پربازدیدترین ها
جدیدترین اخبار پربیننده ترین اخبار

کد خبر :   87661  | تاریخ خبر : 1397/04/20  | ساعت : 15:21

گزارش/

چهره ماندگار زنبورداری ایران در تبریز جاودانه شد


نصر: دکتر جواد پوراصغر مدرس، محقق، پژوهشگر، متخصص، صنعت گر و از چهره های ملی و بین المللی در زمینه پرورش زنبورعسل پس از عمری سعی و تلاش در جهت ارتقاع علوم و فنون زنبورداری در سن 81 سالگی در حالیکه هنوز آرزوها  و طرحهای زیاد نیمه کاره ای در دست داشت، دار فانی را وداع گفت.

برای مشاهده عکس در ابعاد اصلی ، بر علامت ذره بین روی تصویر کلیک نمایید

به گزارش نصر، پیکر مطهر این استاد بزرگوار چهاردهم خرداد ماه امسال با حضور خانواده، دانشگاهیان و دوست داران آن مرحوم در محل گلزار شهدای وادی رحمت تبریز تشیع ؛ در قطعه هنرمندان این شهر آرام گرفت. یقینا فقدان ایشان ضایعه ای بس بزرگ برای جامعه زنبورداری کشور خواهد بود.
دکتر جواد پوراصغر از شخصیت های بی نظیر و نادر در حوزه پرورش زنبورعسل بود که زحمات و خون دلهای زیادی را در این راه متحمل شد و گاها با بی مهری هایی نیز مواجه می گردید. او در حالی با کامیابی ها و ناکامی هایش ابدی شد که اسرار و اطلاعات و یافته های زیادی را با خود داشت و متاسفانه جامعه زنبورداری ایران فردی مانند دکتر جواد پوراصغر را که جزء سرمایه های ملی و بین المللی محسوب می شد از دست داد.

اسماعیل زینال زاده یکی از دانش آموختگان دکتر جواد پور اصغرمیگویید: یکی ازویژگیهای منحصر بفرد و متمایز دکتر جواد پوراصغر نگاه جامع و کلان ایشان به رشته زنبورعسل بود. یقینا او اولین ایرانی است که درباره مدل و تنوع کندوهای زنبورعسل بیشترین مطالعه و تحقیق را در تاریخ زنبورداری ایران انجام داده و عملا اقدام به طراحی و ساخت کندوی پلاستیکی مطابق با سیستم بیولوژی و فیزیولوژی زنبورعسل نموده است. زیرا معتقد بود سازه و مدل کندوهای زنبورعسل در درجه اول باید به صورت ایمن و فنی، طراحی و ساخته شود. می توان گفت تمرکز دکتر جواد پوراصغر در حوزه زنبورعسل ایران بیش از سایرین بود. او کسی بود که هستی و نیستی اش را فدای دنیای زنبورعسل کرده و بلاخره بسان پروانه در آتش زنبوران سوخت.
مرتبه و معرفت علمی دکتر جواد پوراصغر در حوزه زنبورعسل به حدی پیش رفته بود که گاها اسرار و رموز زنبوران عسل به ایشان الهام می شد و یقینا ایشان از چهره های ماندگار تاریخ زنبورداری ایران خواهد بود. یک روز یادم هست مرحوم آقای دکتر نعمت الله شهرستانی در مورد شخصیت علمی او گفت "بار علمی دکتر جواد پوراصغر قابل ستایش است و ما باید قدر ایشان را بدانیم".
بنده بعنوان فردی که از سال 1381  افتخار شاگردی و سابقه همکاری با ایشان را داشتم و همواره در این مدت از خرمن علمی و اخلاقی وی تملذ و خوشه چینی کرده و از نزدیک شاهد تلاشهای خستگی ناپذیر و فعالیتهای علمی و عملی او بوده ام طبیعتا فقدان ایشان به لحاظ قرابت قلب و وابستگی و دلبستگی کاری و عاطفی، بیش از هر کس دیگری برای اینجانب محسوس و ملموس تر خواهد بود. در واقع او برایم مایه دلگرمی و امید و راهنمای بزرگی بود و من هر روز که با وسایل و آثار ایشان در زنبورستان مواجه می شوم، ناخودآگاه به یاد او می افتم و همیشه و در همه حال سایه و روحش را در کنارم احساس کرده و او را زنده می یابم. بر حسب وظیفه و از منظر یک دانشجو و بعنوان کسی که سابقه همکاری 17 ساله با ایشان داشتم. به چند مورد از ویژگیهای علمی و شخصیتی اشاره می کنم. هرچند که مات و مبهوت مانده ام که چه بنویسم و چطور بنویسم.

ولی با این حال حقیر از منظر یک دانشجو، برداشتها و نظرات شخصی ام را در مورد ویژگیهای علمی ایشان در چند سطر ذیل اشاره می کنم. البته خاطرات و مطالب زیادی از استاد بزرگوار هست و امیدوارم روزی توفیق حاصل شود تا بتوانیم رهیافتهای نظری و عملی ایشان را به مرور زمان مکتوب و منتشر کنیم. البته ممکن است بیان و برداشتهای ما از دیدگاههای ایشان نارس و نادرست باشد.  
و اما:
1-وقت شناسی: دکتر جواد پوراصغر وقت شناس و زمان شناس خوبی بودند و به اوقات خود و دیگران ارزش و اهمیت زیاد قائل بودند و از لحظه لحظه عمر پر برکت شان نهایت استفاده و بهره را می بردند. طی این مدتی که بنده با ایشان سابقه همکاری داشتم موردی پیش نیامد که در قرارهای ملاقات حضور نداشته باشد. همیشه سر وقت در محل ملاقات و قرارها حاضر می شدند و به زمان و به عهد خود فوق العاده حساس بودند. هیچ وقت از یادم نمی رود یکبار در محلی بودیم نگاهش به حرکت عقربه های ثانیه شمار ساعت دیواری محل افتاد که حرکاتش تند و متفاوت از دیگر ساعتها بود و آه کشید و افسوس خورد که چقدر چرخش و حرکت عقربه ی ثانیه شمار این ساعت تند و سریع است و با تاسف گفت زمان به سرعت در حال سپری شدن است و ما از آن غافلیم و بلافاصله محل را ترک کرد. شاید در زندگی شخصی و روزمره شون اوقات فراغت و بیکاری معنی و مفهومی نداشت و عامل زمان را جزء یکی از عوامل و پارمترهای کارها و پرورش زنبورعسل می دانست. استاد همیشه سر ساعت در کلاس درس حاضر می شدند و با طرح پرسشی در ابتدای کلاس، دانشجویان و کارآموزان را به تفکر و تامل وا داشته و معلومات آنان را به چالش می کشیدند. محتوای مباحث علمی و فن بیان شان طوری بود که حس کنشگری و پرسش گری دانشجویان را تحریک و فعال کرده و باعث تقویت انگیزه و روحیه علمی و عملی آنان می شدند. کلاسهای درسی ایشون همواره مورد توجه و استقبال چشمگیر دانشجویان و علاقه مندان قرار می گرفت.
2-مصمم و با اراده و تلاشگر بودند. دکتر جواد پوراصغر در طول عمر پر برکت شان همواره در حال تحقیق و تلاش و تکاپو و مطالعه بودند و تا آخرین لحظه عمرش از کار و تحقیق غافل نشدند و هرگز خود را بی نیاز و غنی نمی دانستند و همیشه می گفتند اراده، تلاش و پشتکار را باید از زنبوران عسل آموخت که چطور در حال تکاپو و تلاش و تیمار گل های طبیعت هستند و ما باید عشق و وفاداری و پشتکار را از آنها بیاموزیم.

3-مخالف خرافات و خرافه پرستی بود. به اعتقاد استاد راز عقب ماندگی و توسعه نیافتگی برخی از کشورهای جهان سوم، رواج خرافه پرستی به جای ترویج علم و تکنولوژی می باشد. اروپا و کشورهای مترقی زمانی قدم در وادی توسعه و پیشرفت گذاشتند که تکنولوژی و علم را سرلوحه برنامه های خویش قرار دادند. در واقع تعصبشان به علم و دانش بیش از هر چیز دیگر بود. به اعتقاد ایشان تخصص، تعهد، تجربه، علم، تکنولوژی، دانش و واقعگرایی اسلحه ای است که باید بدان مجهز شد.
4-تواضع و شکسته نفسی: دکتر جواد پوراصغر فردی متواضع و شکسته نفس بود و با افراد برخورد احترام آمیزی داشتند. با اینکه فردی متخصص و دانشمند بود ولی بی ادعا و متواضع بود. او در برخورد با افراد گشاده رو و صمیمی بودند. هیچ وقت از یادم نمی رود یکبار در زنبورستان با هم کار می کردیم و صحبت از علوم طبیعی شد و استاد گفت "حالا من می دانم که از زنبورعسل هیچ چیز نمی دانم". و این جمله ایشان همیشه در ذهن من صدا می زند و مرا به تامل و تفکر وا می دارد که چطور فردی که تمام عمرش را وقف تحقیق و پژوهش زنبورعسل کرده و حالا در این مرتبه و درجه علمی این جمله را بیان می کند و این جمله نشانگر تحصیل معرفت علمی و انسانی ایشان بود.
5-تخصص: به تخصص ارزش زیادی قائل بود. کلید واژه "جهان تخصصی" از اصطلاحات ایشان هست. معتقد بود خداوند در باطن و ذات هر موجود زنده ای تخصص های متفاوت و متمایزی را خلق کرده و سلولها، اندامها، دستگاهها  و موجودات بر حسب تخصصشان، وظایف و ماموریتهای محوله را در طبیعت انجام می دهند. بعنوان مثال شکل مرفولوژیکی و بیولوژیکی زنبورعسل طوری طراحی شده است که این حشره استاد باروری و تلقیح گیاهان بوده و مانع هموزیگوتی گیاهان می شود و با این کار بقای محیط زیست و حیات در کره زمین را تضمین می کند. معتقد بود ما نباید از تخصص موجودات زنده غافل شویم و یا آنرا کم اهمیت بدانیم. مبنای سنجش عملکرد موجودات زنده را تخصص گرایی و ذات آنان می دانست.

ایشان می گفت این انسان است که بر حسب برداشت و منافع شخصی موجودات را به زیبا و نازیبا و کارا و ناکارا و ... تقسیم بندی می کند. این در حالی است که خداوند در فطرت و ذات هر موجود زنده ای تخصصی را خلق کرده و موجودات برحسب تخصصشان ماموریتهای خود را انجام می دهند. نگارش کتابی بنام "اسرار جهان تخصصی" از جمله اهداف و آرزوهای بزرگ ایشان بود و همیشه در این زمینه مشغول مطالعه و جمع آوری مطالب بود. او همه موجودات عالم را دارای روح و انرژی می دانست و حامی حقوق حیوانات و دوستدار محیط زیست و طبیعت بود.
6-اصطلاحاتی نظیر ریه ی کره ی زمین، پرواز عروسی ملکه، عروسی گلها، کرویت کندو، اهمیت پرورش زنبورعسل، ماموریت زنبورعسل، سلول کره ی زمین، جبر محیط، هارمونی کلنی، تقسیم کلنی، جهان تخصصی، را برای اولین بار وارد ادبیات زنبورداری و کشور نموده است که هر کدام از این واژه ها دارای بار معنا و مفهوم دامنه داری است.
7--نظم و انضباط: در تمام مراحل زندگی فردی و اجتماعی، منظم و مرتب بود و نظم را اولویت اصلی و مهم در کار ها می دانست. کشور آلمان محل تحصیل خودش را مثال می زد که نظم و قانون در آن شدیدا حاکم است. در مخیله ایشان  شانس و تصادف در طبیعت معنی و مفهومی نداشت و معتقد بود که امور عالم بصورت برنامه ریزی شده قبلی به پیش می رود و مثال می زد که کره ماه به دور زمین و سیاره زمین هم به دور ستاره خورشید و مجموعه منظومه شمسی هم در مدار کهکشان راه شیری و آنهم احتمالا در مدار ابرکهکشان دیگری در حرکتند و بدین طریق میلیاردها اقمار و سیاره و ستاره و کهکشان در آسمان با نظم خاصی در حرکتند و کره زمین را تنها سلولی از پیکره عالم طبیعت می دانست که در حال زندگی و انجام وظیفه است. به اعتقاد ایشان درک و شناخت ما  از عظمت جهان هستی و کائنات سطحی و ناچیز است و ما از عهده شکرگزاری و سپاسگزاری نعمات خداوند متعال عاجزیم.

آیات و مخلوقات خداوند متعال بهترین نشانه برای درک و شناخت نظم و عظمت خداوند و  تحصیل کمال و معنویت انسان است.
تفکر و تامل دکتر جواد پوراصغر در باره آیات و نشانه های خداوند عمیق و علمی بود و می گفت من کمی از طریق مطالعه و تجسس در زندگی زنبورعسل به عظمت، مهندسی، طراحی، آینده نگری، معماری، محاسبه گری و نظم و قدرت خداوند متعال پی برده ام.
8-مسئولیت پذیری: استاد در جامعه یک شهروند مسئول و متعهد بودند و به مسئولیت و تعهد هایی که در حوزه کاری خود داشتند دقیق عمل می کردند و می گفتند شهروندان یک جامعه باید به نحو احسن مسئولیت های خودشان را انجام دهند تا جامعه پویا و شکوفا شود. به مسئولیت پذیری خیلی حساسیت داشتند و معتقد بودند اگر توانایی انجام کاری در کسی نیست نباید مسئولیت آنرا برعهده بگیرد. همینطور به بی تفاوتی، بی انگیزگی و انفعال شهروندان حساس بود و تاکید می کرد افراد جامعه باید به سرنوشت شان حساس و دقیق شده و اصطلاحا کنشگر باشند. پرورش افراد بی تفاوت و بی انگیزه را در جامعه بزرگترین خطر و تهدید می دانست.
9-وجدان کاری و انضباط اجتماعی: روحیه و وجدان کاری و انضباط اجتماعی دکتر جواد پوراصغر مثال زدنی بود. ایشون در حیطه کاری و حوزه تخصصی شان دقیق و منصف و صادق بودند و هر آن چیزی را که برای خود می پسندیدند برای دیگران نیز می پسندیدند. در طراحی و تولید وسایل بهترین مواد و مصالح را بکار می بستند و هر آن چیزی که به صرفه و صلاح مصرف کننده نبود
از توصیه و تحویل آن جدا پرهیز می کردند و بهترینها را انتخاب و توصیه می کردند و به همین خاطر دائما در حال مطالعه و تکمیل و رفع نواقص اختراعات و طرحهایش بود و هرگز به داشته های موجود قانع نبود. بعنوان مثال سیر تکاملی تولید کندوچه های پلاستیکی پرورش ملکه مدل پوراصغر حدودا  20 سال طول کشید تا طراحی، تکمیل و تولید شود و هر سال به تدریج تکمیل تر و مجهزتر می شد. اصلا به مدل قبلی و موجود راضی و قانع نمی شد و معتقد بود سیستم کندو می بایست با سیستم فیزیولوژی و بیولوژی زنبورعسل مطابقت داشته باشد و به همین خاطر با شناخت و اطلاعاتی که از خصوصیات فنوتیپی و ژنوتیپی زنبوران داشت، اقدام به طراحی و ساخت وسایل می کرد.
10-تکنیک و تخصص منحصرد به فرد: دکتر جواد پور اصغر از جمله افرادی است که تخصص و تحصیلاتش منحصرا  مرتبط با زنبورعسل بوده و تحقیقات و پژوهشهایش صرفا در این رشته متمرکز شده است. در واقع ایشان در حوزه زنبورعسل متخصص و استاد تمام بود. یکی از ویژگیهای بارز دکتر جواد پوراصغر تکنیک و تخصص خاص ایشان در صنعت پرورش زنبورعسل بود. رهیافتهای علمی ایشان در زمینه پرورش زنبورعسل متفاوت و متمایز از بقیه اساتید بود. برخی از نظرات و دیدگاههای ایشان در هیچ یک از منابع داخلی و حتی خارجی یافت نمی شود و منحصر و مختص ایشان است.
تهیه و تنظیم فصول مختلف زنبورداری، ساخت کندوی کف بلند طرح امریکایی در ایران، انتقال تجربیات زنبورداری کشور آلمان به ایران، بررسی عملکرد انواع کندوهای زنبورعسل، طراحی و ساخت کندوچه های پلاستیکی ABS ، طراحی و ساخت شانهای پلاستیکی، مطالعه و بررسی نژاد های زنبورعسل ایرانی، کسب رتبه اول اختراع در نوزدهمین جشنواره بین المللی خوارزمی ایران، دارای دکترای تخصصی نژاد شناسی زنبورعسل، مطالعه و اصلاح نژاد زنبورکارنیولان کشورهای حوزه بالکان، بررسی نحوه پراکنش زنبورعسل گونه آپیس فلوریا در ایران، کسب مدال طلای انجمن علمی زنبورداران آلمان، نویسنده چندین عنوان مقاله در زمینه زنبورداری، مدرس دانشگاه های سراسری و آزاد و علمی-کاربردی، رئیس دوره ای کنگره بین المللی اپی موندیا (کشور یونان)، مسئول کمیته تاکسونومی کشورهای برزیل و رومانی، راه اندازی کارگاه شخصی و تولید وسایل و ملزومات زنبورداری، تجهیز بخش زنبورعسل دانشگاه تبریز در اوایل انقلاب، بررسی و مطالعه اثرات امواج نوری و تشعشات خورشیدی بر روی زندگی زنبورعسل، مطالعه اثرات محیط بر زندگی زنبورعسل، طرح ایده ی راه اندازی انستیتو و ایستگاههای پرورش ملکه و اصلاح نژاد زنبورعسل، تدوین جزوات زنبورداری، میهمان ویژه کنگره اپی موندیای کشور ترکیه، تحقیق و تدریس و پژوهش از جمله مواردی علمی و عملی است که می توان در زندگی علمی ایشون ملاحظه و مشاهده کرد.
لازم به ذکر است که دکتر جواد پوراصغر علاقه خاصی به استادش جناب آقای پرفسور روتنر آلمانی داشت و همواره در صحبتهایش از او به نیکی یاد می کرد. می توان آبشخور و رد پای بسیاری از مطالب و رهیافتهای نظری  و عملی دکتر جواد پوراصغر را در آثار و یافته های پرفسور روتنر یافت کرد. البته پرفسور روتنر نیز متقابلا در کتابی بنام "دوست خوبم جواد" از ایشان تعریف و تمجید کرده و همینطور بررسی و مطالعه نژاد زنبورعسل ایرانی را در کتاب تاریخ طبیعی زنبوران به دکتر جواد پوراصغر نسبت داده است.
و اما سخن آخر:
اکنون که دکتر جواد پوراصغر با دریای از اندوخته ها و تجربیات علمی و عملی به دیار باقی شتافته است. شایسته و بجاست، تجربیات و دستاوردهای علمی ایشان را بعنوان یک چهره ماندگار زنبورداری در قالب یک گنگره ملی و یا مراسم نیکو داشت، به جامعه علمی و زنبورداری کشور معرفی و مطرح کنیم و ثانیا طرحها و برنامه های نیمه کاره ایشان توسط افراد مطلع و مرتبط بررسی و پس از تکمیل آنها را در اسرع وقت به فعلیت رسانیم و ثالثا: در راستای ترویج و توسعه صنعت پرورش زنبورعسل و ارج نهادن به شخصیت علمی ایشان با کمک خانواده و همت دست اندرکاران "موزه زنبورعسل دکتر جواد پوراصغر" را در استان آذربایجانشرقی  تاسیس و راه اندازی کنیم تا بدین طریق یاد و نام آن استاد همچنان در ذهنها و خاطره ها  زنده مانده و نظرات و تجربیات ایشان نیز برای نسلهای بعدی منتقل شود.

این گزارش حاکی است، مراسم چهلم این استاد فرزانه روز پنج شنبه 21 تیر ماه از ساعت 18:30 الی 20 در مسجد جواد الائمه واقع در کوی ولیعصر خیابان فروغی ، فلکه همافر برگزار خواهد شد.

انتهای پیام/

مطالب مرتبط

نظرات (1)

خوشبخت آن هائی که توانستند زندگی را زندگی بخشند. مرحوم دکتر جواد پوراصغر چنین انسانی بوده است. در این رهائی از دنیا نه تنها جامعه زنبورداران که جامعه مصرف کنندگان عسل هم باید شخصیتی برجسته را از دست داده اند. ای کاش قدر خدمتگزاران جامعه را بدانیم و برای ایشان از درگاه خداوند متعال آرزوی ارتقاء جایگاه ابدی و برای خانواده، اقوام، همکاران، شاگردان، دوستان و یاران ایشان صبر و بردباری آرزو دارم.
20:12:40 1397/04/21
جلال هرندی نجفی
  

استفاده از مطالب پورتال با ذکر منبع بلامانع است