به گزارش نصر، عیسی بزرگ‌زاده - سخنگوی صنعت آب کشور - در نشست خبری با اشاره به وضعیت بارش‌های کشور گفت: متوسط بارش کشوری ۲۳۸ میلی‌متر است، در حالی که در شرایط فعلی باید حدود ۲۴۱ میلی‌متر بارش ثبت می‌شد؛ بنابراین کشور کمتر از یک درصد عقب‌ماندگی بارشی دارد.
وی افزود: معمولا در ادبیات مهندسی، بازه مثبت و منفی ۱۰ درصد را برای شرایط نرمال در نظر می‌گیریم و روش‌های محاسباتی نیز برای تعیین این محدوده وجود دارد؛ بنابراین می‌توان گفت از نظر شاخص بارش کشوری، کشور در شرایط نرمال قرار دارد.
بزرگ‌زاده با تاکید بر اینکه آب امری محلی است، اظهار کرد: همان‌طور که بارها از طریق رسانه‌ها به مردم گفته‌ایم، پرآبی یک نقطه در جنوب یا غرب کشور که حتی در برخی مناطق شاهد سرریز سدها بوده‌ایم، ارتباطی با کم‌آبی مناطق تهران، مشهد، کرج، اراک و ساوه ندارد؛ چراکه این مناطق ارتباط هیدرولیکی، چه به صورت طبیعی و چه مصنوعی، با یکدیگر ندارند.
سخنگوی صنعت آب کشور ادامه داد: مدیریت آب اساسا ماهیتی محلی دارد و باید این واقعیت را بپذیریم. اگر معیار محلی بودن منابع آب را بپذیریم، می‌بینیم استان‌های قم، تهران، مرکزی، یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان، اصفهان، گیلان، قزوین، البرز، مازندران و چهارمحال و بختیاری همچنان بین ۱۲ تا ۳۷ درصد کاهش بارش دارند.
وی با اشاره به شرایط استان قم گفت: برای استان قم سال‌ها پیش طرح بزرگی برای انتقال آب از سرشاخه‌ها اجرا شده است. بنابراین اگرچه این استان از نظر بارش نسبت به نرمال با بیشترین میزان کم‌بارشی مواجه است، اما به دلیل منابع و اتصالات هیدرولیکی، شرایط متفاوتی دارد.
بزرگ‌زاده درباره وضعیت تهران نیز اظهار کرد: وقتی تهران در چنین شرایطی قرار دارد، طبیعتا کرج نیز که با آن در پیوند است، تحت تاثیر قرار می‌گیرد، چراکه منابع آب این مناطق مشترک هستند. در خراسان رضوی، مشخصا شهر مشهد، بخشی از منابع آب از کشور همسایه تامین می‌شود و آب مورد نیاز از این مسیر دریافت نشده است؛ بنابراین همچنان با مشکل مواجه هستیم.
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به مناطق دارای بیشترین شدت تنش آبی گفت: اگر بخواهیم چند نقطه را در صدر مناطق دارای تنش آبی قرار دهیم، باید به تهران، یعنی مناطق مختلف استان تهران، استان البرز و بخش‌هایی از قزوین که از منابع آب مشترک استفاده می‌کنند، همچنین شهر مشهد و خراسان رضوی، به‌ویژه مشهد، و نیز اراک و ساوه در استان مرکزی اشاره کنیم. این مناطق در صدر نقاطی هستند که با تنش آبی بیشتری مواجه‌اند و بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرند.
بزرگ‌زاده در ادامه با اشاره به وضعیت مخازن سدهای کشور گفت: اگر فرض کنیم همه کشور را یکجا در نظر بگیریم، اکنون درصد پرشدگی سدهای کشور ۵۳ درصد و حجم موجود آب مخازن حدود ۲۷ میلیارد مترمکعب است. این در حالی است که در همین مقطع زمانی سال گذشته، حجم آب موجود در مخازن حدود ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب بود؛ بنابراین امسال در مجموع حدود هفت میلیارد مترمکعب نسبت به سال گذشته در حجم مخازن کشور وضعیت بهتری داریم.
وی تاکید کرد: البته همان‌طور که عرض کردم، مخازن تهران چنین شرایطی ندارند. در حالی که درصد پرشدگی سدهای تهران ۲۶ درصد است، نمی‌توان قضاوت کشوری را برای تهران نیز به کار برد. این موضوع باید به‌درستی برای مردم تهران و کرج اطلاع‌رسانی شود.
سخنگوی صنعت آب کشور ادامه داد: درصد پرشدگی سدهایی که روی آنها نیروگاه برق‌آبی داریم، مانند سد امیرکبیر کرج و سد لتیان، بالاتر است؛ اما سدهایی که نیروگاه ندارند، مانند ماملو و لار، شرایط متفاوتی دارند.
بزرگ‌زاده با اشاره به راهبرد وزارت نیرو در مدیریت رهاسازی آب از سدهای دارای نیروگاه گفت: گاهی شهروندان محترم که از کنار کرج عبور می‌کنند، تصور می‌کنند میزان آب سد امیرکبیر کم است، در حالی که این موضوع نتیجه راهبرد وزارت نیرو در مدیریت رهاسازی آب از سدهایی است که نیروگاه دارند؛ چه در تهران و چه در کارون.
وی افزود: ما می‌دانستیم سدهایی که نیروگاه دارند، هم خدمات آب و هم خدمات برق ارائه می‌کنند؛ بنابراین بهتر است تا حد امکان آب را در آنها ذخیره کنیم و ارتفاع آب را بالاتر ببریم تا هم از حجم مخزن برای تامین آب و مصرف کشاورزی استفاده کنیم و هم از ارتفاع آب پشت سد برای تولید برق بهره ببریم.
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به وضعیت سدهای زنجیره کارون گفت: این موضوع یک راهبرد عامدانه است. اگر به سدهایی مانند امیرکبیر و سدهای زنجیره کارون نگاه کنیم، می‌بینیم که اکنون در ماه پایانی تابستان هستیم و از تیرماه به این طرف، تولید برق‌آبی خوبی داشته‌ایم.
بزرگ‌زاده افزود: اکنون درصد پرشدگی سدهای زنجیره کارون حدود ۷۴ درصد است که از متوسط کشوری بالاتر است. این کار را انجام دادیم تا بتوانیم از ظرفیت برق‌آبی نیز استفاده کنیم و امسال نیز با وجود شرایط دشوار سال آبی، تولید برق‌آبی مناسبی داشته‌ایم.
وی ادامه داد: در جریان اتفاقات اخیر، بخشی از منابع انرژی کشور مورد هدف قرار گرفت و برخی نیروگاه‌ها و منابع انرژی آسیب دیدند، اما نیروگاه‌های برق‌آبی در این شرایط به کمک شبکه آمدند. سرمایه‌گذاری‌هایی که مردم و دولت طی چند دهه گذشته در کشور انجام داده‌اند، امسال به‌خوبی خود را نشان داد و به کمک مردم و شبکه انرژی کشور آمد.
سخنگوی صنعت آب کشور گفت: ما بیش از ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نصب‌شده برق‌آبی داریم و حدود ۱۱ هزار مگاوات از این ظرفیت را در یک زمان مشخص در اختیار گرفتیم که عدد بسیار بالا و قابل توجهی است و به شبکه برق و انرژی کشور کمک کرد.
بزرگ‌زاده افزود: اکنون که حجم مخازن نیروگاه‌های برق‌آبی حدود ۷۵ درصد است، اگر بتوانیم با کمبود سوخت مواجه نشویم و این شرایط را حفظ کنیم، می‌توانیم از ظرفیت برق‌آبی در تولید انرژی زمستان نیز استفاده کنیم. این خبر خوبی برای مردم، رسانه‌ها و فعالان حوزه انرژی است؛ چراکه با وجود اتفاقات بد، این بخش در بیشینه ظرفیت خود در حال مشارکت و کمک به شبکه است و نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری‌هایی که مردم، حاکمیت و دولت طی ۴۵ سال گذشته انجام داده‌اند، همچنان در حال نتیجه دادن است.
سخنگوی صنعت آب کشور، با اشاره به تفاوت شرایط بارشی امسال و سال گذشته گفت: سال گذشته دو سوم کشور شرایط کم‌بارشی داشت و یک‌سوم کشور بارش دریافت می‌کرد و حدود ۶۵ میلیون نفر در معرض تنش آبی قرار داشتند، اما امسال شرایط برعکس شده و دو سوم کشور در معرض پربارشی و یک‌سوم در شرایط تنش آبی قرار دارند که حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت ایران را شامل می‌شود؛ عددی که قابل توجه است.

وی افزود: ایران بسیار پهناور است و نمی‌توان شرایط یک اقلیم محلی را به کل کشور تعمیم داد. ما اقلیم‌ها و جغرافیای مختلف، مناطق کوهستانی و شرایط متنوع آب‌وهوایی داریم و همواره ممکن است در نقاط مختلف کشور، شرایط متفاوتی حاکم باشد. بنابراین باید این واقعیت را در نظر بگیریم که مطلوب بودن شرایط اقلیمی در یک منطقه نباید این سوءتفاهم را ایجاد کند که همه کشور در شرایط مطلوب قرار دارد یا اینکه همه مناطق از آسیب سیلاب در امان هستند.

سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به پدیده «ال‌نینو» اظهار کرد: مدتی است درباره وقوع ال‌نینو در مطبوعات مطالبی مطرح شده است. این پدیده ناشی از دمای سطح آب دریا در مناطق مختلف است که می‌تواند بر توزیع انرژی در جو و در نتیجه تغییرات بارشی تأثیر بگذارد. داده‌های اقلیمی و هواشناسی که توسط مراکز مختلف جهانی تولید می‌شود نیز وقوع این پدیده را با احتمال بسیار زیادی نشان می‌دهد.

بزرگ‌زاده ادامه داد: با این حال باید توجه داشت که در سال‌های گذشته که ال‌نینو رخ داده، شرایط در همه مناطق کشور یکسان نبوده است. در برخی مناطق جنوب‌غربی و حتی برخی نواحی شمالی کشور، پربارشی و سیلاب رخ داده، در حالی که در مناطق دیگری از کشور شرایط متفاوتی حاکم بوده است. بنابراین باید بدانیم که ال‌نینو یک پدیده احتمالاتی است و پدیده یقینی نیست.

وی گفت: از این موضوع باید یک درس مهم بگیریم و آن، آمادگی برای وقوع سیلاب است. وزارت نیرو این کار را انجام داده و نامه‌هایی را برای سازمان‌ها و مراکز مختلف ارسال و دستورالعمل‌های نحوه برخورد با سیلاب را تهیه کرده است. در حوزه مدیریت بحران نیز باید دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت کشور، استانداری‌ها و شهرداری‌ها اقدامات لازم را انجام دهند.

سخنگوی صنعت آب کشور تأکید کرد: شهرداری‌ها باید آبراهه‌های شهری را تمیز کنند و وزارت نیرو تأکید دارد که پیش از رسیدن سیلاب‌های پاییزی، آبراهه‌ها و مسیرهای عبور آب در شهرها پاکسازی شده و موانع برطرف شوند. این اقدام بسیار مهم است.
بزرگ‌زاده با اشاره به ضرورت تقویت سامانه‌های پیش‌بینی افزود: باید سامانه‌های پیش‌بینی خود را دقیق‌تر کنیم، تیم‌هایمان را بسیج و آماده نگه داریم و از ظرفیت‌های موجود برای پیش‌بینی و مدیریت سیلاب استفاده کنیم. همچنین باید در زمینه آگاهی‌رسانی اقدام کنیم و از وزارت کشور، استان‌ها، شهرداری‌ها و سازمان مدیریت بحران خواسته‌ایم که در این زمینه با یکدیگر همکاری کنند.

وی ادامه داد: پیش‌بینی‌های بلندمدت ممکن است برای چند ماه انجام شود، اما در زمان وقوع سیلاب، پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت یک هفته، سه روز، دو روز یا یک روز قبل انجام می‌شود. شهروندان باید در زمان‌هایی که در معرض خطر قرار دارند، از حضور در مناطق پرخطر خودداری کنند.

سخنگوی صنعت آب کشور با بیان اینکه «اصلی‌ترین راه‌حل مشکلات، فرار از مشکل است»، اظهار کرد: نباید در زمان سیلاب با مشکل طبیعی روبه‌رو شویم و بعد بخواهیم با آن مقابله کنیم. باید از مشکل فرار کرد؛ یعنی از کنار رودخانه‌ها و بستر رودخانه‌ها فاصله گرفت و حریم رودخانه را محترم شمرد.

بزرگ‌زاده افزود: وسایل ارزشمند را نباید در معرض خطر قرار داد و اگر در حواشی رودخانه‌ها فعالیتی انجام می‌شود، باید فعالیت‌هایی با خسارت کمتر در این مناطق انجام شود. همچنین شهروندان نباید در زمان بارش و سیلاب به نقاطی که احتمال ریزش، قطع مسیر یا عبور رودخانه وجود دارد، مراجعه کنند.
وی با تأکید بر اینکه این موضوع یک امر ملی است، گفت: مناسب نیست چند ماه قبل متوجه شویم که ممکن است در مناطقی از کشور سیلاب داشته باشیم اما شهروندانمان در معرض خطر قرار بگیرند. اطلاع‌رسانی می‌تواند حداقل مانع از قرار گرفتن مردم در معرض خطر شود. شهروندان باید در زمان بارش و سیلاب از تقاطع‌هایی که رودخانه را قطع می‌کنند، بستر و حواشی رودخانه‌ها و مناطقی که معمولاً احتمال ریزش دارند، دوری کنند.

سخنگوی صنعت آب کشور در عین حال هشدار داد: در کنار این اقدامات باید مراقب باشیم که اتفاق دیگری رخ ندهد و آن این است که تصور کنیم مشکل مزمن کم‌آبی و خشکی کشور با یک سیلاب حل می‌شود. این مشکل هرگز با یک بارش یا سیلاب حل نخواهد شد.
بزرگ‌زاده ادامه داد: فرض کنید در نقطه‌ای از کشور سیلاب رخ دهد؛ آیا این سیلاب می‌تواند بدهی ۶۰ میلیارد مترمکعبی منابع آب زیرزمینی را که طی ۷۰ تا ۸۰ سال گذشته ایجاد کرده‌ایم، جبران کند؟ قطعاً چنین نیست. بنابراین نباید کسی تصور کند که با وقوع بارش، می‌توان مدیریت مصرف را کنار گذاشت.
وی با اشاره به وضعیت تالاب‌های کشور گفت: حدود ۸۰ درصد تالاب‌های ما در معرض خطر خشکسالی هستند و حتی در صورت بارش مناسب نیز نباید از ملاحظاتی که باید در مدیریت منابع آب داشته باشیم، غافل شویم.

سخنگوی صنعت آب کشور با بیان اینکه ایران حتی در یک سال نرمال نیز با محدودیت منابع آبی مواجه است، اظهار کرد: یک ایرانی در سالی که در مقیاس کشوری سال نرمال محسوب می‌شود، حدود ۲۵۰ میلی‌متر بارش دریافت می‌کند، در حالی که متوسط جهانی حدود ۷۵۰ میلی‌متر است. بنابراین حتی اگر بگوییم ایران بارش نرمال داشته، باید توجه کنیم که «نرمال» برای یک ایرانی با «نرمال» برای فردی که در اروپا زندگی می‌کند، تفاوت دارد.

بزرگ‌زاده افزود: باید توجه داشته باشیم که میزان بارش نرمال در ایران حدود یک‌سوم تا یک‌چهارم متوسط جهانی است و این موضوع نشان می‌دهد که مدیریت مصرف همچنان ضروری است. حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد کشور دارای اقلیم خشک، نیمه‌خشک و فراخشک است و نمی‌توان مدیریت مصرف را کنار گذاشت.

وی گفت: درست است که با احداث سدها، سازه‌ها و صرف هزینه‌های مختلف، امروز نسبت به هزار یا دو هزار و سه هزار سال قبل، در مجموع آب بیشتری در اختیار داریم، اما به ازای هر شخص، میزان آب در دسترس بسیار کمتر شده است؛ به‌طوری که این میزان به حدود یک‌ششم گذشته رسیده است.
انتهای پیام/