به گزارش نصر، بیست‌وهفتم شهریورماه، روز ملی شعر و ادب فارسی، در تبریز با گرامیداشت یاد و جایگاه سیدمحمدحسین بهجت تبریزی، شهریار و استقبال پرشور مردم برگزار شد.

 

استاندار آذربایجان شرقی در این مراسم با تأکید بر نیاز جامعه امروز به شناخت هرچه بیشتر شهریار گفت: شهریار می‌تواند در زمانه‌ای که جامعه به همبستگی و هم‌افزایی نیاز دارد، یک سرمایه فرهنگی مؤثر باشد.
بهرام سرمست، شهریار را عامل وصل توصیف کرد و گفت: این شاعر میان شعر کلاسیک و جریان‌های جدید ادبی، فرهنگ عامه و فرهنگ معاصر، زبان و فرهنگ فارسی و ترکی و همچنین میان فرهنگ ایران و کشورهای منطقه پیوند ایجاد می‌کند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های شهریار برای ارتباط فرهنگی با کشورهای همسایه، شعر و ادبیات را یکی از ابزارهای دیپلماسی فرهنگی دانست و تأکید کرد: آذربایجان شرقی می‌تواند از ظرفیت شهریار برای تقویت ارتباطات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با منطقه استفاده کند.
سرمست همچنین با اشاره به «حیدربابایه سلام» و دیگر آثار شهریار، زبان مادری این شاعر را رقیب زبان فارسی ندانست و آن را یکی از بال‌های پرواز زبان فارسی و ذهن ایرانی عنوان کرد و گفت: هویت ایرانی را نمی‌توان تک‌بعدی دید و تنوع زبانی و فرهنگی می‌تواند بخشی از غنای این هویت باشد.
استاندار آذربایجان شرقی همچنین خواستار خروج شهریارشناسی از چارچوب بزرگداشت‌های مناسبتی شد و بر ایجاد کرسی‌های نقد و پژوهش ادبی در دانشگاه‌های تبریز و کشور تأکید کرد. وی گفت: لازم است دستاوردهای این مناسبت‌ها به فعالیت‌های مستمر علمی و فرهنگی تبدیل شود و شهریار از «یک روز» به «۳۶۵ روز سال» راه پیدا کند.

شهریار میراث دار سنت شعر فارسی
در این مراسم، پیام مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نیز قرائت شد. وی در این پیام، زبان فارسی را یکی از پایه‌های هویت و فرهنگ ایرانی و شعر فارسی را عصاره‌ای از حکمت، اخلاق، عرفان، معنویت و تجربه تاریخی ایرانیان دانست.
پزشکیان در پیام خود، شهریار را شاعری معاصر و میراث‌دار سنت شعر فارسی معرفی کرد که در آثارش عاطفه، حکمت، معنویت، تاریخ ایران و زندگی مردم در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
رئیس‌جمهور همچنین بر جایگاه «حیدربابایه سلام» در فرهنگ آذربایجان تأکید کرد و آن را فراتر از یک اثر ادبی، روایتی زنده از خاطره، طبیعت، فرهنگ و زندگی مردم این منطقه دانست. وی با اشاره به حضور همزمان زبان‌های فارسی و ترکی در آثار و شخصیت فرهنگی شهریار، تنوع زبانی و فرهنگی ایران را عامل غنای فرهنگی کشور توصیف کرد.
پزشکیان در بخش دیگری از پیام خود بر ضرورت پاسداشت زبان فارسی و در عین حال حفظ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی تأکید کرد و روز ملی شعر و ادب فارسی را فرصتی برای توجه به سرمایه‌ای دانست که در طول تاریخ در حفظ هویت و حافظه فرهنگی ایرانیان نقش داشته است.

سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در پیامی جداگانه، شعر فارسی را تجلی‌گاه تربیت، اخلاق، آیین، اسطوره و دیگر بنیادهای هویت ملی دانست و گفت این میراث ادبی در طول قرن‌ها در برابر تحولات تاریخی پایدار مانده و از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته است.
وی با اشاره به تحولات معاصر، برای شعر کارکردی فراتر از بیان عاطفی و ادبی قائل شد و آن را ظرفیتی برای روایت تحولات، ایثار و اقتدار ملی دانست. صالحی همچنین شهریار را «نماد پیوند جان و ایمان» معرفی کرد و بر نقش شعر در انتقال مضامین فرهنگی و هویتی به نسل‌های آینده تأکید داشت.
 

 

مناسبت ملی محدود به مراسم محلی
این گزارش می افزاید علی اصغر شعردوست، پیشنهاددهنده نام‌گذاری ۲۷ شهریور به‌عنوان «روز شعر و ادب فارسی»، با تأکید بر جایگاه شهریار در ادبیات ایران، گفت: ایران به شهریار افتخار می‌کند، اما شهریار آن‌گونه که باید شناخته و معرفی نشده است و حتی مجموعه کاملی از آثار او به‌گونه‌ای که شایسته این جایگاه باشد، به‌راحتی در بازار کتاب در دسترس نیست.
وی با اشاره به ضرورت معرفی شهریار در خارج از کشور، گفت: اگر نام شهریار را در موتورهای جست‌وجوی خارجی جست‌وجو کنیم، آن‌گونه که باید با اطلاعات و آثار این شاعر مواجه نمی‌شویم؛ در حالی که شهریار ظرفیت آن را دارد که به‌عنوان شاعر ملی ایران و حتی شاعری در تراز جهانی معرفی شود.
 شعردوست با بیان اینکه شهریار به قله‌های شعر فارسی و ترکی دست یافته است، افزود: این شاعر در هر دو زبان، آثار ماندگاری از خود به جای گذاشته و باید این میراث ادبی به شکل علمی و گسترده به نسل‌های جدید و مخاطبان دیگر کشورها معرفی شود.
وی یکی از ویژگی‌های ماندگار شعر شهریار را پیوند آن با مضامین دینی و به‌ویژه محبت به اهل‌بیت(ع) دانست و گفت: شهریار در شعر فارسی و ترکی خود ارادت عمیقی به امیرالمؤمنین(ع) و اهل‌بیت(ع) نشان داده است و همین پیوند با یک جهان معنوی و ماندگار، از عوامل ماندگاری شعر اوست.
شعردوست با اشاره به شعر معروف «علی ای همای رحمت» اظهار کرد: شهریار در این اثر و دیگر سروده‌های خود درباره امیرالمؤمنین(ع)، زبان و بیان ویژه‌ای دارد و این آثار نشان می‌دهد که ارادت او به اهل‌بیت(ع) صرفاً یک موضوع فرعی در شعرش نبوده است.
وی ادامه داد: شهریار در کنار مضامین آیینی، از ظرفیت‌های شعر کلاسیک و زبان فارسی و ترکی برای بیان احساسات، مسائل انسانی و فرهنگی نیز استفاده کرده و همین گستردگی، جایگاه او را در ادبیات معاصر متمایز کرده است.
شعردوست با انتقاد از آنچه کم‌توجهی به معرفی شهریار در سطح ملی و بین‌المللی خواند، گفت: شهریار تنها متعلق به آذربایجان نیست، بلکه به ایران تعلق دارد. مناسبت ملی برای کشور هست اما متأسفانه هیچ مراسمی برای گرامیداشت این روز در سایر شهرها حتی تهران برگزار نمی شود.
وی اظهار کرد: اگر امروز در موتورهای جست‌وجوی غیرایرانی نام شهریار را جست‌وجو کنیم، اطلاعات قابل توجهی درباره این شاعر در دسترس نیست؛ در حالی که شهریار ظرفیتی فراتر از یک شاعر متعلق به یک شهر یا منطقه دارد.
وی با تأکید بر اینکه «ما شهریار را نشناخته‌ایم و نشناسانده‌ایم»، گفت: شهریار نیازی به این معرفی‌ها ندارد و حتی در زمان حیاتش شهرت گریز بود، بلکه این ما هستیم که به معرفی شهریار نیاز داریم؛ این نیاز نسل امروز و نسل‌های آینده است.
وی افزود: لازم است آثار شهریار، به‌ویژه شعرهای او، با شرح و تحلیل علمی منتشر شود تا نسل جدید بتواند با لایه‌های مختلف آثار این شاعر آشنا شود. همچنین ترجمه آثار شهریار به زبان‌های دیگر باید مورد توجه قرار گیرد و آثار ترکی او نیز در قالب ترجمه‌های دقیق در اختیار مخاطبان دیگر زبان‌ها قرار داده شود.
وی اظهار کرد: با توجه به علاقه و شناختی که رئیس‌جمهور نسبت به شهریار دارد، انتظار می‌رود برای اجرای چنین برنامه‌هایی که می‌تواند به ماندگاری نام و آثار شهریار کمک کند، اقدام شود.
شعردوست همچنین با اشاره به نقش رسانه در معرفی شخصیت‌های فرهنگی، به تجربه ساخت مجموعه تلویزیونی درباره شهریار اشاره کرد و گفت: ساخت این مجموعه تلویزیونی موجب شد نسل‌هایی که شهریار را از نزدیک نمی‌شناختند، با زندگی و شخصیت او آشنا شوند.
وی افزود: معرفی شخصیت‌هایی مانند شهریار تنها برای بزرگداشت خود آنها نیست، بلکه برای نسل‌های آینده ضرورت دارد و باید زمینه‌ای فراهم شود تا آثار و اندیشه‌های آنان در جامعه باقی بماند.
شعردوست تأکید کرد: برگزاری مراسم بزرگداشت به‌تنهایی کافی نیست و باید در کنار این مناسبت‌ها، برنامه‌های علمی، پژوهشی، ترجمه، انتشار آثار و تولیدات فرهنگی درباره شهریار دنبال شود.
وی خاطرنشان کرد: شهریار ظرفیت آن را دارد که در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شود و برای رسیدن به این هدف باید از ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی، رسانه‌ها و نهادهای ادبی استفاده کرد.

شهریار نماد پیوند جان، هنر و ایمان است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، شهریار را نماد پیوند «جان، هنر و ایمان» دانست و گفت: در شعر شهریار، هنر و عاطفه با باورهای دینی و معنوی پیوند خورده و همین ویژگی، به آثار او جایگاهی فراتر از یک تجربه صرفاً ادبی بخشیده است.
پایان با اشاره به اشعار آیینی شهریار اظهار کرد: شعر «علی ای همای رحمت» یکی از نمونه‌های برجسته پیوند شعر شهریار با ارادت به اهل‌بیت(ع) است و این اثر نشان می‌دهد که شعر او چگونه توانسته است مفاهیم دینی و معنوی را با زبان هنر و ادبیات بیان کند.
وی ادامه داد: شهریار در کنار جایگاه ادبی، از ظرفیت شعر برای بیان باورها، عواطف و دغدغه‌های انسانی و اجتماعی نیز بهره گرفته است و به همین دلیل، آثار او همچنان برای نسل‌های مختلف قابل توجه و قابل بازخوانی است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی همچنین با اشاره به مفهوم «وفاق و همدلی» در آثار و شخصیت شهریار گفت: یکی از ظرفیت‌های مهم شعر و ادبیات، ایجاد ارتباط میان انسان‌ها و تقویت همدلی اجتماعی است و شهریار را می‌توان از این منظر نیز مورد توجه قرار داد.
وی افزود: در شرایطی که جامعه به امید، همدلی و تقویت پیوندهای اجتماعی نیاز دارد، ادبیات و شعر می‌توانند نقش مهمی در این زمینه ایفا کنند و باید از این ظرفیت فرهنگی بیشتر استفاده شود.
پایان با تأکید بر ضرورت توجه به میراث ادبی کشور خاطرنشان کرد: شعر و ادبیات تنها یک حوزه هنری و ادبی نیست، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی جامعه است و حمایت از شاعران، نویسندگان و جریان‌های ادبی می‌تواند به حفظ و تقویت این سرمایه کمک کند.
وی همچنین با اشاره به نزدیک شدن هفته دفاع مقدس و یاد و خاطره شهدا، بر پیوند میان فرهنگ، هنر و ارزش‌های ملی و دینی تأکید کرد و گفت: بزرگداشت شخصیت‌هایی مانند شهریار باید فرصتی برای توجه به ظرفیت‌های فرهنگی جامعه و تقویت فرهنگ امید و همدلی باشد.
انتهای پیام/