نصر: پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز دستاوردهای مهمی در حوزه سلامت ارائه کردند. این نتایج در نشست خبری «ترجمان دانش» از ۱۰ درصد طرح‌های خاتمه‌یافته دانشگاه با حضور محققان و اصحاب رسانه اعلام شد.

 به گزارش نصر، پژوهشگران و متخصصان دانشگاه‌ علوم پزشکی تبریز، طی سال‌های اخیر در حوزه سلامت دستاوردهای متعددی ارائه کرده‌اند که نقش مؤثری در بهبود مراقبت‌های بالینی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران ایفا می‌کند. این تحقیقات شامل بررسی اثرات تغذیه بر سلامت قلب و عروق، نقش ترکیبات طبیعی مانند سیلیمارین در محافظت از کلیه، شناسایی شاخص‌های پیش‌بینی‌کننده پیشرفت کووید-۱۹، استفاده از فناوری‌های نوین در ترک سیگار و تحلیل ریزمحیط تومور در سرطان است.
 این مطالعات نه تنها به شناسایی عوامل مؤثر در پیشگیری و درمان بیماری‌ها کمک می‌کند، بلکه می‌تواند راهنمای سیاست‌گذاران و پزشکان برای بهبود تصمیم‌گیری درمانی و ارتقای سلامت عمومی جامعه باشد. نتایج این پژوهش‌ها نشان‌دهنده پیشرفت علمی و توان پژوهشی کشور در مواجهه با چالش‌های بهداشتی و بیماری‌های پیچیده است.

نقش کراتینین و اوره در پیش‌بینی پیامد بیماران کووید-۱۹ پررنگ‌تر از شاخص‌های هماتولوژیک است
دکتر صمد شمس وحدتی، متخصص تحقیقات اورژانس و مراقبت‌های تروما در دانشگاه علوم پزشکی تبریز، روز سه‌شنبه، ۲۸ بهمن در این نشست با اشاره به ضرورت شناسایی شاخص‌های آزمایشگاهی پیش‌بینی‌کننده پیشرفت کووید-۱۹ اظهار کرد: اولویت‌بخشی به این عوامل می‌تواند نقش مؤثری در انتخاب درمان مناسب و کاهش خطر بروز موارد شدید یا بحرانی بیماری داشته باشد.
وی افزود: در این مطالعه، یافته‌های هماتولوژیک و بیوشیمیایی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ به‌عنوان ابزارهای تشخیصی ساده و در دسترس برای پایش روند بیماری و ارزیابی وضعیت عمومی آنان مورد بررسی قرار گرفت.
وی با بیان اینکه نتایج پژوهش نشان می‌دهد هیچ‌یک از فاکتورهای بیوشیمیایی یا هماتولوژیک به‌تنهایی قادر به تشخیص دقیق بیماری کووید-۱۹ نیستند، تشریح کرد: همچنین شاخص‌های هماتولوژیک نمی‌توانند به‌عنوان عامل تعیین‌کننده پیش‌آگهی بیماران مورد استفاده قرار گیرند. به گفته او، این یافته‌ها بیانگر آن است که اتکای صرف به این شاخص‌ها در تصمیم‌گیری‌های بالینی کافی نخواهد بود.
شمس وحدتی، در ادامه با اشاره به بررسی ارتباط میزان توزیع گلبول‌های قرمز(RDW) با شدت بیماری و ریسک مرگ‌ومیر در بیماران بستری مبتلا به کووید-۱۹ گفت: نتایج نشان داد عوامل هماتولوژیک از جمله RDW شاخص پیش‌آگهی قابل اعتمادی محسوب نمی‌شوند. با این حال، مقادیر کراتینین و اوره می‌توانند در تخمین پیش‌آگهی بیماران نقش داشته باشند؛ موضوعی که لزوم توجه ویژه به آسیب‌های کلیوی در بیماران کووید-۱۹ را به‌عنوان یکی از عوامل تشدیدکننده با پیش‌آگهی نامطلوب برجسته می‌کند.

فناوری‌های غیرتهاجمی؛ ابزار نوین برای افزایش موفقیت در ترک سیگار
دکتر حسین نعمتی، متخصص پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، با اشاره به اینکه ترک سیگار یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی در سطح جهان به شمار می‌رود، اظهار کرد: با وجود آگاهی گسترده از مضرات مصرف دخانیات، وابستگی به نیکوتین همچنان مانعی جدی در مسیر ترک پایدار است.
وی افزود: یافته‌های پژوهش‌ها نشان می‌دهد بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و غیرتهاجمی می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر در کمک به افراد برای کاهش وابستگی و کنترل هوس مصرف سیگار مورد استفاده قرار گیرد.
وی درباره مطالعه‌ای با عنوان «تجارب استفاده‌کنندگان از فناوری‌های نوین ترک سیگار؛ یک مطالعه ترکیبی موازی همگرا» توضیح داد: در این پژوهش با بهره‌گیری هم‌زمان از داده‌های کمی و کیفی، تجربه افراد در استفاده از فناوری‌هایی نظیر تحریک‌های الکتریکی و مغناطیسی مغز، بیورزونانس و تحریک الکتریکی لاله گوش بررسی شد. نتایج نشان داد این روش‌های غیرتهاجمی می‌توانند در کاهش هوس سیگار و افزایش انگیزه برای ادامه روند ترک، نقش مثبتی ایفا کنند؛ به‌ویژه در افرادی که پیش‌تر تجربه شکست در ترک سیگار داشته‌اند.
نعمتی با تأکید بر اهمیت توسعه رویکردهای حمایتی نوین خاطرنشان کرد: با توجه به نتایج این مطالعه، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های ترک سیگار به‌صورت گسترده‌تر فناوری‌های غیرتهاجمی را به‌عنوان بخشی از مداخلات درمانی خود مدنظر قرار دهند.
به گفته وی، توسعه و ارتقای این فناوری‌ها و ادغام آن‌ها در بسته‌های حمایتی می‌تواند گامی مؤثر در کاهش شیوع مصرف سیگار و ارتقای سلامت عمومی جامعه باشد.

گیاه خار مریم با کاهش کراتینین، امید تازه‌ای برای بیماران مبتلا به آسیب حاد کلیوی
دکتر الهام احمدیان، متخصص تحقیقات کلیه در دانشگاه علوم پزشکی تبریز، با اشاره به پیامدهای گسترده اختلال عملکرد کلیه اظهار کرد: پیشرفت این اختلال به سمت بیماری مزمن کلیه و در نهایت نارسایی کامل و نیاز به دیالیز، بار قابل‌توجهی را بر بیماران و نظام سلامت تحمیل می‌کند. از این رو، جست‌وجوی عوامل جدیدی که بتوانند روند پیشرفت بیماری را کند کرده یا پیامدهای آن را بهبود بخشند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی افزود: یکی از ترکیبات مورد توجه در این زمینه، سیلیمارین، فلاونوئیدی با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی استخراج‌شده از گیاه خار مریم است.
وی با بیان اینکه در این پژوهش یک مرور نظام‌مند بر مطالعات منتشرشده در پایگاه‌های اطلاعاتی پزشکی انجام شده است، گفت: در این بررسی، کارآزمایی‌های بالینی انسانی که اثرات محافظتی سیلیمارین بر عملکرد کلیه را در مقایسه با گروه کنترل ارزیابی کرده بودند، وارد مطالعه شدند و تحقیقات حیوانی و سلولی حذف شدند. همچنین یک متاآنالیز بر تغییرات سطح کراتینین سرم انجام و تحلیل‌های زیرگروهی بر اساس دوز مصرفی، مدت زمان درمان، سن بیماران و نوع بیماری کلیوی صورت گرفت.
احمدیان با اشاره به شناسایی ۱۰ کارآزمایی بالینی مرتبط افزود: متاآنالیز بر روی ۷ مطالعه نشان داد که سیلیمارین اثر معناداری در کاهش سطح کراتینین سرم دارد.
به گفته وی، نتایج تحلیل‌های زیرگروهی نیز حاکی از آن است که این ترکیب به‌ویژه در بیماران مبتلا به آسیب حاد کلیوی ناشی از دارو، موجب کاهش قابل‌توجه کراتینین و بهبود شاخص‌های عملکرد کلیه شده است؛ یافته‌ای که می‌تواند زمینه‌ساز مطالعات گسترده‌تر در حوزه درمان‌های مکمل بیماری‌های کلیوی باشد.

ریزمحیط تومور و خودسازماندهی سلول‌ها؛ کلید فهم پیشرفت و درمان مؤثر سرطان
دکتر حبیب ذره‌دار، متخصص سل و بیماری‌های ریوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، با اشاره به اهمیت روزافزون «ریزمحیط تومور»‌(TME) در پژوهش‌های سرطان اظهار کرد: امروزه ریزمحیط تومور به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در شروع، رشد، تهاجم، متاستاز و حتی مقاومت دارویی سرطان شناخته می‌شود.
وی افزود: درک سرطان بدون توجه به تعاملات پیچیده میان سلول‌های توموری و محیط اطراف آن‌ها، تحلیلی ناقص و غیرکاربردی خواهد بود.
وی درباره مطالعه‌ای با عنوان «ریزمحیط تومور و خودسازماندهی سرطان به‌عنوان عاملی حیاتی در درک سرطان؛ مروری بر پیشرفت‌ها و کاربردهای اخیر» توضیح داد: در این طرح پژوهشی، تعاملات پویا و فرایند خودسازماندهی میان سلول‌های تومور و اجزای اطراف آن‌ها شامل ماتریکس خارج‌سلولی، سلول‌های ایمنی و مسیرهای سیگنالینگ سیتوکینی مورد بررسی قرار گرفته است تا نشانگرهای پیش‌آگهی جدید و اهداف درمانی نوین شناسایی شود.
به گفته وی، تمرکز بر این شبکه پیچیده ارتباطی می‌تواند افق‌های تازه‌ای در فهم سازوکار پیشرفت سرطان ایجاد کند.
ذره‌دار با تأکید بر کاربردهای عملی این یافته‌ها خاطرنشان کرد: نتایج این مطالعه می‌تواند به پزشکان در انتخاب و طراحی درمان‌های مؤثرتر، به سیاست‌گذاران حوزه سلامت در به‌روزرسانی راهنماهای درمانی و اولویت‌گذاری طرح‌های پژوهشی، و به جامعه در درک بهتر اهمیت پیشگیری، غربالگری و سبک زندگی سالم کمک کند.
وی افزود: شواهد اخیر نشان می‌دهد مداخلاتی که فرایند خودسازماندهی ریزمحیط تومور را مختل می‌کنند، قادرند مقاومت دارویی را کاهش داده و اثربخشی درمان‌های متداول سرطان را افزایش دهند.

حبوبات و فیبر؛ کلید افزایش آنزیم محافظ عروق و پیشگیری از بیماری قلبی
فاطمه حامدی کلجاهی، متخصص تغذیه بالینی، با اشاره به نقش آنزیم پاراکسوناز-۱ (PON1) در محافظت از عروق در برابر تصلب شرایین اظهار کرد: این آنزیم به‌عنوان یکی از عوامل دفاعی بدن در برابر استرس اکسیداتیو شناخته می‌شود و شواهد نشان می‌دهد الگوی تغذیه می‌تواند بر سطح یا فعالیت آن تأثیرگذار باشد.
وی افزود: با توجه به شیوع بالای بیماری عروق کرونر قلب، بررسی عوامل تغذیه‌ای مرتبط با این آنزیم می‌تواند در پیشگیری و کنترل بیماری اهمیت داشته باشد.
وی درباره پژوهشی با عنوان «ارتباط مصرف حبوبات و فیبر غذایی با سطح سرمی آنزیم پاراکسوناز ۱ در افراد مبتلا به تنگی عروق کرونر» توضیح داد: این مطالعه به‌صورت مقطعی روی ۱۰۲ بیمار مبتلا به بیماری عروق کرونر و ۶۰ فرد سالم انجام شد. تشخیص بیماری از طریق آنژیوگرافی و ارزیابی رژیم غذایی با استفاده از پرسش‌نامه فرکانس غذایی صورت گرفت. نتایج نشان داد میزان مصرف چربی‌ها، عدس و فیبرهای غذایی در بیماران کمتر از افراد سالم بوده است.
حامدی کلجاهی با اشاره به یافته‌های آماری این تحقیق گفت: هر واحد افزایش در مصرف پروتئین، فیبرهای محلول و نامحلول به‌ترتیب با کاهش ۴، ۸۲ و ۳۵ درصدی احتمال ابتلا به بیماری عروق کرونر همراه بود. همچنین مصرف بالاتر کربوهیدرات با کاهش سطح آنزیم PON1 ارتباط داشت، در حالی که دریافت بیشتر چربی‌های مناسب و عدس با افزایش سطح این آنزیم همراه بود.
وی تأکید کرد: این نتایج اهمیت انتخاب‌های غذایی سالم، به‌ویژه مصرف حبوبات و فیبر کافی را در ارتقای سلامت قلب و عروق برجسته می‌کند.
انتهای پیام/