به گزارش نصر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در گفت‌وگوی اختصاصی با سلیمان احمد، روزنامه‌نگار مستقل انگلیسی و تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک که نسخه کامل آن در صفحه یوتیوب «مورال رزیستنس» منتشر شده، اظهار کرد: شما هرگز نمی‌توانید از کشوری انتظار داشته باشید که تعهدات خود را به صورت یک‌جانبه انجام دهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به این سوال که آیا تفاهم‌نامه اسلام‌آباد توسط ایران لغو شده است یا خیر، گفت: ما هرگز شروع به نقض آن نکرده‌ایم. هیچ تعهدی که داده‌ایم، چه برجام باشد که توسط ایالات متحده نقض شد چه تفاهم‌نامه هرگز توسط ایران لغو نشده است. ایالات متحده این تفاهم‌نامه را نقض کرده است. به معنای واقعی کلمه، ما از روز اول روشن کردیم که تعهد در ازای تعهد است. این بدان معناست که ما به تعهدات خود عمل خواهیم کرد، زیرا ایالات متحده تعهدات خود را انجام داده اما از آنجایی که ایالات متحده تعهدات خود را نقض کرده، ایران نیز تعهدات خود را انجام نخواهد داد زیرا این اقدام متقابل است. شما هرگز نمی‌توانید از هیچ کشوری انتظار داشته باشید که تعهدات خود را به صورت یک‌جانبه انجام دهد. بنابراین، اساسا آنها تعهدات خود را نقض کرده‌اند و ما روشن کرده‌ایم که تا زمانی که این نقض ادامه داشته باشد، ایران قادر به انجام تعهدات خود نخواهد بود.
اسماعیل بقائی با تمرکز بر بند ۵ تفاهم‌نامه که بر موضوع تنگه هرمز تمرکز دارد، اظهار کرد: اگر متن را ببینید، متن صد درصد واضح و بسیار شفاف است. ایران سازوکارهای لازم برای مدیریت آینده این آبراه را با مشورت عمان توسعه خواهد داد و همچنین با سایر کشورهای منطقه گفت‌وگو خواهد کرد. این کاری است که ما حتی قبل از امضای این تفاهم‌نامه انجام داده‌ایم. ما با عمانی‌ها در تماس نزدیک بوده‌ایم. ما روابط بسیار خوبی با عمان داریم و همچنین با سایر کشورهای منطقه نیز رایزنی کرده‌ایم. و همچنین ۳۰ روز فرصت داشتیم تا مطمئن شویم که تردد کشتی‌ها به نحوی عادی می‌شود. اما در روز ۲۱ یا ۲۲ پس از امضای این تفاهم‌نامه، ایالات متحده تجاوز نظامی علیه ایران را آغاز کرد. بنابراین آنها حتی به ما اجازه ندادند این دوره ۳۰ روزه را طی کنیم تا مطمئن شویم که سازوکارهای لازم برای عبور ایمن کشتی‌ها وجود دارد.
وی افزود: هیچ چیزی در آن پاراگراف وجود ندارد که بتواند به ایالات متحده اجازه دهد یک مسیر موازی در تنگه هرمز طی کند. کاری که آنها انجام دادند تقلب در تعهداتشان بود زیرا آنها کشتی‌ها را مجبور کردند از مسیر دیگری عبور کنند تا از مسیر هماهنگ شده ایران که ایمن بود، دور بزنند و ما مطمئن شدیم که کارهای لازم برای اطمینان از عبور ایمن انجام می‌شود.
بقائی همچنین خاطر نشان کرد: می‌بینید که تنگه هرمز دو کشور ساحلی دارد؛ ایران و عمان. در طول جنگی که آمریکا در ۲۸ فوریه آغاز نمود، از این آبراه برای تجاوز نظامی علیه ایران سوءاستفاده و همزمان از بخش جنوبی تنگه پایگاه‌های نظامی خود در کشورهای خلیج فارس برای تسهیل و انجام تجاوز نظامی خود علیه ایران استفاده کردند و ما به عنوان یک کشور ساحلی، طبق قوانین بین‌المللی مجاز هستیم که اقدامات لازم را انجام دهیم تا مطمئن شویم که این آبراه توسط متجاوزان برای حمله به ایران و آسیب رساندن به منافع ملی ما مورد سوءاستفاده قرار نمی‌گیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تهدیدات آمریکا و هدف قرار دادن جمعیت غیرنظامی بیان کرد: تمام کارزار آمریکا در ۴۷ سال گذشته علیه جمعیت غیرنظامی بوده است. ما نباید این واقعیت را فراموش کنیم که کل ساختار تحریم‌های یکجانبه برای تنبیه مردم عادی بوده است؛ چیزی که آنها آن را تحریم‌های فلج‌کننده یا کمپین فشار حداکثری می‌نامند. همه اینها علیه شهروندان عادی بود و اکنون با کمپین نظامی خود از همان تاکتیک‌ها استفاده می‌کنند. آنها مستقیما و عمدا غیرنظامیان ما را هدف قرار دادند، زیرا در بسیاری از مکان‌ها در ایران، مدرسه میناب یا بسیاری از اماکن فرهنگی مورد حمله ایالات متحده و اسرائیل قرار گرفتند. به همین دلیل است که مردم ایران واقعا معتقدند که مسئله‌ نظام حکومتی نیست، مسئله‌ی جمهوری اسلامی نیست بلکه مسئله‌ ایران به عنوان یک تمدن است.
او تصریح کرد: تهدید به حمله به پل‌های ما، قدرت ما، راکتورها و ... این یعنی چه؟! یعنی اینکه آنها می‌خواهند کل یک ملت را هدف قرار دهند و این یک اعتراف برای نسل‌کشی است. به رفتار ما نگاه کنید. ما هرگز به چیزی غیر از پایگاه‌های نظامی و دارایی‌های نظامی آنها که در کشورهای خلیج فارس که در اطراف ما پراکنده شده‌اند، حمله نکردیم. ما با تمام توان خود دفاع خواهیم کرد. این چیزی است که ما حق داریم و طبق قوانین بین‌المللی مجاز به انجام آن هستیم. ما چاره دیگری جز جنگیدن نداریم.
اسماعیل بقائی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه ظاهرا مذاکرات جداگانه‌ای میان لبنان، اسرائیل و ایالات متحده در جریان بوده که با مفاد ماده اول این یادداشت تفاهم کاملا در تضاد بوده و اینکه آیا ایران از این مذاکرات موازی و متعارض اطلاع داشته یا خیر، پاسخ داد: این نیز نمونه دیگری از بی‌صداقتی طرف مقابل بود. دلیل اینکه ما اصرار داشتیم لبنان در بند نخست این یادداشت تفاهم ذکر شود، این بود که این درگیری‌ها را به‌هم‌پیوسته می‌دانستیم. ایالات متحده و البته اسرائیل که مستقیماً لبنان را هدف حمله قرار می‌داد، پس از حمله به ایران در ۲۸ فوریه، جنگ در لبنان را نیز از سر گرفتند. به همین دلیل احساس مسئولیت می‌کردیم که هر اقدامی از دستمان برمی‌آید برای پایان دادن به جنگ در لبنان و حفاظت از تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور انجام دهیم. به همین علت، اصرار داشتیم که پایان جنگ در لبنان بخشی از این یادداشت تفاهم باشد.
او همچنین گفت: ما نمی‌دانستیم که این تعهد دوجانبه قرار است تحت تأثیر روند دیگری قرار گیرد یا عملاً توسط فرآیند دیگری نادیده گرفته شود. با این حال، آنچه برای ما اهمیت دارد، پایان یافتن جنگ و خونریزی در لبنان است و این موضوع همچنان برای ما بسیار مهم است. ما در چارچوب همین روند، انعطاف لازم را نیز نشان دادیم و با پیشنهاد تشکیل سازوکاری موسوم به واحد کاهش تنش موافقت کردیم؛ سازوکاری که با مشارکت ایالات متحده، ایران، لبنان و دو کشور میانجی، یعنی قطر و پاکستان، تشکیل می‌شد. اما روند معرفی نمایندگان لبنان در این ساز و کار کماکان در دست بررسی از سوی دولت آن کشور است.
بقائی افزود: برداشت ما این است که این مسئله ناشی از اختلافات داخلی در ساختار دولت ایالات متحده است. به نظر می‌رسد جناح‌های مختلفی در داخل دولت آمریکا وجود دارند که مانع از اجرای تعهداتی می‌شوند که خودشان در قالب این یادداشت تفاهم پذیرفته‌اند. اما در نهایت، آنچه اهمیت دارد این است که دولت ایالات متحده به تعهدات خود در این یادداشت تفاهم عمل نکرده است و می‌توانم به شما بگویم که تقریباً تک‌تک بخش‌های این یادداشت تفاهم، طی یک هفته یا ده روز گذشته، از سوی ایالات متحده نقض شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به این سوال که آیا کشورهایی مانند لبنان، یمن، عراق و غزه نیز قرار بود که در چارچوب ماده اول این توافق قرار بگیرند یا خیر، اظهار کرد: باید بند نخست این یادداشت تفاهم را در چارچوب شرایط منطقه‌ای ببینید؛ منطقه‌ای که به دلیل اقدامات مشترک ایالات متحده و اسرائیل، سال‌هاست گرفتار جنگ و بی‌ثباتی شده است. منظورم این است که اگر فقط به سه سال گذشته نگاه کنید، تقریباً همه جنگ‌ها از یک منشأ آغاز شده‌اند؛ و آن، رژیم اسرائیل است. این رژیم به چندین کشور حمله کرده است. به سوریه حمله کرده، به لبنان حمله کرده، در سرزمین‌های اشغالی فلسطین مرتکب نسل‌کشی هولناکی شده و به ایران نیز حمله کرده است. بنابراین، اگر واقعاً خواهان صلح پایدار در منطقه هستیم، باید منشأ این جنگ‌های پایان‌ناپذیر مهار شود. اگر به هشت دهه گذشته نگاه کنید، خواهید دید تنها رژیمی که پیوسته جنگ، خشونت و درگیری را بازتولید کرده، رژیم اسرائیل بوده است؛ گویی این رژیم بدون جنگ نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد. به نظر می‌رسد که قادر نیست در صلح زندگی کند و به همین دلیل، همواره در سراسر منطقه به ترویج خشونت، تروریسم و جنگ دامن می‌زند.
اسماعیل بقائی درباره آزادسازی دارایی‌های ایران عنوان کرد: تعهد آنها این بود که در طول دوره اجرای این یادداشت تفاهم، ایران به تمام دارایی‌های مسدودشده خود دسترسی آزاد داشته باشد. در واقع، مذاکرات درباره این موضوع حتی پیش از امضای یادداشت تفاهم آغاز شده بود و این روند از طریق میانجیگری قطر میان ایران و ایالات متحده در جریان بود. نکته بسیار مهم این است که قرار نبود آنها پولی به ایران پرداخت کنند. این پول، دارایی خود ایران است که سال‌ها به‌صورت غیرقانونی مسدود شده است؛ بخش عمده آن نیز دست‌کم طی ده سال گذشته بلوکه بوده است.
وی افزود: در مرحله نخست اجرای توافق، قرار بود در دوره ۳۰ روزه، ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران آزاد شود. در گام اول، قرار بود ۶ میلیارد دلار در دسترس ایران قرار گیرد و سپس ۶ میلیارد دلار دیگر آزاد شود. اما همان‌طور که اکنون می‌بینید، دیگر نمی‌توان درباره این موضوع صحبت کرد، زیرا کل روند در وضعیت تعلیق قرار گرفته است. این حداقل توصیفی است که می‌توان از وضعیت فعلی ارائه داد، زیرا ایالات متحده آشکارا نشان داده است که قصد اجرای تعهدات خود ذیل این یادداشت تفاهم را ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان درباره اصول پایبندی ایران به تعهدات خاطر نشان کرد: ما هرگز میز مذاکره را ترک نکرده‌ایم. همواره به نیت خود، به منافع ملی‌مان و به شیوه‌ای که می‌خواهیم این منافع را دنبال کنیم، اطمینان داشته‌ایم. اگر به خاطر داشته باشید، از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ مذاکرات برجام انجام شد و ما با حسن نیت کامل به تمام تعهدات خود عمل کردیم. اما این ایالات متحده بود که به‌صورت یک‌جانبه از برجام خارج شد؛ آن هم همان دولتی که امروز دوباره بر سر کار است. با این حال، ما یک سال کامل، یعنی تا ماه مه ۲۰۱۹، همچنان به تعهدات خود پایبند ماندیم و هیچ‌یک از تعهداتمان را کاهش ندادیم. تنها یک سال پس از خروج یک‌جانبه آمریکا بود که تصمیم گرفتیم بخشی از تعهدات خود را کاهش دهیم. البته هرگز اعلام نکردیم که از برجام خارج می‌شویم و هیچ‌گاه نیز از برجام خارج نشدیم. ما همچنان عضو آن توافق باقی ماندیم و آنچه انجام دادیم، استفاده از حقوقی بود که خود برجام برای ما پیش‌بینی کرده بود؛ یعنی ایجاد توازن میان تعهداتمان، زیرا نمی‌توانستیم به‌طور یک‌جانبه به تعهدات خود عمل کنیم، در حالی که ایالات متحده از توافق خارج شده بود.
او یادآور شد: در دوران ریاست‌جمهوری بایدن نیز دوباره تلاش کردیم تعهدات متقابل را احیا کنیم، اما باز هم آنها جدی نبودند. پس از مدتی به این نتیجه رسیدیم که دستیابی به توافق ممکن نیست. این تقصیر ایران نبود؛ بلکه ایالات متحده نتوانست تصمیم نهایی خود را بگیرد. سپس در دور دوم ریاست‌جمهوری همین رئیس‌جمهور، همه به خاطر دارند که در کمتر از ۹ ماه وارد مذاکرات شدیم، اما ایالات متحده در همان مدت، دو بار در حالی که ما مشغول مذاکره بودیم، به ایران حمله کرد. به همین دلیل است که وقتی می‌گوییم ایرانیان هیچ اعتمادی به دولت آمریکا ندارند، این صرفاً یک شعار یا احساس نیست؛ بلکه بیان یک واقعیت است. نمی‌توان از ملتی که در کمتر از ۹ ماه، دو بار در حالی که با حسن نیت در حال مذاکره بوده، مورد حمله قرار گرفته است، انتظار داشت که میزان فریبکاری طرف مقابل را دست‌کم بگیرد.
بقائی درباره احساس مردم ایرانی نسبت به انتقام گفت: طی پنج دهه گذشته، آمریکایی‌ها تلاش کرده‌اند جامعه بین‌المللی را فریب دهند و این تصور را القا کنند که جمهوری اسلامی ایران یک حکومت دیکتاتوری و مبتنی بر حاکمیت یک فرد است و مردم ایران نیز افرادی افراطی و متعصب هستند. اما پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، وقتی دیدند میلیون‌ها نفر در شهرهای مختلف ایران ــ و حتی در عراق ــ برای ادای احترام به رهبر شهید خود به خیابان‌ها آمدند، فکر می‌کنم دیگر هیچ‌کس نتواند این واقعیت را انکار کند که ایران و جمهوری اسلامی از یکدیگر جدا نیستند. مردم با تمام وجود از نظام و دولت خود حمایت می‌کنند. بله، مردم واقعاً خشمگین هستند، زیرا جنایتی که رخ داد، بی‌سابقه بود. رهبر معظم انقلاب فقط یک شخصیت سیاسی نبود؛ ایشان یک رهبر دینی نیز بودند و در سراسر کشور و حتی در میان مردم منطقه و جهان اسلام، محبوبیت و احترام فراوانی داشتند. بنابراین کاملاً طبیعی است که مردم ایران خواهان اجرای عدالت باشند. آنها عدالت می‌خواهند و به اعتقاد من، بر اساس حقوق بین‌الملل، مبارزه با مصونیت از مجازات و تلاش برای تحقق عدالت، اصلی پذیرفته‌شده است که باید مورد حمایت همه کشورها قرار گیرد. برای دولت نیز پیگیری عدالت یک ضرورت است. ما از همه ظرفیت‌های موجود در نظام حقوقی بین‌المللی استفاده می‌کنیم تا جنایت‌هایی را که ایالات متحده و اسرائیل مرتکب شده‌اند مستندسازی کنیم و از طریق نهادها و سازوکارهای حقوقی بین‌المللی، اجرای عدالت را مطالبه کنیم.
این دیپلمات ایرانی در ادامه این موضوع تاکید کرد: اما همان‌طور که شما نیز مشاهده کرده‌اید، میزان بی‌اعتمادی و سوءظن مردم نسبت به ایالات متحده، هیچ‌گاه به اندازه امروز نبوده است. با این حال، دولت از این امتیاز برخوردار بوده که مردم از مسیر دیپلماسی حمایت کرده‌اند. ایرانیان هرگز خواهان جنگ با هیچ کشوری، چه در منطقه و چه خارج از آن، نبوده‌اند. ما صرفاً از خود دفاع کرده‌ایم. این جنگ بر مردم ایران تحمیل شده است. برای ما، دیپلماسی ابزاری برای دستیابی به صلح و پایان دادن به جنگ است. اما این‌که مسیر دیپلماسی را دنبال کنیم، به این معنا نیست که نباید برای دفاع از خود آماده باشیم. به همین دلیل، هم‌زمان با ادامه مذاکرات، نیروهای مسلح و توان دفاعی ما نیز برای هر سناریوی احتمالی و برای مقابله با هرگونه تجاوز دشمن، آمادگی کامل داشتند.
او در پایان با اشاره به زندگی آمریکایی‌ها که تحت تاثیر جنگ علیه ایران قرار گرفته است، عنوان کرد: من چهار سال در ایالات متحده زندگی کرده‌ام؛ زمانی که به‌عنوان کارشناس حقوقی در نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران در نیویورک فعالیت می‌کردم. ما بارها و به‌صراحت اعلام کرده‌ایم که ملت ایران هیچ دشمنی با مردم آمریکا ندارد. ما می‌دانیم که مردم آمریکا با این جنگ‌ها و مداخلات دولت خود مخالف هستند. به اعتقاد من، مسئولیت هر یک از آحاد ملت و افکار عمومی این است که دولت خود را مهار کند. 
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان افزود: در مورد دولت آمریکا، این دولت از مالیاتی که مردم برای اداره زندگی روزمره خود می‌پردازند، سوءاستفاده می‌کند و آن را صرف حمله به ایران، کشتن شهروندان ایرانی و ارتکاب جنایت‌های هولناکی مانند آنچه در میناب، لامِرد و دیگر شهرها رخ داد، می‌کند. بنابراین، به نظر من، هر شهروندی در سراسر جهان، به‌ویژه در ایالات متحده، مسئولیت دارد که واقعیت آنچه در منطقه ما در حال وقوع است را به‌درستی درک کند. این جنگی ناعادلانه است که بدون هیچ دلیل موجهی بر ملت ایران و کل منطقه تحمیل شده است. این یک اقدام تجاوزکارانه و بی‌دلیل از سوی دولت ایالات متحده علیه ملت ایران بوده است.
انتهای پیام/