به گزارش نصر، در این مسیر، دو نگاه مکمل در کنار یکدیگر قرار گرفته است. از یک سو، نهاد رسمی به نمایندگی احمد حمزه زاده مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان که با سیاست گذاری های تسهیل گرانه، بستر حمایت مالی، بیمه ای و آموزشی را برای بانوان هموار می کند و از دیگر سو، تجربه ی کارآفرینی مردمی به نمایندگی آیسان رفیق موسس تور شفق که با بازتعریف مفهوم سفر سالم، الگوی تازهای از اشتغال و اعتماد را در حوزه گردشگری بانوان بنیان نهاده است.
این گزارش، تصویری روشن و جامع از جایگاه بانوان، چالش ها و چشم اندازهای این حوزه ارائه می دهد.
 

سهم بانوان در دو قطب اقتصادی استان
در این بخش از گزارش، به بررسی ابعاد مختلف حضور، حمایت و آینده فعالیت بانوان در صنایع دستی و گردشگری استان می‌پردازیم.
در آغاز این گفتگو، زمانی که از میزان حضور زنان در این دو حوزه مهم اقتصادی استان پرسیده شد، حمزه‎‌زاده با تأکید بر نقش کلیدی بانوان به خبرنگار نصر گفت: حدود ۵۵ درصد از فعالان بخش صنایع دستی استان را زنان تشکیل می‌دهند.
 وی همچنین در ادامه به نکته تکمیلی مهمی اشاره کرد و افزود: این حضور تنها محدود به صنایع دستی نیست؛ بلکه در حوزه گردشگری نیز سهم قابل توجهی دارد.
وی در پاسخ به پرسش درباره سهم دقیق زنان از اشتغال در حوزه گردشگری تصریح کرد: تقریباً ۴۰ درصد از اشتغال این بخش مربوط به بانوان است. این آمار نشان می‌دهد؛ زنان تنها در پشت‌صحنه تولید صنایع دستی فعال نیستند، بلکه در عرصه خدماتی و جاذبه‌محور گردشگری نیز نقشی اثرگذار و گسترده ایفا می‌کنند.
حمزه‎‌زاده در خصوص تسهیلات موجود برای حمایت مالی از زنان کارآفرین، به تشریح بسته حمایتی اداره‌کل پرداخت.
 وی گفت: نخست، پرداخت تسهیلات مشاغل خانگی و قرض‌الحسنه از محل اعتبارات استانی و ملی وزارت متبوع و همچنین اداره کار انجام می‌شود. دوم، حمایت از طرح‌های ایجادی از محل تسهیلات تبصره ۲ و تبصره ۱۸ صورت می‌گیرد.
 وی تاکید کرد: این دو بستر، طیف وسیعی از کارآفرینان، از مقیاس خرد تا طرح‌های توسعه‌یافته را پوشش می‌دهد.
در پاسخ به این پرسش که دریافت وام برای زنان چقدر آسان است، مدیرکل میراث فرهنگی اگرچه با شفافیت از چالش‌های موجود سخن گفت، اما سیاست اولویت‌بندی اداره‌کل را نیز تشریح کرد.
وی افزود: اگرچه بانک‌ها در خصوص ضمانت‌ها سخت‌گیری دارند، اما اولویت این معاونت با زنان بی‌سرپرست، بدسرپرست و خودسرپرست است.
 وی در تکمیل این سخن، گروه دیگری از متقاضیان را نیز معرفی کرد و گفت: علاوه بر این، دارندگان نشان ملی و نشان دانشگاهی نیز از اولویت دریافت تسهیلات برخوردارند.

حذف بروکراسی و ورود به اقتصاد دیجیتال
حمزه‎‌زاده در ادامه به تحول در نظام اداری اشاره کرد و گفت: با صدور آنلاین مجوزها در اسرع وقت، بروکراسی اداری کاهش یافته است.
 وی این اقدام را گامی مؤثر در جهت حذف رفت‌وآمدهای زائد و تسریع فعالیت کارآفرینان، به‌ویژه بانوان، دانست.
در بحث توسعه بازار، وی راهکارهای عملی را برای دسترسی بانوان به بازارهای بزرگ‌تر، هم در مسیر فروش آنلاین و هم حضور در نمایشگاه‌های سراسری دانست.
وی در این زمینه گفت: برنامه ما برای خروج صنایع دستی از بازارهای سنتی، معرفی محصولات به سایت‌های اینترنتی معتبر و پلتفرم‌های مشابه است.
 این اقدام، گامی اساسی برای ورود هنرمندان زن به اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود.
در پاسخ به پرسش درباره حمایت‌های ویژه از زنان سرپرست خانوار، مدیرکل میراث فرهنگی پاسخی مثبت و قاطع داد و گفت: اولویت در پرداخت تسهیلات بانکی با زنان دارای شرایط خاص است و این اولویت به ادارات شهرستان‌ها نیز ابلاغ شده است.
 وی تأکید کرد : حمایت از این قشر، فراتر از یک شعار، به یک سیاست اجرایی در سطح استان تبدیل شده است.
وی همچنین با اشاره به رشته‌های مولد، بافت‌های داری و غیرداری از جمله ورنی و گلیم، سفال، سرامیک و رودوزی‌های سنتی را ستون‌های اصلی اشتغال بانوان استان معرفی کرد.
در پایان، حمزه‎‌زاده چشم‌انداز یک‌ساله اداره‌کل را در چهار محور اصلی ترسیم کرد.
 وی گفت: برنامه‌های ما برای سال پیش رو شامل اولویت‌بخشی در پرداخت تسهیلات بانکی، برگزاری آموزش‌های رایگان برای زنان دارای شرایط خاص، تلاش برای تأمین بیمه تأمین اجتماعی کارآفرینان زن و تقویت حضور بانوان در نمایشگاه‌های داخلی و خارجی است.
 وی خاطرنشان کرد:  این چهار اقدام، مجموعه‌ای جامع برای پاسخ به نیازهای مالی، آموزشی، بیمه‌ای و بازاریابی بانوان خواهد بود.
 

                                 

تولد ایده گردشگری بانوان؛ پاسخ به یک خلأ بزرگ
در کنار سیاستگذاری های نهاد رسمی، تجربه ی زیسته ی یک کارآفرین زن، ابعاد دیگری از این ماجرا را آشکار میکند. آیسان رفیق، مسئول تور شفق و یکی از اولین کارآفرینان این عرصه، روایتی صمیمانه و مبتنی بر دغدغه های واقعی از تحول کسب وکار خود و تلاش برای بازتعریف مفهوم سفر سالم ارائه داد.
رفیق با تأکید بر اینکه کار خود را منحصراً با تورهای بانوان آغاز کرده، انگیزه ورود به این عرصه را اینگونه شرح داد: ما در این سفرها می خواستیم بستری فراهم کنیم که مادران، بانوان و دختران جوانی که همسفر ما میشوند، هیچگونه دغدغه یا ناراحتی محیطی نبینند؛ این که صبح زود با خیال راحت حرکت کنند و همه چیز در کمال احترام و امنیت برگزار شود.
 وی با اشاره به نام گذاری این فعالیت توضیح داد: اسم این فعالیت را گذاشتیم طبیعتگردی و گردشگری بانوان و رسالت اصلی ما همواره حفظ خط مشی و چهارچوب یک سفر کاملاً سالم بوده و تا به امروز حتی ذرهای از این اصول خارج نشده ایم.

معنای حقیقی نشاط؛ شأنیت در دل طبیعت
کارآفرین برتر تبریزی با روشنگری در مورد تفسیر رایج از نشاط و خوشگذرانی تأکید کرد.
 مفهوم وی از این واژه کاملاً متفاوت است: منظور من از نشاط و خوشگذرانی، آن نوع رفتارهای سطحی یا صرفاً آهنگ و بزن وبکوب های رایج نیست؛ ما حتی در دل طبیعت هم اصول و شأنیت جمع را کاملاً رعایت میکنیم. وی محورهای اصلی فعالیت مجموعه خود را چنین برشمرد: محور اصلی کار ما شناخت، طبیعتگردی اصیل، تجربه اماکن بکر و در یک کلام ایرانگردی واقعی است.

چشم انداز ملی؛ رونق گردشگری داخلی و ورود توریست
رفیق با نگاهی انتقادی به رویه رایج برخی آژانس ها گفت: امروز میبینیم که آژانس ها و تورهای مختلف مدام روی مقاصد خارجی تبلیغ و تمرکز میکنند؛ مثلاً تورهای ترابزون، باتومی، ارمنستان و امثال اینها را با هزینه های سنگین برگزار می کنند و افراد را به آنجا میبرند.
 وی با قاطعیت ادامه داد: به نظر من، بردن مسافر به این کشورها با چنین هزینه هایی هیچ کار خارق العاده ای نیست!
این کارآفرین، رسالت نهایی خود را معطوف به توسعه گردشگری داخلی دانست: هدف، دیدگاه و آرزوی قلبی من این است که روزی شرایطی رقم بخورد که مردم دنیا و گردشگران خارجی برای دیدن زیباییهای کشورمان به ایران بیایند و ایرانگردی کنند.
 وی با صراحت نتیجه گیری کرد: مقصد اصلی و افتخار واقعی ما باید رونق گردشگری در داخل کشور و ورود توریست باشد.

کشف خلأ دوم؛ تولد تورهای خانواده محور
رفیق با روایت تکامل کسب وکار خود، از شناسایی نیاز جدید مشتریان سخن گفت: بعد از مدتی دیدم خلأ دیگری هم وجود دارد؛ خانم هایی که با ما همسفر می شدند، می گفتند در تورهای متفرقه و عمومی دیگر احساس راحتی نمی کنیم و امکان حضور با خانواده مان در آن فضاها برایمان سخت است.
وی افزود: به همین دلیل از امسال، تورهای خانواده محور (مشترک و باکیفیت) را نیز راه اندازی کردیم.
 سپس با تعریف دقیق این مدل سفر گفت: وقتی می گوییم تورهای خانوادگی، منظورمان جمع هایی بسیار موجه و سالم است که در آن خانم ها، آقایان، دختران و پسران جوان و فرزندان خانواده ها حضور پیدا می کنند.
آیسان رفیق با ارزش گذاری بر اعتماد ایجادشده، از زبان مشتریان خود نقل کرد: وقتی با این خانواده ها صحبت می کنیم، می گویند: ما شما و مجموعه تان را به این دلیل انتخاب کردیم، چون اگر ۱۰۰ میلیون تومان هم به ما بدهند، حاضر نیستیم یک روز با آن اتوبوس ها و فضاهای نامناسب همسفر شویم.
 وی با افتخار اشاره کرد: مجموعه وی در این عرصه پیشگام است: ما امسال این بخش را کلید زدیم و در واقع اولین آژانس و برند تخصصی گردشگری بانوان و سفرهای سالم در منطقه هستیم.

رقابت با پایتخت؛ از مبدأ تبریز
این کارآفرین درخشان، جایگاه رقابتی خود را اینگونه ترسیم کرد: در حال حاضر رقبای اصلی من چند آژانس بسیار قوی و برند در تهران هستند و من در واقع دارم با استانداردهای سطح بالای تورهای تهران رقابت میکنم.
وی با بیان آرزوی بزرگ این مجموعه گفت: هدفم این است که روزی در تبریز و آذربایجان به سطحی از کیفیت و اعتماد برسیم که دیگر هیچ پدری به خاطر نگرانی از محیط تورها به دختر جوانش نگوید؛ من اجازه نمی دهم به سفر بروید.
رفیق در جمع بندی اهداف خود، مأموریت بلندمدت مجموعه را چنین تعریف کرد: هدف و مأموریت من این است که فضایی آنقدر مطمئن، امن و باکیفیت بسازیم که حتی دختران نوجوان و جوان ما بتوانند با رضایت کامل خانواده ها و با امنیت خاطر، زیبایی های ایران را ببینند و تجربه کنند.
آنچه از کنار هم قرار گرفتن این دو روایت به دست می آید، تصویر یک اکوسیستم رو به رشد است؛ جایی که سیاست گذاری دولتی به نمایندگی اداره کل میراث فرهنگی، با چابکی و خلق ارزش بخش خصوصی به نمایندگی کارآفرینان جوان در هم می آمیزد. اگر از یک سو، تأمین تسهیلات، آموزش رایگان، پوشش بیمه و توسعه بازارهای نمایشگاهی و آنلاین، زیرساخت های لازم برای رشد بانوان را فراهم میکند، از سوی دیگر، رویکردهای نوآورانه چون گردشگری بانوان و تورهای خانواده محور، تقاضای جدیدی را خلق کرده و امنیت و اعتماد را به عنوان سرمایه اجتماعی به اقتصاد گردشگری استان تزریق می کند. به نظر میرسد آذربایجان شرقی، با چنین هم افزایی، در آستانه تبدیل شدن به الگویی ملی در توانمندسازی بانوان و توسعه گردشگری سالم قرار دارد. 

گزارش از زهرا ژرفی مهر
انتهای پیام/