به گزارش نصر، بررسی تصاویر ثبت‌شده در مرکز کنترل ترافیک شهرداری نشان می‌دهد که بخشی از حوادث مرتبط با موتورسیکلت‌ها در تقاطع‌ها، گذرگاه‌های عابر پیاده و معابر پرتردد، در پی مجموعه‌ای از رفتارهای پرخطر شکل می‌گیرد.
عبور از چراغ قرمز، افزایش سرعت در هنگام مشاهده چراغ زرد، تغییر مسیر ناگهانی، حرکت از میان خودروها، تردد در جهت مخالف، ورود به پیاده‌رو، رعایت‌نکردن فاصله ایمن، استفاده از تلفن همراه و بی‌توجهی به نقاط کور خودروها از مهم‌ترین رفتارهایی است که احتمال وقوع برخورد را افزایش می‌دهد.
در بسیاری از این حوادث، تنها یک عامل یا یک فرد نقش ندارد. ممکن است موتورسوار با سرعت نامتناسب حرکت کند و در همان زمان راننده خودرو نیز بدون کنترل آینه‌ها تغییر مسیر دهد. گاهی عابر به‌دلیل محدودیت دید، حضور موتورسیکلت را تشخیص نمی‌دهد یا راننده خودرو به علت ابعاد کوچک موتورسیکلت و دوچرخه، آنها را در نقطه کور خود مشاهده نمی‌کند.
بنابراین، ارتقای ایمنی نیازمند توجه و مسئولیت‌پذیری تمام کاربران راه است و نباید مسئله تنها به خطای یک گروه محدود شود.

چرا موتورسواران و دوچرخه‌سواران آسیب‌پذیرترند؟
خودرو دارای بدنه، کمربند ایمنی و تجهیزات محافظتی مختلف است؛ اما موتورسوار و دوچرخه‌سوار در زمان برخورد، حفاظ فیزیکی مؤثری میان بدن خود و سطح خیابان یا وسیله نقلیه دیگر ندارند.
دوچرخ‌بودن وسیله نیز سبب می‌شود حفظ تعادل آن نسبت به خودرو دشوارتر باشد. ترمزگیری ناگهانی، وجود آب، شن، روغن، یخ‌زدگی یا ناهمواری سطح معبر می‌تواند تعادل وسیله را مختل کند.
همچنین ابعاد کوچک موتورسیکلت و دوچرخه باعث می‌شود این وسایل، به‌ویژه در شب، بارندگی، ازدحام ترافیکی یا هنگام قرارگرفتن در کنار خودروهای بزرگ، دیرتر دیده شوند.

تقاطع‌ها؛ یکی از حساس‌ترین نقاط برای موتورسواران
تقاطع محل تلاقی چند مسیر حرکتی است و هرگونه بی‌توجهی یا تصمیم ناگهانی در آن می‌تواند به برخورد منجر شود. عبور از چراغ قرمز یا ورود با سرعت بالا در زمان چراغ زرد، فرصت واکنش را از موتورسوار و دیگر رانندگان می‌گیرد.
چراغ زرد به معنای افزایش سرعت برای عبور نیست. راننده یا موتورسوار باید در صورت وجود امکان توقف ایمن، پیش از ورود به تقاطع توقف کند. ورود شتاب‌زده به تقاطع ممکن است با شروع حرکت خودروهای مسیر مقابل یا ورود عابران به گذرگاه هم‌زمان شود.
سامانه‌های هوشمند ترافیکی می‌توانند زمان‌بندی چراغ‌ها را متناسب با جریان عبور تنظیم کنند؛ اما هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند جایگزین تصمیم صحیح و قانون‌مداری راننده شود.

حواس‌پرتی؛ خطری مشترک برای تمام رانندگان
تلفن همراه، مشاهده پیام، تنظیم مسیریاب، گفت‌وگوی طولانی، استفاده از هدفون یا توجه به اتفاقات حاشیه خیابان، تمرکز را کاهش می‌دهد. این موضوع برای موتورسوار و دوچرخه‌سوار خطر بیشتری دارد؛ زیرا حفظ تعادل، کنترل وسیله و مشاهده هم‌زمان محیط به تمرکز دائمی نیاز دارد.
راننده خودرو نیز باید پیش از بازکردن در، گردش، خروج از پارک یا تغییر خط، آینه‌ها و نقاط کور را کنترل کند. استفاده از راهنما باید پیش از شروع تغییر مسیر انجام شود، نه هم‌زمان با چرخاندن فرمان.

ضرورت رعایت حق تقدم عابران پیاده
عابران پیاده، به‌ویژه کودکان، سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی، از آسیب‌پذیرترین کاربران معابر شهری هستند. موتورسواران و رانندگان باید هنگام نزدیک‌شدن به گذرگاه عابر، سرعت را کاهش دهند و برای توقف آماده باشند.
حرکت موتورسیکلت در پیاده‌رو، عبور از میان عابران و توقف روی گذرگاه عابر، فضای امن شهروندان را از بین می‌برد. پیاده‌رو متعلق به عابران است و استفاده از آن به‌عنوان مسیر میان‌بر یا محل حرکت موتورسیکلت، رفتاری خطرناک و مغایر با حقوق شهروندی است.

اصول استفاده ایمن از موتورسیکلت
موتورسواران باید پیش از شروع حرکت، وضعیت ترمزها، چراغ جلو، چراغ عقب، راهنماها، لاستیک‌ها و آینه‌ها را بررسی کنند. کلاه ایمنی استاندارد باید متناسب با اندازه سر انتخاب و بند آن به‌درستی بسته شود.
استفاده از پوشش محافظ، دستکش، کفش مناسب و لباس روشن یا دارای اجزای بازتابنده، به‌ویژه در شب، می‌تواند میزان دیده‌شدن و حفاظت را افزایش دهد.
حمل بار نامتعارف، سوارکردن سرنشین بیش از ظرفیت، حرکت نمایشی، تک‌چرخ‌زدن و عبور مارپیچ از میان خودروها، کنترل وسیله را کاهش داده و برای موتورسوار و دیگر شهروندان خطر ایجاد می‌کند.

اصول استفاده ایمن از دوچرخه
دوچرخه‌سوار نیز باید از کلاه مناسب، چراغ جلو و عقب، بازتابنده‌ها و لباس قابل رؤیت استفاده کند. ترمزها، لاستیک‌ها و زنجیر دوچرخه باید به‌طور منظم بررسی شوند.
حرکت قابل پیش‌بینی، خودداری از تغییر جهت ناگهانی، استفاده از علائم دست هنگام گردش و رعایت فاصله از خودروهای پارک‌شده ضروری است؛ زیرا بازشدن ناگهانی در خودرو می‌تواند به برخورد جدی منجر شود.
دوچرخه‌سواران باید در تاریکی و شرایط نامساعد جوی، اهمیت بیشتری به دیده‌شدن بدهند و از استفاده از هدفون یا تلفن همراه هنگام حرکت خودداری کنند.
وظایف رانندگان خودرو در برابر موتورسیکلت و دوچرخه رانندگان خودرو باید بپذیرند که موتورسیکلت و دوچرخه نیز بخشی از جریان قانونی ترافیک هستند. حفظ فاصله مناسب، خودداری از نزدیک‌شدن بیش از حد، کنترل آینه‌ها، توجه به نقاط کور و استفاده به‌موقع از راهنما از مهم‌ترین وظایف رانندگان است.
در هنگام گردش به راست یا چپ، خروج از پارک، بازکردن در خودرو و تغییر خط، باید احتمال حضور موتورسیکلت یا دوچرخه در کنار خودرو در نظر گرفته شود.
بوق‌زدن مداوم، ایجاد فشار برای کناررفتن موتورسوار یا عبور بسیار نزدیک از کنار دوچرخه‌سوار می‌تواند موجب ترس، برهم‌خوردن تعادل و وقوع حادثه شود.

سرعت ایمن، فقط عدد درج‌شده روی تابلو نیست
حرکت با سرعتی کمتر از حداکثر سرعت مجاز، همیشه به معنای حرکت ایمن نیست. سرعت باید متناسب با تراکم ترافیک، وضعیت روشنایی، شرایط جوی، سطح معبر، میدان دید و حضور عابران انتخاب شود.
در نزدیکی مدارس، بیمارستان‌ها، ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی، بازارها، گذرگاه‌های عابر و تقاطع‌ها باید سرعت کاهش یابد. هرچه سرعت بیشتر باشد، فرصت مشاهده خطر، تصمیم‌گیری و توقف کمتر خواهد بود.

آموزش با استفاده از تصاویر واقعی مرکز کنترل ترافیک
استفاده آموزشی از تصاویر ثبت‌شده در مرکز کنترل ترافیک می‌تواند نتایج واقعی رفتارهای پرخطر را به‌صورت قابل درک به شهروندان نشان دهد. این تصاویر  با هدف آموزش، پیشگیری و اصلاح رفتار منتشر میشوند، نه برای سرزنش، تمسخر یا ایجاد هیجان.
تمرکز اصلی پیام بر این پرسش  که «این حادثه چگونه قابل پیشگیری بود؟ » چنین رویکردی می‌تواند مخاطب را از تماشاگر یک حادثه به کاربر مسئول و آگاه تبدیل کند.

سخن پایانی
موتورسیکلت و دوچرخه می‌توانند نقش مؤثری در جابه‌جایی‌های شهری داشته باشند، اما استفاده ایمن از آنها نیازمند آموزش، قانون‌مداری، تجهیزات مناسب و احترام متقابل است.
چند ثانیه توقف پشت چراغ قرمز، کاهش سرعت پیش از تقاطع، کنترل آینه پیش از تغییر مسیر، رعایت حق تقدم عابر و استفاده صحیح از کلاه ایمنی، اقداماتی ساده اما حیاتی هستند.
خیابان فضای مشترک همه شهروندان است. امنیت  زمانی شکل می‌گیرد که هر راننده، موتورسوار، دوچرخه‌سوار و عابر پیاده، علاوه بر حق عبور خود، مسئولیت حفظ جان دیگران را نیز بپذیرد.
صفیه اصلانی
انتهای پیام/