به گزارش نصر، کمبود دارو، بازار سیاه و آنچه برخی از آن با عنوان «مافیای دارو» یاد می‌کنند، از جمله موضوعات مهم حوزه سلامت است که این روزها بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. از معاونت‌های غذا و دارو گرفته تا داروسازان، داروخانه‌ها، بیماران و حتی نمایندگان مجلس، همگی به نوعی نسبت به چالش‌های موجود در زنجیره تأمین و توزیع دارو واکنش نشان می‌دهند.
گزارش‌های مردمی و پیگیری‌های میدانی نشان می‌دهد کمبود برخی اقلام دارویی از یک سو بیماران و خانواده‌های آنان را با سردرگمی مواجه کرده و از سوی دیگر، در برخی موارد زمینه را برای سوءاستفاده افراد فرصت‌طلب فراهم آورده است. افرادی که با استفاده از نیاز فوری بیماران، داروهای کمیاب را خارج از شبکه رسمی و با قیمت‌هایی به مراتب بالاتر عرضه می‌کنند.
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در نشست این کمیسیون با سندیکاهای توزیع و پخش دارو، تصریح کرد: در حال حاضر حدود 1000 قلم کمبود دارو در کشور وجود دارد.
به گفته وی، بخشی از این کمبودها به شرایط تحریم و محدودیت‌های ناشی از آن بازمی‌گردد، اما مشکلاتی از قبیل عدم تأمین و تخصیص به‌موقع ارز و همچنین سوءمدیریت‌ها و ترک فعل‌های صورت گرفته در حوزه تأمین دارو و مواد اولیه دارویی عوامل مهم این مشکل شمرده می‌شوند.
اسحاقی تأکید کرد: مشکل موجود صرفاً متوجه یک دستگاه خاص نیست، بلکه مجموعه‌ای از متولیان تأمین دارو در کشور باید نسبت به مسئولیت‌های خود پاسخگو باشند و در این میان نقش نهادهایی که در حوزه تأمین منابع مالی، ارز، برنامه‌ریزی و مدیریت زنجیره تأمین دارو مسئولیت دارند، بسیار حائز اهمیت است.
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به تأخیرهای طولانی مدت پرداخت مطالبات شرکت‌های پخش و داروخانه‌ها از سازمان‌های بیمه‌گر خواست نسبت به پرداخت به‌موقع مطالبات حوزه دارو اقدام کنند چرا که ادامه این روند می‌تواند بر چرخه تأمین و توزیع دارو تأثیر منفی بگذارد.
اسحاقی همچنین با اشاره به فعالیت شبکه‌های سودجو در این حوزه تأکید کرد: مقابله با مافیای دارو بدون اراده جدی و ورود مؤثر دستگاه قضایی امکان‌پذیر نخواهد بود.
با این حال، فعالان حوزه دارو معتقدند در کنار برخورد با متخلفان، آگاهی‌بخشی به مردم نیز می‌تواند نقش مهمی در کاهش سوءاستفاده‌ها داشته باشد.
احسان رادین مهر، دبیر انجمن داروسازان استان آذربایجان شرقی، در گفت‌وگو با نصر با اشاره به وجود کمبود برخی اقلام دارویی، بر ضرورت راهنمایی بیماران برای دسترسی به داروهای مورد نیاز تأکید کرد و گفت: اگر مردم بدانند از چه مسیرهایی می‌توانند داروی مورد نیاز خود را تهیه کنند، بسیاری از زمینه‌های سوءاستفاده از بین خواهد رفت و بازارهای غیررسمی نیز شکل نخواهد گرفت.
وی با اشاره به سامانه ۱۹۰ معاونت غذا و دارو، این سامانه را یکی از مسیرهای پیگیری کمبودهای دارویی عنوان کرد و افزود: بیماران می‌توانند به کمک بخش کمبودهای دارویی این سامانه نسبت به تهیه نسخه خود اقدام کنند.
رادین مهر افزود: در شرایط کمبود دارو، در اکثر موارد اعمال حساسیت بر روی یک برند خاص ضرورتی ندارد، ماده موثره تمامی داروهای مشابه یکسان بوده و عملکرد برابری با هم دارند. بنابراین وسواس بر روی برند می‌تواند زمینه سردرگمی بیشتر مردم و در نهایت گرفتار شدن در دام دلالان را فراهم کند.
به گفته وی، پزشکان، رسانه‌ها و فعالان حوزه سلامت می‌توانند با آگاهی‌رسانی مناسب، از ایجاد نگرانی و تشویش بی‌مورد در میان بیماران جلوگیری کنند.
دبیر انجمن داروسازان همچنین بر اهمیت اصالت دارو تأکید کرد و گفت: بیماران باید داروهای مورد نیاز خود را از داروخانه‌های معتبر و مجاز تهیه کنند.
برخی منابع آگاه نیز معتقدند بخشی از مشکلات موجود در حوزه دارو به مسائل ساختاری و اقتصادی بازمی‌گردد. به گفته این منابع، قیمت‌گذاری دستوری در برخی موارد می‌تواند به علت عدم حصول توجیه اقتصادی انگیزه تولید اقلام دارویی را کاهش دهد و در نتیجه کمبودهایی در بازار ایجاد کند. موضوعی که در کنار نیاز صنعت داروسازی به نوسازی و به‌روزرسانی زیرساخت‌ها، در ظرفیت تولید صنایع داروسازی حائز اهمیت است.
کارشناسان بر این باورند که حل معضل کمبود دارو نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات همزمان است؛ از تأمین به‌موقع ارز و حمایت از تولیدکنندگان گرفته تا تقویت نظارت بر زنجیره توزیع، برخورد با متخلفان و افزایش آگاهی عمومی. وجود شکاف‌های نظارتی در برخی بخش‌های زنجیره توزیع می‌تواند زمینه‌ساز بروز تخلفاتی شود که در نهایت سلامت بیماران را تهدید می‌کند.
آنچه مسلم است این که در شرایط کمبود دارو، بیش از هر چیز باید دسترسی بیمار به داروی اصیل، ایمن و قابل اعتماد تضمین شود؛ چرا که هر خلأ در این مسیر، می‌تواند فرصت تازه‌ای برای فعالیت واسطه‌ها و سودجویانی فراهم کند که سلامت مردم را به کالایی برای کسب سود تبدیل می‌کنند.
انتهای پیام/