به گزارش نصر، نرگس آذری روز دوشنبه در نشست کارگروه بررسی مدیریت پسماند در استان سمنان با حضور حنانه درشتی مدیرکل سیاسی و امور بین‌الملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری و فرج‌الله ایلیات معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سمنان، افزود: حدود یک دهه پیش این پرسش مطرح بود که چرا نهاد ریاست جمهوری باید در موضوع پسماند ورود کند، اما امروز مشخص شده است که بحران پسماند در استان‌های مختلف با مسائل امنیتی، سلامت عمومی، اکوسیستم و امنیت غذایی ارتباط دارد.
وی بیان کرد: پسماند تولیدشده به‌صورت مستقیم سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و آلودگی آب و خاک ناشی از مدیریت نادرست آن نیز بر امنیت غذایی اثرگذار است.

۷۵ درصد پسماند کشور دفن می‌شود
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری گفت: هر خانوار چهار نفره در ایران به‌طور متوسط سالانه حدود یک تن پسماند تولید می‌کند و حدود ۷۵ درصد پسماند کشور دفن می‌شود که ۹۳ درصد آن به شکل تلنبار غیربهداشتی است.
آذری افزود: تنها هفت درصد پسماند کشور به شکل دفن بهداشتی مدیریت می‌شود و در حال حاضر هیچ محل دفنی در کشور وجود ندارد که مجوز سازمان حفاظت محیط زیست را داشته باشد.
وی با اشاره به تولید روزانه حدود ۶۸۰ گرم پسماند به ازای هر نفر در کشور بیان کرد: حدود ۶۵ درصد پسماند کشور را پسماند آلی و تر تشکیل می‌دهد و حدود ۲۰ درصد نیز قابلیت بازیافت دارد.

پسماند آلی؛ مهم‌ترین بخش چالش مدیریت پسماند
آذری گفت: حدود هشت تا ۱۲ درصد از پسماندهای قابل بازیافت در کشور بازیافت می‌شود و با توجه به افزایش قیمت مواد اولیه، میزان بازیافت نیز در حال افزایش است.
وی افزود: برخلاف تصور رایج، مسئله اصلی مدیریت پسماند کشور بخش قابل بازیافت نیست، بلکه پسماند آلی(زباله تر) است که با تولید شیرابه و آلودگی آب و خاک ارتباط مستقیم دارد.
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری بیان کرد: پسماند آلی در محل تولید خطر کمتری دارد، اما وقتی به مقصد منتقل می‌شود، به دلیل فسادپذیری و تولید شیرابه به مسئله‌ای جدی تبدیل می‌شود.

مدیریت پسماند نباید فقط در مقصد انجام شود
آذری ادامه داد: از سال ۱۳۸۶ سیستم جمع‌آوری مکانیزه پسماند در کشور به شکل گسترده اجرا شد و مخازن جمع‌آوری در شهرها و روستاها قرار گرفت، اما این سیستم در عمل مدیریت پسماند را از مبدا به مقصد منتقل کرد.
وی گفت: در این مدل، مردم پسماندهای مختلف را بدون تفکیک در مخازن قرار می‌دهند و تصور می‌کنند در مقصد فرآیندی برای مدیریت آنها انجام می‌شود، در حالی که بخش زیادی از پسماندها در نهایت به شکل غیربهداشتی تلنبار می‌شود.

راهکارهای مدیریت پسماند باید متناسب با اقلیم باشد
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری با انتقاد از یکسان‌بودن برخی تجهیزات و استانداردهای مدیریت پسماند در مناطق مختلف کشور گفت: شرایط اقلیمی استان‌ها متفاوت است و نمی‌توان یک نسخه واحد را برای همه مناطق کشور اجرا کرد.
آذری افزود: از استان‌های شمالی با بارندگی زیاد تا استان‌های کویری، شرایط تولید، انتقال و مدیریت پسماند متفاوت است و تجهیزات نیز باید متناسب با نیازهای بومی هر منطقه طراحی و استفاده شود.

میزان تولید پسماند ایران بالاتر از میانگین جهانی نیست
وی با اشاره به آمار تولید پسماند در کشورهای مختلف گفت: میزان تولید سرانه پسماند در ایران حدود ۶۸۰ گرم است و این میزان در مقایسه با برخی کشورهای دارای درآمد سرانه بالا، کمتر است؛ بنابراین نمی‌توان تولید پسماند را به‌عنوان عامل اصلی بحران پسماند کشور معرفی کرد.
آذری بیان کرد: این به معنای بی‌اهمیت بودن کاهش تولید پسماند نیست، اما نباید تمام مسئولیت بحران مدیریت پسماند را متوجه میزان مصرف مردم دانست.

مدیریت پسماند از یک فعالیت فنی به مسئله اجتماعی تبدیل شود
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری گفت: مدیریت پسماند در کشور در بسیاری از موارد به یک امر فنی و پروژه‌محور تقلیل یافته است و شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی نیز بیشتر فهرستی از پروژه‌ها و میزان پیشرفت آنها را به‌عنوان مدیریت پسماند ارائه می‌کنند.
وی افزود: مدیریت پسماند باید یک نظام راهبردی از مبدأ تا مقصد باشد و برای هر استان، شهر و روستا متناسب با شرایط اجتماعی، اقلیمی و نوع پسماند تولیدشده طراحی شود.
آذری تأکید کرد: پسماند ابتدا یک امر اجتماعی است، زیرا حاصل فعالیت انسان و جامعه است و نوع زندگی، الگوی مصرف و رفتار مردم بر نوع و میزان پسماند تولیدشده اثر می‌گذارد.

«خشکاله»؛ راهکاری بومی برای مدیریت پسماند آلی
وی با اشاره به بررسی راهکار «خشکاله» در معاونت راهبردی ریاست جمهوری گفت: این راهکار با هدف مدیریت پسماند آلی در مبدأ و متناسب با شرایط اقلیمی و فرهنگی کشور مورد توجه قرار گرفته است.
آذری افزود: خشکاله به معنای خشک‌کردن پسماند تر خانگی با استفاده از آفتاب یا وسایل گرمایشی معمول در خانه است که می‌تواند حجم و وزن پسماند را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
وی بیان کرد: خشک‌کردن پسماند تر باعث کاهش رطوبت و افزایش ماندگاری آن می‌شود و امکان نگهداری و انتقال آن را نیز آسان‌تر می‌کند.

خشکاله؛ گامی برای کاهش هزینه انتقال و آلودگی
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری گفت: در فرآیند تهیه خشکاله، ابتدا پسماند تر از پسماند خشک در مبدأ جدا می‌شود و پس از خردکردن و آبگیری، با استفاده از آفتاب یا حرارت خشک می‌شود. این فرآیند علاوه بر کاهش حجم و وزن پسماند، میزان شیرابه و آلودگی را کاهش می‌دهد و هزینه انتقال پسماند را نیز پایین می‌آورد.
وی ادامه داد: در صورت موفقیت تفکیک در مبدأ، پسماند خشک نیز قابلیت بازیافت بیشتری پیدا می‌کند و در صورت استفاده از زباله‌سوز، پسماند با ارزش حرارتی بالاتر در اختیار سیستم قرار می‌گیرد.

راهکار بومی باید متناسب با شرایط ایران باشد
آذری گفت: هدف از طرح خشکاله این نیست که فقط یک روش جدید برای مدیریت پسماند معرفی شود، بلکه باید به یک شیوه متناسب با نوع پسماند، اقلیم، شرایط اجتماعی و فرهنگ کشور دست یافت.
وی افزود: تجربه سایر کشورها می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد، اما نمی‌توان یک روش را بدون توجه به شرایط ایران و تفاوت‌های اقلیمی و اجتماعی استان‌ها به‌صورت یکسان اجرا کرد.
رییس پژوهشکده محیط زیست معاونت راهبردی ریاست جمهوری ابراز امیدواری کرد: با بررسی و آزمون راهکارهای بومی، بتوان به الگویی رسید که از مرحله تولید پسماند در خانه تا مقصد، یک نظام مدیریت منسجم و متناسب با شرایط هر منطقه ایجاد کند.
 انتهای پیام/