به گزارش نصر، در روز جهانی عکاسی، پای صحبت‌های کریم متقی، عکاس، پژوهشگر و مدرس برجسته عکاسی نشسته‌ایم تا نقش جغرافیا در امضای بصری هنرمند، چالش‌های نسل جدید در عصر رسانه‌های مجازی و دغدغه‌های زمین‌مانده عکاسان ایران و آذربایجان را واکاوی کنیم.

فکر می‌کنید که جغرافیا در فرم‌گیری امضای بصری یک عکاس چقدر نقش دارد؟
جغرافیا نقش مهم و حیاتی دارد اما نباید آن را به یک رابطه ساده تقلیل داد. جغرافیا ویژگی‌های خاص خود را دارد و فقط منظره و معماری نیست. حاصل فرهنگ، قدرت حاکم و شرایط آب و هوایی آن منطقه و از همه مهمتر مجموعه خاطرات، فرهنگ، زبان، تاریخ، شیوه نگاه کردن مردم منطقه به جهان هم هست. عینک هر عکاس در منطقه‌ای شکل می‌گیرد که در آن بزرگ شده است. جغرافیا مواد اولیه را در اختیار عکاس میگذارد و این نگاه شخصی اوست که از آن امضای بصری میسازد.

بزرگ‌ترین چالش نسل جدید عکاسان ایران را چه می‌دانید؟
نسل امروز با امکاناتی که رسانه‌های مجازی ایجاد کردند، به منابع تصویری بیشتری دسترسی دارد. امکانات رفاهی در گذشته بسیار کم بود. نسل امروز دسترسی آسان‌تری به کتاب‌ها، آثار و منابع داشته باشند اما همین امر با اینکه فرصت است اما از طرفی هم باعث شده گاهی عکاس جوان به جای پیدا کردن زبان شخصی خود، تحت تاثیر جریان‌های تصویری روز قرار بگیرد. فاصله میان تولید عکس و شکل دادن به پروژه شخصی چالش نسل جوان است. عکاس یک روایتگر است و باید بتواند مسئله‌ای را پیدا و مطرح کند. مسئله فقط استعداد نیست، آیا عکاس فرصت و امکان پیدا کردن صدای خودش را هم دارد یا نه.

شما داوری جشنواره‌های متعدد ملی و بین‌المللی را بر عهده داشته‌اید؛ آسیب‌شناسی شما از وضعیت امروز جشنواره‌های عکاسی در ایران چیست و اینکه آیا این رویداد‌ها به رشد عکاسی کمک می‌کنند؟
در چند سال اخیر تعداد جشنواره‌هایی که برگزار میشد، کمتر شده اما جشنواره‌ها به شرطی که هدفشان تولید رتبه‌بندی و اهدای جایزه نباشد، می‌تواند مفید باشد. جشنواره‌ها به جای اینکه بستری برای کشف نگاه‌ها تازه باشند، به سمت تولید سلیقه واحد می‌روند. ما اگر جشنواره برای خود عکاسی داشته باشیم و نیاز به پایبندی به یک فرم خاص نباشد، تنوع زبان بصری افزایش پیدا می‌کند. کیفیت داوری و شفافیت معیارها نیز مطرح است. جشنواره باید بتواند درباره انتخاب‌هایش گفت و گو ایجاد کند. اما معمولا جشنواره‌ها برگزار می‌شوند، جوایز اهدا می‌شوند و تمام می‌شود. اما اگر فضای بحث و گفت و گو باشد، می‌تواند بسیار آموزنده باشد. جشنواره باید سکوی پرتاب باشد نه مقصد نهایی عکاس.

در روز جهانی عکاسی اگر بخواهید به یک دغدغه عکاسان ایران و به ویژه آذربایجان اشاره کنید، آن دغدغه چیست؟
دغدغه مشترک عکاسان مسئله دیده شدن و امکان ادامه دادن است. ما عکاسان بسیار مستعدی داریم اما همیشه امکان اینکه تجربه خودشان را به یک پروژه تبدیل کنند، وجود ندارد. در آذربایجان و تبریز با یک جغرافیا و فرهنگی رو به رو هستیم که ظرفیت بسیار زیادی برای روایت تصویری دارد. از تاریخ و معماری گرفته تا رابطه انسان و طبیعت. این ظرفیت فقط به چند تصویر و حضور در جشنواره نباید محدود شود. کمتر دیده‌ام عکاسی امکان داشته باشد تا یک مسئله را به پروژه بلند مدت تبدیل کند. ما فضای حرفه‌ای نداریم. عکاسی زمانی رشد می‌کند که فقط عکس تولید نشود، بلکه درباره آن فکر و گفت و گو نیز شکل بگیرد.

مصاحبه از ساغر خزانی
انتهای پیام/