به گزارش نصر، «ابراهیم اکبری دیزگاه» منتقد، پژوهشگر، رمان نویس در نشست نقد و بررسی رمان «ماه گرفتگی» که شهریور ماه در کافه کتاب هنگام برگزار شد، ضمن اشاره به اهمیت پرداختن به آثار داستانی از زاویه نقد، با بررسی مضمون رمان «ماه‌گرفتگی»، گفت: نویسنده در نخستین تجربه رسمی خود سراغ فضایی رفته که تلاش می‌کند تنها به روایت یک داستان اکتفا نکند و لایه‌هایی از مسائل انسانی، اجتماعی و فکری را نیز در بطن روایت جای دهد.

این منتقد با اشاره به شخصیت‌های «آسیه» و «اژدر» در رمان، افزود: این دو شخصیت را می‌توان نمایندگان دو مسیر متفاوت در زندگی دانست؛ در یک سو، انسانی قرار دارد که تلاش می‌کند با عشق، کار، زندگی و پاکی مسیر خود را بسازد و در سوی دیگر، شخصیتی قرار گرفته که کینه، خشونت و تاریکی در شکل‌گیری رفتار و تصمیم‌های او نقش پررنگی دارد.

اکبری دیزگاه با تأکید بر اینکه ادبیات می‌تواند مسائل پیچیده انسانی را در قالب داستان به مخاطب نزدیک کند، گفت: یکی از نکات مهم اثر، پرداختن به پیامدهای طردشدگی، جدایی و شکل‌گیری کینه در انسان است. این مسائل اگر به‌درستی مورد توجه قرار نگیرند، می‌توانند در زندگی فردی و اجتماعی به رفتارهای مخرب و حتی خشونت‌آمیز منجر شوند.

تعهد به محتوا، بدون فراموش کردن فرم
در ادامه این نشست، «حجت‌الاسلام محسن حسن‌زاده» با اشاره به اهمیت نخستین تجربه‌های نویسندگی، بر اینکه هیچ اثر ادبی از نقد بی‌نیاز نیست، تاکید کرد و گفت: نویسنده باید نقد را فرصتی برای بازنگری و رشد بداند. طبیعی است که در نخستین تجربه‌ها، نکاتی در حوزه زبان، ساختار، شخصیت‌پردازی یا شیوه روایت وجود داشته باشد که بتوان در آثار آینده آن‌ها را تقویت کرد.

حسن‌زاده به برخی ویژگی‌های زبانی و ساختاری «ماه‌گرفتگی» اشاره کرد و گفت: میزان استفاده از توضیحات و اطلاعات مستقیم در متن داستان بسیار مهم است. نویسنده باید همواره مراقب باشد که اطلاعات مورد نیاز مخاطب را تا حد امکان، در دل روایت و کنش شخصیت‌ها منتقل کند تا ریتم داستان تحت تأثیر توضیحات بیرونی قرار نگیرد.

این استاد فلسفه، فقه و حقوق همچنین به مسئله مهم نسبت «فرم» و «محتوا» در ادبیات پرداخت و اظهار کرد: در آثار داستانی، نمی‌توان تنها به اهمیت یک پیام یا مضمون تکیه کرد. حتی اگر نویسنده دغدغه‌ای جدی و ارزشمند داشته باشد، باید بتواند آن را در قالبی هنرمندانه و جذاب به مخاطب ارائه کند.

وی ادامه داد: تعهد نویسنده به یک موضوع یا اندیشه زمانی می‌تواند تأثیرگذار باشد که مخاطب پیش از هر چیز با خود داستان ارتباط برقرار کند. هنر داستان‌نویس این است که پیام را به شکلی غیرمستقیم و از مسیر روایت، شخصیت‌ها و اتفاقات به مخاطب منتقل کند.

نخستین گام در مسیری بلند
در بخش دیگری از این نشست، «داوود خدایی»، سرپرست بخش داستان حوزه هنری استان یزد، نیز صدیقه حسن‌زاده را نویسنده‌ای علاقه‌مند و پرتلاش توصیف کرد و انتشار «ماه‌گرفتگی» را گامی مهم در مسیر فعالیت حرفه‌ای او دانست.

وی با اشاره به اهمیت استمرار در نوشتن و حضور در فضای نقد، ابراز امیدواری کرد و گفت: نویسنده در آثار آینده خود، با بهره‌گیری از تجربه نخست و توجه به دیدگاه‌های منتقدان، مسیر تازه‌ای را در داستان‌نویسی دنبال کند.
 

گفتنی است، «ماه‌گرفتگی» در این نشست، تنها موضوع نقد یک رمان نبود؛ بلکه فرصتی شد برای گفت‌وگو درباره نسبت ادبیات با اندیشه، اهمیت نقد، جایگاه فرم و محتوا و مسیری که هر نویسنده برای رسیدن به زبان و جهان مستقل خود باید طی کند.
انتهای پیام/