به گزارش نصر، سیدجواد حسینی در سومین کنگره بین‌المللی سالمندی با محوریت «سالمندی فعال» در تبریز، با اشاره به وضعیت جمعیتی کشور اظهار کرد: در حال حاضر بیش از ۱۰.۵ میلیون نفر از جمعیت ایران، معادل حدود ۱۳ درصد، بالای ۶۰ سال سن دارند و کشور در مراحل پایانی ورود به دوره سالمندی قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه سرعت سالمندی در ایران یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این تحول جمعیتی است، افزود: ایران در زمره پنج کشور دارای سریع‌ترین روند حرکت به سمت سالمندی قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰، حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور سالمند شوند؛ در حالی که ژاپن، با وجود سهم نزدیک به ۳۰ درصدی سالمندان در شرایط فعلی، طی همین افق زمانی به سهمی حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد خواهد رسید.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تغییرات هم‌زمان در نرخ تولد و جمعیت سالمند گفت: طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴، تعداد تولدها در کشور ۳۵ درصد کاهش یافته و از یک میلیون و ۳۸۲ هزار و ۲۱ نفر به ۸۹۲ هزار و ۲۸۲ نفر رسیده است؛ در مقابل، جمعیت سالمند کشور در همین بازه زمانی ۵۴ درصد افزایش یافته و سهم جمعیت بالای ۶۰ سال از حدود ۸.۲ درصد به نزدیک ۱۳ درصد رسیده است.
حسینی ادامه داد: این تغییرات دو تحول ساختاری مهم در جمعیت کشور ایجاد می‌کند؛ نخست کاهش سهم کودکان در برابر افزایش جمعیت سالمندان و دوم تغییر نسبت جمعیت جوان و سالمند. بر اساس پیش‌بینی‌ها، از سال ۱۴۱۵ به بعد تعداد سالمندان از کودکان پیشی می‌گیرد و از سال ۱۴۲۲ نیز جمعیت سالمند از جمعیت جوان بیشتر خواهد شد.
وی با اشاره به پیامدهای این تغییرات افزود: در سال ۱۴۲۹ سهم جمعیت زیر ۱۵ سال کشور به حدود ۱۵.۸ درصد و سهم سالمندان به ۳۰.۴ درصد خواهد رسید؛ به این معنا که تقریباً از هر سه نفر جمعیت کشور، یک نفر سالمند خواهد بود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تفاوت سرعت سالمندی در ایران و برخی کشورهای دیگر تصریح کرد: تحولاتی که در کشورهایی مانند چین و ژاپن طی حدود ۱۰۰ سال رخ داده، در ایران طی ۲۹ تا ۳۰ سال در حال وقوع است. سرعت رشد جمعیت سالمند از سرعت ایجاد زیرساخت‌ها و امکانات مورد نیاز برای این گروه بیشتر است و همین مسئله شکاف توسعه‌ای در حوزه سالمندی ایجاد می‌کند.
حسینی با برشمردن پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این وضعیت، فقر و امنیت اقتصادی سالمندان، فشار بر صندوق‌های بازنشستگی، افزایش هزینه‌های سلامت، کمبود نیروی متخصص و خدمات مراقبتی، مسکن نامناسب، حمل‌ونقل نامناسب، تنهایی و کاهش حمایت اجتماعی را از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو دانست.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی سالمندان گفت: بر اساس پیمایش‌های انجام‌شده، با ورود افراد به سنین بالای ۷۰ سال، حدود ۷۰ درصد از درآمد و ۴۵ درصد از سرمایه آنان کاسته می‌شود. همچنین حدود ۶۰ درصد افراد بالای ۷۰ سال در کشور هیچ‌گونه مستمری دریافت نمی‌کنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه ۶۰ درصد سالمندان کشور با یک بیماری مزمن زندگی می‌کنند، افزود: حدود ۱۰ درصد سالمندان نیز با یک بیماری خاص مواجه هستند. در کنار افزایش نیازهای درمانی، کمبود پزشک، پرستار، روان‌شناس و مددکار متخصص در حوزه سالمندی از دیگر مسائل جدی این بخش است.
حسینی با اشاره به کمبود نیروی متخصص در حوزه سالمندی اظهار کرد: حتی برای ارائه خدمات روان‌شناختی تخصصی به سالمندان نیز با کمبود نیروی انسانی مواجه هستیم. به همین دلیل سازمان بهزیستی در نظر گرفته است در ۳۵۰۰ مرکز مشاوره خود، برای هر مرکز یک سوپروایزر مداخله در خدمات روان‌شناختی تربیت کند.
وی از تدوین بسته سیاستی برای توسعه رشته‌های دانشگاهی مرتبط با سالمندی خبر داد و گفت: در همین راستا، موضوع گسترش رشته‌های تخصصی مرتبط با سالمندی در دستور کار قرار گرفته است تا بتوانیم نیروی انسانی مورد نیاز این حوزه را تربیت کنیم.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در مدیریت سالمندی، به اقدامات چین در زمینه توسعه فناوری‌های مرتبط با سالمندان اشاره کرد و افزود: در بازدید اخیر از این کشور، شاهد استفاده گسترده از فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی برای ارائه خدمات به سالمندان بودیم. همچنین در آنجا با مفاهیمی مانند محله نقره‌ای، هتل نقره‌ای، رستوران نقره‌ای، خانه هنر نقره‌ای، فروشگاه نقره‌ای و دهکده نقره‌ای مواجه شدیم که نشان‌دهنده تبدیل اقتصاد نقره‌ای به برنامه‌های عملیاتی است.
حسینی با بیان اینکه دولت چهاردهم به دنبال چرخش از سالمندی مخاطره‌آمیز به سالمندی فعال است، تصریح کرد: برای تحقق این هدف باید حکمرانی جزیره‌ای در حوزه سالمندی پایان یابد، صندوق‌های بازنشستگی احیا شوند، بازار کارآمدی برای اقتصاد نقره‌ای شکل بگیرد و زمینه مشارکت اجتماعی و اشتغال سالمندان فراهم شود.
وی با اشاره به تدوین ۱۴ برنامه برای تحقق سالمندی فعال گفت: این برنامه‌ها بر گذار از نگاه صرفاً حمایتی به رفاه توانمندساز، حرکت از رویکرد آسیب‌محور به سمت استقلال و کفایت فردی و همچنین تقویت مشارکت اجتماعی و توسعه اقتصاد نقره‌ای متمرکز هستند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور، داده‌محوری، قانون‌گرایی، مراقبت‌محوری، تاب‌آوری و اقتصاد نقره‌ای را پنج محور اصلی این راهبرد عنوان کرد و افزود: در یک سال گذشته حدود ۲۰ کتابچه سیاستی برای دستگاه‌های اجرایی تدوین کرده‌ایم و ۱۵ پیمایش ملی نیز در حوزه سالمندی انجام شده است.
حسینی از راه‌اندازی داشبورد جامع ملی داده‌های سالمندی خبر داد و گفت: یکی از مشکلات موجود، پراکندگی اطلاعات و فعالیت دستگاه‌های مختلف است. با راه‌اندازی این داشبورد می‌توانیم تصویر دقیق‌تری از وضعیت سالمندان کشور داشته باشیم و بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، برای ارائه خدمات و برنامه‌ریزی اقدام کنیم.
وی همچنین از تدوین بانک اطلاعات مهارتی سالمندان خبر داد و اظهار کرد: در این بانک، مهارت‌ها، توانمندی‌ها و استعدادهای سالمندان ثبت خواهد شد تا بخش دولتی و خصوصی بتوانند از ظرفیت‌های آنان در چارچوب اقتصاد نقره‌ای استفاده کنند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به جایگاه اقتصاد نقره‌ای در اقتصاد جهانی گفت: اقتصاد نقره‌ای امروز سومین اقتصاد بزرگ جهان است و ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد اشتغال دارد. در همین راستا، سال گذشته ۱۳ هزار فرصت شغلی در این حوزه برای سالمندان ایجاد شد.
حسینی از برگزاری نمایشگاه بین‌المللی اقتصاد نقره‌ای در بهمن‌ماه سال جاری در تهران خبر داد و افزود: هدف از این نمایشگاه، ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های پنهان سالمندان و بخش‌های مختلف اقتصادی و فراهم کردن زمینه توسعه اشتغال دیجیتال، سبز و مراقبتی است.
وی همچنین با اشاره به اقدامات قانونی در حوزه سالمندی گفت: سند ملی سالمندان به‌روزرسانی شده و لایحه حمایت قانونی از سالمندان نیز در دستور کار شورای ملی سالمندان قرار دارد که امیدواریم طی سه ماه آینده برای بررسی و تصویب به این شورا ارائه شود.
وی با بیان اینکه تنها حدود یک درصد قوانین کشور به حمایت از سالمندان اختصاص دارد، بر ضرورت تقویت پشتوانه‌های قانونی این حوزه تأکید کرد و گفت: در نشست‌های بین‌المللی اخیر، پیشنهاد تدوین کنوانسیون حقوق جامعه سالمندی در سطح بین‌المللی مطرح شده که با استقبال مواجه شده است.
حسینی در پایان با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری جامعه دوستدار انسان خاطرنشان کرد: جامعه دوستدار انسان، جامعه‌ای فراگیر، عادلانه، همگانی، ایمن و دسترس‌پذیر است؛ جامعه‌ای که هم‌زمان دوستدار کودک، افراد دارای معلولیت و سالمندان باشد. هدف نهایی ما باید حرکت به سمت چنین جامعه‌ای باشد.
انتهای پیام/