به گزارش نصر، رضا مسعودی، رئیس هیئت مدیره شرکت آرسکو و مدیرعامل کافه بردگیم جوی‌بار بازی را بخشی از فرآیند یادگیری، ارتباط و رشد انسان می‌داند و این نگاه باعث شده تا  طی سال‌های اخیر مسیر فعالیت‌های مجموعه تحت مدیریت او عمدتاً در حوزه بازی متمرکز شود. در گفت‌وگوی پیش رو، او از فلسفه‌ای می‌گوید که «بازی» را نه اتلاف وقت، بلکه ضرورتی برای زندگی می‌داند.
 
آرسکو امروز در حوزه بازی و سرگرمی به چه فعالیت‌هایی مشغول است؟
شرکت آرسکو فعالیت خود را از سال 82 و در حوزه ساخت و ساز آغاز کرده است. از سال 91 وارد پروژه ساخت ستاره باران شدیم و در سال 95 قلعه شادی این مجموعه افتتاح شد. توسعه شهربازی‌های قلعه شادی تا سال 1401 ادامه پیدا کرد و اکنون در شهرهای تبریز، ارومیه، زنجان، کرج و تهران هفت شعبه فعال موجود است. در تبریز مجموعه «جوی‌بار» را با محوریت بازی‌های رومیزی و فکری برای نوجوانان و بزرگسالان راه‌اندازی کرده‌ایم که بیش از ۳۵۰ بازی مختلف را در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد. در مشهد نیز شهر مشاغل «باکارزی» را راه‌اندازی کردیم. در این مجموعه کودکان می‌توانند حدود ۴۰ شغل مختلف را از نزدیک تجربه ‌کنند و ضمن بازی، استعدادهایشان نیز ارزیابی شود.

چطور از ساخت شهربازی به این نگاه رسیدید که «بازی» باید محور فعالیت‌ها باشد؟
وقتی مسیر فعالیت‌ها را بازنگری کردیم، متوجه شدیم آنچه همه پروژه‌های ما را به هم وصل می‌کند، خودِ بازی است. از آنجا تصمیم گرفتیم مأموریت سازمان را بر همین اساس تعریف کنیم؛ اینکه بازی را برای کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و حتی همکارانمان به جریان بیندازیم. شعار ما هم همین است؛ Keep Play؛ یعنی مهم این است که بازی ادامه پیدا کند.

 
چرا معتقدید بازی تا این اندازه اهمیت دارد؟
 بخش بزرگی از فرآیند یادگیری انسان بر پایه بازی شکل می‌گیرد. نخستین تجربه‌های مهارتی کودک، از خمیر بازی و دست‌ورزی گرفته تا یادگیری ارتباط، همگی در قالب بازی اتفاق می‌افتد. حتی اولین بازی زندگی انسان، «دالی‌بازی» است که مفاهیم پایه‌ای مثل وجود و عدم وجود را به نوزاد آموزش می‌دهد.
از نظر علوم شناختی نیز مغز بر اساس نظام پاداش یاد می‌گیرد. هرچه یادگیری با احساس لذت و پاداش همراه باشد، ماندگارتر می‌شود و بازی یکی از طبیعی‌ترین محرک‌های این سیستم است.
 
اما برخی بازی را نوعی اتلاف وقت می‌دانند
متأسفانه همین‌طور است. در فرهنگ ما، بازی اغلب یک امر فرعی یا حتی مذموم تلقی می‌شود. در حالی که تا پیش از ورود کودک به مدرسه، تقریباً همه آموزش‌ها از مسیر بازی انجام می‌شود.

 

 

مشکل از جایی آغاز می‌شود که رقابت، نتیجه و نمره در سیستم آموزشی وارد زندگی کودک می‌شود و بازی به حاشیه می‌رود. اما اگر بتوانیم بازی را در متن زندگی حفظ کنیم، یادگیری، ارتباط و حتی حل مسائل بسیار آسان‌تر خواهد شد.
 
یعنی بازی فقط مخصوص کودکان نیست؟
اصلاً. یکی از دلایل شکل‌گیری «جوی‌بار» همین بود. دیدیم بزرگسالان هم به فضایی نیاز دارند که بتوانند بدون قضاوت، کنار هم بنشینند، گفت‌وگو کنند و بازی کنند.
وقتی افراد دور یک بازی جمع می‌شوند، برای مدتی از دغدغه‌های روزمره فاصله می‌گیرند. همان شوخی‌ها، کری‌خواندن‌ها و خنده‌ها، انسان را به فضای بی‌غل‌وغش کودکی برمی‌گرداند و همین تجربه باعث می‌شود دوباره بخواهد آن را تکرار کند.
 
به نظر شما مهم‌ترین ویژگی بازی چیست؟
نوبت.
بازی یعنی یاد بگیریم نوبت دیگران را هم به رسمیت بشناسیم. در جوی‌بار سه اصل را مبنا قرار داده‌ایم؛ احترام، آزادی و امنیت. مفهوم آزادی هم از همین «نوبت» می‌آید؛ اینکه هر کسی فرصت حضور و اثرگذاری داشته باشد.
 
حتی شعار «Your Turn» را از همین ایده گرفته‌ایم؛ اینکه به نسل جوان بگوییم حالا نوبت شماست و دیگر زمان سکوت و انتظار سررسیده.
 
چه باورهای اشتباه دیگری را در متن زندگی این روزها مشاهده می‌کنید؟
 اشتباه بزرگی که امروز رخ داده این است که بازی را فقط در برد و باخت خلاصه کرده‌ایم. این نگاه حتی وارد نظام آموزشی هم شده. همه چیز تبدیل شده به رقابت برای اول شدن.
در حالی که بسیاری از بازی‌های مدرن بر پایه همکاری طراحی شده‌اند، نه حذف یکدیگر. بازی تمام می‌شود، اما رابطه آدم‌ها باید باقی بماند. مهم این است که همه در بازی بمانند.
 
این نگاه به همکاری از کجا آمده است؟
بخش زیادی از بازی‌های گروهی جدید، پس از تجربه‌های تلخ جنگ‌های جهانی شکل گرفتند. بشر فهمید ادامه حیات فقط با رقابت ممکن نیست. همکاری هم لازم است. حتی در طبیعت هم می‌بینیم که بقا، در بسیاری موارد، نتیجه همکاری است.
 
برای تغییر نگرش جامعه نسبت به بازی چه اقداماتی انجام می‌دهید؟
فرهنگ‌سازی امری زمان‌بر است. ما ایونت‌های رایگان برگزار می‌کنیم، به مدارس می‌رویم و مردم را با بازی‌های رومیزی آشنا می‌کنیم. معمولاً افراد در برخورد اول مقاومت دارند، اما وقتی بازی را تجربه می‌کنند، نگاهشان تغییر می‌کند.
 
تغییر فرهنگی با شیب ملایم اتفاق می‌افتد. همان‌طور که در دو دهه گذشته، فرهنگ مصرف سیگار در خانه‌ها تغییر کرد، نگاه به بازی هم به مرور اصلاح می‌شود. مهم نیست یکباره هزار نفر بیایند، اگر امروز یک نفر باشد و فردا دو نفر، یعنی مسیر درست است.
 
امروز فعالیت مجموعه در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
ما امروز حدود ۲۲۰ نفر نیروی مستقیم داریم و همچنان باور داریم اگر حال آدم‌ها خوب باشد، جامعه هم حال بهتری خواهد داشت و بازی یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌های رسیدن به این حال خوب است. در حال توسعه شعبه‌های جدید بودیم که جنگ ۱۲ روزه برنامه‌ها را متوقف کرد. اما این را هم بخشی از بازی می‌دانیم. در هر بازی، گاهی توقف هم وجود دارد. مهم این است که بعد از توقف، بازی ادامه پیدا کند.
انتهای پیام/