نصر: شعارهای مدیریت شهری همواره بر حرکت به سمت حمل‌ونقل پاک و توسعه مسیرهای سلامت تاکید دارد، امّا واقعیت خیابان‌های تبریز حاکی از قصّه دیگری‌ است؛ جایی که رکاب‌زدن و به‌ویژه برای بانوان، به عبور از میان زیرساخت‌های ناقص، نبود امنیت ترافیکی و چالش‌های متعدد فرهنگی-اجتماعی گره خورده است.

به گزارش خبرنگار نصر، مفهوم دوچرخه‌سواری برای اکثر شهروندان، تنها به خاطره‌ای از دوران کودکی محدود شده و کمتر کسی آن را به‌عنوان یک وسیله نقلیه روزمره انتخاب می‌کند. استان آذربایجان شرقی از دیرباز پیشرو در دوچرخه‌سواری بوده و تبریز به عنوان قطب دوچرخه‌سواری در جای‌جای شهر، افراد دوچرخه‌سوار از هر نسلی را به خود دیده است. اما امروزه کمتر کسی را می‌بینیم که از دوچرخه به عنوان وسیله نقلیه استفاده کند. تبریز با وجود داشتن تاریخچه برگزاری چندین دوره تور دوچرخه‌سواری، در ایجاد زیرساخت برای شهروندانش عملکرد کافی نداشته است.
نبود زیرساخت‌های مناسب در کنار چالش‌های فرهنگی، عملاً دوچرخه را از گزینه‌های نخست حمل‌ونقل شهری حذف کرده است. همچنین، نبود پیوستگی در مسیرهای ویژه دوچرخه‌سواری در سطح شهر نیز مشکلی است که تردد امن را برای علاقمندان غیرممکن می‌سازد.
در همین راستا، به گفت‌وگو با چند تن از شهروندان رکاب‌زن تبریزی و بررسی میدانی این چالش‌ها پرداخته‌ایم.

مسیرهایی که به جایی منتهی نمی‌شوند
به گفته شهروندان، مسیرهای دوچرخه‌سواری در سطح تبریز به‌صورت یکپارچه و استاندارد طراحی نشده‌اند. یکی از مسیرهای شناخته‌شده در تبریز، مسیر دوچرخه‌سواری ائل‌گلی است. در سایر مناطق نیز کیفیت نامناسب آسفالت و از بین رفتن خط‌کشی‌ها در بسیاری از نقاط، دوچرخه‌سواران را مجاب می‌کند تا وارد مسیر اصلی خیابان شوند؛ جایی که حضور خودروهای پارک‌شده و ترافیک سنگین، امنیت آنان را در معرض خطر قرار می‌دهد. مطالبه اصلی شهروندان در این بخش، ایجاد مسیرهای مجزا، پیوسته و ایمن برای دوچرخه‌سواری در تمامی نقاط شهر است.

ایستگاه‌های تعطیل و جای خالی پارکینگ‌های امن
گزارش نصر می‌افزاید، تعطیلی و کمبود برخی از ایستگاه‌های کرایه دوچرخه در سطح شهر، عامل دیگری است که دوچرخه را از چرخه حمل‌ونقل شهری خارج می‌کند. «س.ج.» یکی از بانوان رکاب‌زن تبریزی می‌گوید: «اگر زیرساخت کرایه آسان دوچرخه در نقاط مختلف شهر فراهم شود و در کنار آن مسیرهای متصل و پارکینگ‌های امن برای قفل کردن دوچرخه در نظر گرفته شود، بدون شک مردم از دوچرخه به عنوان یک وسیله نقلیه کاربردی برای رفت‌وآمد روزمره استفاده خواهند کرد.»

سهم بانوان از خیابان؛ نگاه‌های سنگین و نبود امنیت روانی
بخش دیگری از چالش‌ها به ابعاد فرهنگی-اجتماعی تردد در شهر بازمی‌گردد. به گفته «ش.ز.» بانوی رکاب‌زن تبریزی، با وجود افزایش تعداد بانوان دوچرخه‌سوار و موتورسوار در تبریز، هنوز رفتارهایی چون مزاحمت‌های خیابانی و متلک‌گویی به چشم می‌خورد. اگرچه فرهنگ استفاده از دوچرخه نسبت به گذشته بهبود یافته، اما این سوال مطرح است که آیا بانوان نیز سهمی برابر از این رشد فرهنگی داشته‌اند؟ بانوان فعال در این عرصه به دنبال نهادینه‌سازی فرهنگ پذیرش دوچرخه‌سواری زنان هستند تا جامعه با اطمینان بیشتری به سمت این سبک از زندگی حرکت کند.
تبدیل دوچرخه‌سواری به یک الگوی موفق حمل‌ونقل شهری در تبریز، نیازمند یک اراده و اقدام وسیعی از سوی مدیریت شهری است. ارتقاء فرهنگ شهروندی در کنار ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی ایمن، دو عامل اصلی این اقدام به شمار می‌روند.
در این میان، نقش شهرداری تبریز در شناساندن و معرفی مسیرهای موجود دوچرخه‌سواری به شهروندان از اهمیت زیادی برخوردار است. اطلاع‌رسانی دقیق از مسیرهای ایمن، نقشه‌برداری هوشمند در سامانه‌های شهری و فرهنگ‌سازی مستمر رسانه‌ای از سوی مجموعه مدیریت شهری می‌تواند اطمینان خاطر لازم را به‌ویژه برای بانوان و جوانان فراهم سازد تا دوچرخه بار دیگر جایگاه واقعی خود را در مسیرهای اصلی شهر پیدا کند.

گزارش از ساغر خزانی
انتهای پیام/