در سال ۱۳۰۳ خورشیدی، کمپانی یونکرس آلمان که در آن دوران از تولیدکنندگان مهم هواپیماهای ملخی جهان به شمار می‌رفت، با هدف حمل محموله‌های پستی میان شهرهای مهم ایران، خطوط هوایی خود را راه‌اندازی کرد و تبریز نیز یکی از شهرهای تحت پوشش این شبکه بود.
یک سال بعد، در بهمن‌ماه ۱۳۰۴ خورشیدی و در واپسین روزهای حکومت قاجار، با تصویب قانون انحصار هوانوردی در ایران و واگذاری آن به کمپانی یونکرس، فعالیت این شرکت وارد مرحله تازه‌ای شد و جابه‌جایی رسمی مسافر نیز در دستور کار قرار گرفت.
تبریز به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی و ارتباطی خود، جایگاه ویژه‌ای در این شبکه پیدا کرد. خطوطی از جمله تبریز به تهران و تبریز به جلفا برقرار شد و به این ترتیب، نام تبریز در همان سال‌های نخست شکل‌گیری هوانوردی نوین ایران در میان مسیرهای هوایی کشور قرار گرفت.
اما عمر فعالیت یونکرس در ایران چندان طولانی نبود. بنا بر روایت‌های تاریخی، فشار قدرت‌های بزرگ آن روزگار از جمله انگلیس، شوروی و آمریکا زمینه خروج این کمپانی از ایران را فراهم کرد و در نهایت «شرکت هوایی یونکرس، شعبه ایران» منحل شد.
امروز، نزدیک به یک قرن بعد، بازخوانی چنین اسنادی یادآور جایگاهی است که تبریز در ورود پدیده‌های نوین به ایران داشته است؛ شهری که نامش نه‌تنها در تاریخ تجارت، صنعت و فرهنگ، بلکه در نخستین فصل‌های تاریخ هوانوردی کشور نیز دیده می‌شود.

منبع: روزنامه «تبریز»، شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۰۴، شماره ۵۸، صفحه اول
ایوب نیکنام لاله | پژوهشگر تاریخ تبریز
انتهای پیام/