حرفهای، خلاقیت و احساسش را نیز شکوفا سازد.
مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری آذربایجان شرقی با تأکید بر ظرفیت هنر در انتقال مفاهیم انسانی خاطرنشان کرد: این کتاب به ما نشان میدهد که میتوان با زبان هنر اثرگذار بود و پیامهای عمیق اجتماعی و انسانی را منتقل کرد. ماهگرفتگی یادآور این حقیقت است که هیچ غمی ماندگار نیست و استعداد و توانمندی بانوی ایرانی هرگز پشت ابر نمیماند، حتی اگر در میان مسئولیتهای متعدد زندگی قرار داشته باشد.
لزوم پرداخت به جریانات فرقه ای در قالب اثر ادبی
«حبیب طاهری» مسئول بخش ادیان و فرق سازمان تبلیغات اسلامی استان آذربایجان شرقی در ادامه مراسم، از فرقه ها و جریانات افراط گرا گفت: این کتاب در نقد جریان فرقه بهائیت است. فرقه ها می خواهند هویت ملی را از طریق شکافهای قومی از بین ببرد و در خصوص هویت دینی، فرقههای افراطگرایانه طبل تکفیر را کوبیدند تا انهدام کشور اسلامی را به دست مسلمانان رقم بزنند. هر جایی که به تفرقه تاکید میشود، ریشه فرقهها نمایان می شود.
وی با اشاره به این کتاب اذعان داشت: باید به جریان فرقهای در قالب ادبیات و هنر که در روح مخاطبان مینشیند، پرداخته شود. متاسفانه در حوزه نقد این جریانات، کتابهای بسیار محدودی وجود دارد. این در حالیست که فرقه ها در قالبهای هنری و ادبی به ویژه رمان بسیار تلاش میکنند. امید که این گونه کتابها در نقد این فرقهها و نشان دادن چهره واقعی آنها بیشتر شود.
گفتنی است صدیقه حسنزاده علاوه بر فعالیت در حوزه رماننویسی، سابقه تدریس در جشنوارههای ادبی از جمله جشنواره «خاتم ۱۴۰۴» برای کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آذربایجانشرقی را نیز در کارنامه دارد.
انتهای پیام/