پربازدیدترین ها
جدیدترین اخبار پربیننده ترین اخبار

کد خبر :   78665  | تاریخ خبر : 1396/09/23  | ساعت : 09:34

دانشمند برتر خطه آذربایجان:

برخی مدیران دانشگاهی عرصه را برای محققان جوان تنگ‌تر کردند / اولویت‌های پژوهشی کشور از یک مرجع رسمی اعلام شود


نصر: دانشمند برتر خطه آذربایجان معتقد است، از جمله مشکلاتی که در حال حاضر در دانشگاه‌ها داریم، می توان به نحوه جذب دانشجو، از رده خارج شدن عمر بسیاری از رشته ها، کمبود بودجه و تجهیزات و کمرنگ شدن مسائل فرهنگی-اعتقادی و انگیزه اساتید و دانشجویان می توان اشاره کرد.

برای مشاهده عکس در ابعاد اصلی ، بر علامت ذره بین روی تصویر کلیک نمایید

به گزارش نصر به نقل ازفارس، هفته پژوهش بهانه خوبی است برای ارج نهادن و پرداختن به نحوه فعالیت اساتید، دانشمندان و تلاشگرانی که در عرصه تولید علم و فناوری مشغول هستند، و به نوعی بیشتر طول عمر زندگی خویش را صرف آموزش، مطالعه و تحقیق می کنند.

یکی از این دانشمندان برجسته و برتر کشورمان شهرام رضاپور، استاد دانشگاه شهید مدنی آذربایجان است که اخیرا بر اساس اعلام تامسون رویترز، جزو 7 نفر دانشمند برتر کشورمان، انتخاب شده که در این راستا گفت و گوی تفصیلی با این دانشمند برتر خطه آذربایجان در موضوعات مختلف از جمله علت انتخاب وی به عنوان یکی از دانشمندان برتر ایران، ارتباط دانشگاه و صنعت، رسالت دانشگاه ها و به ویژه پژوهشگران در قبال تولید علم با توجه به نیاز جامعه، موانع و چالش های تولید علم و ... صورت گرفته که از منظرتان می گذرد.

لطفا ضمن معرفی مختصری از خود، از سوابق تحصیلی، علمی و اجرایی و به ویژه از موفقیت اخیر خود بگویید؟

شهرام رضاپور متولد 1350 در تهران، تحصیلات تا دیپلم در تهران، کارشناسی ریاضی محض خود را در تیر ماه 1373 از دانشگاه تبریز، کارشناسی ارشد ریاضی محض خود را درمرداد 1375 از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دکترای خود را در گرایش آنالیز تابعی از دانشگاه شهید باهنر کرمان در اول بهمن 1380 اخذ نمودم و از دوم بهمن 1380 در دانشگاه شهید مدنی آذربایجان مشغول به خدمت شدم. در دوم بهمن 1385 به مرتبه دانشیاری و دوم بهمن 1389 به مرتبه استادی ارتقا پیدا کردم. در دی ماه 1394 توسط پایگاه استنادی جهان اسلام به عنوان دانشمند یک درصد برتر ایران معرفی شدم و در مهر ماه سال 1395 به عنوان یکی از شش دانشمند یک صدم درصد برتر ایران و در آبان ماه 1396 به عنوان یکی از هفت دانشمند ایرانی تاثیرگذار در پیشرفت علوم معرفی شدم و همگی این ها جز لطف خداوند متعال چیزی بیش نبوده است.

مهمترین موضوع در تحقیقات، شک کردن به تمام ساختارهای موجود و قابل قبول دیگران است

دلیل اینکه اخیرا از سوی پایگاه طلایه داران علم تامسون رویترز در زمره یک درصد برتر دانشمندان و نخبگان علمی جهان قرار گرفتید؛ چه بوده است؟ شما از منظر نوشتن مقالات ISI و پژوهشی دارای جایگاه ارزنده ای در جهان و کشور برخوردار هستید، در همین ارتباط چه فاکتورهایی باعث شده اند، تا اینکه شما از سایرین پیشی بگیرید؟

انتخاب و معرفی دانشمندان پر استناد دنیا توسط موسسه تامسون رویترز آمریکا که هم اینک بخشی از این موسسه به نام کلاریویت آنالیتیکس این موضوعات را بررسی و اعلام می نماید، بر اساس تعداد استنادهای مقالات فرد و فاکتورهای متعددی انجام می پذیرد. شاید مهمترین موضوع ایجاد ایده ها و تکنیک های نوین به دنیا و باز نمودن جریان های تحقیقاتی باشد که کارهای یک محقق بتواند مورد توجه دیگر محققین دنیا قرار بگیرد. برای شخص بنده مهمترین موضوع در تحقیقات، شک کردن به تمام ساختارهای موجود و قابل قبول دیگران است که باعث شد بتوانم کارهای جدیدتری انجام دهم که مورد توجه دیگران قرار بگیرند. ضمنا بنده خود مطلقا فکر نمی کنم که از دیگران پیشی گرفته باشم، بلکه هر چه بیشتر می گذرد بیشتر به این نتیجه می رسم که هنوز چیزی نمی دانم و باید بیشتر تلاش کنم.

اغلب مقالات دردی از جامعه را حل نمی کنند

به نظر شما چرا با وجود رشد مقالات ایرانی در جهان، کمتر این مقالات و تحقیقات دانشمندان کشورمان دردی از مشکلات جامعه را حل می کنند؟

همانگونه که همه ما می دانیم اغلب مقالات دردی از جامعه را حل نمی کنند. البته اگر به زنجیره علم نگاه درستی کنیم، قرار هم نیست که همه مقالات درد خاصی را حل کنند. همانگونه که در دنیا نیز چنین است و مقالاتی که در راستای حل مشکلات یک جامعه هستند نسبت به دیگر مقالات در اقلیت قرار دارند. اجازه دهید به دو نکته توجه کنیم. اول اینکه نام اغلب دانشمندان مشهور ایرانی را اگر برای خودتان یادآوری نمایید، متوجه می شوید که این بزرگان بر اساس تئوری هایی که ارائه کرده اند مشهور و دانشمند شناخته شده اند و در حقیقت اینها تئوریسین هستند نه یک محقق کاربردی. نکته دوم این است که هدف از نوشتن مقالات در مجموع توسعه علم است نه دقیقا حل مشکلات جامعه. علم را می توان به مثابه یک زنجیره دید که به مرور زمان بر جامعه تاثیر گذاری می کند. برای حل مشکلات یک جامعه ابتدا باید یک سیاست گزاری مناسب طراحی شود و سپس ابزاری مناسب در اختیار محققین قرار داده شود و از آنها حل مشکلات را بخواهند. قبول کنید با توجه به شرایط موجود و امکاناتی که محققین ما در اختیار دارند، باید از آنها تقدیر هم انجام شود که با امکانات مختصر نتایج جالب توجهی دارند. موضوعی که باید به آن توجه کنیم، ایجاد انگیزه و دادن امکانات بیشتر است. شاید با اتخاذ روش های انگیزشی و ایجاد قوانین تشویقی بیشتر بتوان این فضای خالی را با سرعت بیشتری پر نمود.

برخی مدیران دانشگاهی عرصه را برای محققین جوان تنگ تر کردند

جنابعالی به عنوان یک فرد تاثیرگذار در عرصه دانشگاهی و جامعه؛ ارتباط دانشگاه و صنعت و به ویژه جامعه را چگونه می بینید؟ با توجه به تحقیقاتی که در دانشگاه های کشور صورت می گیرد، چه تعدادی از این پژوهش ها جوابگوی نیازهای صنعت است؟

بهتر است این سوال را آن محققینی جواب دهند، که ارتباط با صنعت داشته اند و مشکلات آن را بیشتر می دانند. آنچه که بنده از دیگر دوستان شنیده ام این است که اساسا نگرش دانشگاه و صنعت با هم تفاوت هایی دارند، که باعث می شود ارتباط دانشگاه و صنعت چندان هم توفیق خاصی نداشته باشد، اگر چه تلاش های بسیاری در این حوزه در حال انجام است. ضمنا با این نکته هم برخورد داشته ام که برخی مدیران دانشگاهی فضا را برای محققین جوانی که قابلیت ایجاد ارتباط با صنعت را دارند، می بندند و با اتخاذ روش هایی نادرست باعث ایجاد نا امیدی برای این عزیزان می شوند. اگرچه این دسته از مدیران انواع گزارش های متعدد و جالب توجه را ارائه می دهند ولی باید به این نکته توجه کنیم که چگونه امکان دارد یک مدیر که اساسا وقت ندارد، انواع طرح های ارتباط با صنعت را انجام دهد در حالی که محققین جوان در آرزوی انجام حتی یک طرح باقی می مانند؟ مدیران رده های بالا اتفاقا باید به این نکته توجه کنند و داشتن طرح توسط مدیران بایستی ممنوع اعلام شود تا برخی از این مشکلات حل شوند. با توجه به این موارد خودتان بهتر می توانید متوجه شوید که چرا خیلی از کارهای تحقیقاتی پاسخگوی نیاز صنعت نیستند؟ ضمنا به این نکته هم توجه کنید که ارگان هایی که دارای طرح های تحقیقاتی هستند، با چه شیوه هایی و با چه نوع ارتباط هایی طرح های خود را در اختیار محققین قرار می دهند؟ این ها خود گویای نقاط ضعف ما هستند. بالاخره توجه داشته باشید آن ارگان هایی که این نوع موانع را کنار زده اند و به محققین جوان اعتماد کرده اند، پاسخ ها و نتایجی ارزشمند گرفته اند. در پایان باید عرض نمایم که به یقین در صورت ایجاد سیاست گزاری منطقی و بستر مناسب برای محققین جوان، جوانان ما قادر به پاسخگویی نیازهای صنعت هستند.

اولویت‌های پژوهشی کشور از یک مرجع رسمی اعلام شود

بر اساس فرمایشات مقام معظم رهبری که می فرمایند "پیشرفت کشور نیازمند حرکت علمی بسیار قوی است" و " تولید علم و تحقیقات حیات آینده کشور است"، برای تحقق این منویات رهبری اساتید، محققان و پژوهشگران کشورمان در قبال آن چه رسالتی دارند و برای ادامه راه نیز چگونه باید از اینها پشتیبانی های لازم صورت گیرد؟

  اگرچه برای یک پژوهشگر انواع تجهیزات و دستگاه ها باید فراهم باشد تا بتواند موثرتر عمل کند، اما مهمتر از این ملزومات، اخلاق مداری، رفتارهای آکادمیک و منطقی و بالاخص داشتن انگیزه و باور است، که او را به مقصود رهنمون میسازد همان گونه که در دفاع مقدس نیز رزمندگان اسلام با تکیه بر اعتقاد اسلامی خود حماسه ها آفریدند. با این وجود، مسئولان و مدیران نیز نباید از خواسته های پژوهشگران غفلت نموده و بهتر است از نخبگان و دانشمندان مشاوره های بیشتری بگیرند. اولویت‌های پژوهشی کشور بهتر است از یک مرجع رسمی اعلام شوند و گاه دیده شده که ارگان‌ها وقتی هر یک به تنهایی اقدام به این امر می نمایند، یا به اهداف نمی رسند یا انحرافاتی پیش می آید. اگر به موقع به نتایج برخی تحقیقات ملی یا بین المللی توجه شود، شاید بتوان جلوی برخی از ضررها را گرفت. هر نوع توسعه در استان یا کشور که محیط زیست را تهدید کند، بدون تعارف بایستی متوقف شود. توجه داشته باشیم که برخی تحقیقات آزمایشگاهی شیمیایی شاید منجر به نتایجی شوند ولی منابع آب و خاک را آلوده می کنند.     

  در علوم انسانی کوتاهی‌های بسیاری شده است   

در حال حاضر محققان و دانشگاه های ما با چه چالش های روبرو هستند یا چه مشکلاتی را شما می بینید؟

از جمله مشکلاتی که در حال حاضر در دانشگاهها داریم، می توان به نحوه جذب دانشجو، از رده خارج شدن عمر بسیاری از رشته ها، کمبود بودجه و تجهیزات و کمرنگ شدن مسائل فرهنگی-اعتقادی و انگیزه اساتید و دانشجویان اشاره کرد. اگر دانشگاه ها در مسیر درستی جهت دهی می شدند، می بایست امروز مدل های اقتصادی اسلامی مخصوص به خودمان را می داشتیم، که نداریم. در علوم انسانی کوتاهی های بسیار نموده ایم. در علوم پایه و پزشکی نواقص بسیاری داریم. مگر ما دانشمندان، نخبگان و فرهیختگان بسیاری چه در قدیم و چه در حال حاضر نداریم؟ چرا بایستی در برخی گرایش های علوم انسانی واردات داشته باشیم و صادرات نزدیک به صفر؟ چرا در آزمایشگاه ها برای خرید یا تعمیر اغلب دستگاه ها باید وابستگی داشته باشیم؟ یعنی ما نمی توانیم دستگاه های به مراتب پیشرفته تری را بسازیم؟ این همان نکته ای است که در سیاست گزاری خود در دانشگاه ها از آن غافل شده ایم و جای آن در قوانین خالی است. حال آنکه همگان می دانیم که اگر بستر مناسبی در این راستا فراهم شود، صادرات علوم مختلف ما، در آینده ای نه چندان دور منجر به صادرات بیشتر صنایع غیر نفتی ما خواهد شد.

 این همان روندی است که غربی ها سال هاست آن را در پیش گرفته اند و دردناک اینجاست که گاه اندیشه های ما را با نام غربی به خورد خودمان می دهند و در ذهن جوانان ما ناخواسته مدل غربی آن نفوذ و خرید صنایع غربی ناخودآگاه در ذهن آنان نقش می بندد و این بلایی پیش می آید که با آن مواجهیم. صدور افکار ما و انقلاب از طریق مراوده های علمی به یقین راهکاری مطمئن است. بالاخره باید اذعان نمود که قوانین متعددی در آموزش عالی داریم حال آنکه هنگام اجرا توسط مجریان برای افراد مختلف به صورت متفاوتی اجرا می شوند و این موضوع متاسفانه در سنوات گذشته در برخی دانشگاه ها بیشتر ملموس بود و با روش های غلط نا امیدی را برای بسیاری از اساتید و کارکنان ایجاد کردند. بدون شک این مساله یکی از دلایل برای رشد ناچیز ارتباط صنعت با دانشگاه می تواند باشد. اگرچه مشکلات اقتصادی، متفاوت بودن نحوه نگرش و رویکرد دانشگاه و صنعت نیز در این موضوع دخیل است اما باید پذیرفت که وقتی دانشگاه در بدنه خود مشکلاتی این چنینی داشته باشد، سرعت گام ها نیز کاسته خواهد شد. امید است با کمک مسئولین محترم سرعت ارتباط دانشگاه و صنعت افزایش بیشتری یابد.

اما تلخ ترین و شیرین ترین خاطره های دوران دانشگاه؟

از تمامی همکاران و کارکنان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان سپاسگزارم چرا که اغلب خاطرات شیرینی که برایم در طی این شانزده سال و اندی که در این دانشگاه مشغول به خدمت بوده ام، رقم خورده به لطف حضور این عزیزان بوده است. خوشبختانه خاطره تلخ خاصی در دانشگاه ندارم و تنها خاطرات تلخی که همراه با دیگر هموطنانمان داشته ایم، زلزله های بم، ورزقان، کرمانشاه و این نوع حوادث بوده است.

اما ناگفته های این مصاحبه؟

ضمن تقدیر از سیره عملی نماینده مقام معظم رهبری در استان آذربایجانشرقی، حجن الاسلام و المسلمین سید محمد علی آل هاشم به دلیل ایجاد انگیزه برای قاطبه مردم در خطه آذربایجان با استفاده از رفتاری مردمی، دلسوزانه و هوشمندانه، از استاندار فهیم، خوش فکر و عملگرای استان آذربایجانشرقی جناب آقای دکتر خدابخش سپاسگزاریم. امیدواریم مردم و محققین این استان در آینده ای نزدیک اثرات ارزشمند زحمات این بزرگواران را شاهد باشند.

همچنین باید تاکید نمود که آرامش موضوعی بسیار مهم است، همان چیزی که یک محقق به شدت به آن نیاز مبرم دارد و پیشرفت این مملکت در گرو امنیت، آرامش سیاسی و حفظ وحدت است. لزوم حمایت قاطع و همه جانبه نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی، جامعه دانشگاهی و اساتید ارجمند از شخصیت علمی و برجسته جناب آقای دکتر غلامی، وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری که فردی از جنس دانشگاه و دلسوز هستند، در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری و ریاست محترم جمهور مبنی بر حفظ وحدت در شرایط کنونی، ضروری تر از دیگر ایام احساس می شود. در پایان خاطر نشان می گردد که از هر لحاظ پیشرفت های بسیاری داشته ایم و شعار "ما می‌توانیم" را ثابت کرده‌ایم. حال دیگر وقت آن است که این شعار را چنین اصلاح نماییم که "ما بیش از اینها می‌توانیم".

گفت‌وگو از: موسی کاظم زاده

انتهای پیام/

مطالب مرتبط

نظرات (0)

 

استفاده از مطالب پورتال با ذکر منبع بلامانع است