پربازدیدترین ها
جدیدترین اخبار پربیننده ترین اخبار

کد خبر :   107742  | تاریخ خبر : 1398/06/12  | ساعت : 11:31

محمّد طاهری خسروشاهی؛

ورود مراکز دانشگاهی به تصحیح و انتشار کتاب های مقتل امام حسین(ع) ضروری است


نصر: پژوهشگر حوزه ادبیات آئینی آذربایجان، بر تصحیح و بازبینی برخی از مقاتل تاریخی درباره حادثه کربلا و انتشار منقّح و پاکیزه این آثار تاکید کرد.

برای مشاهده عکس در ابعاد اصلی ، بر علامت ذره بین روی تصویر کلیک نمایید

به گزارش نصر، محمّد طاهری خسروشاهی، در نخستین نشست عاشورایی نویسندگان آذربایجان که با حضور جمعی از اهالی قلم و هنرمندان در بنیاد فرهنگی و هنری طوبی برگزار شد، طی سخنانی به بررسی تحلیلی ادوار تاریخی مقتل نویسی برای حضرت سیدالشهداء علیه السلام پرداخت.

وی ابتدا با اشاره به آغازمقتل نویسی در تاریخ اظهار داشت: سیر پژوهشی مقتل نگاری به چهار دوره برجسته تقسیم می شود. نخستین دوره مقتل نویسی مربوط به روایات شفاهی حادثه عاشوراست که عمدتا از طرف امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) و نیز برخی از افرادی که در لشکر یزید بودند،آغاز شده است.

به گفته طاهری خسروشاهی، دوّمین دوره مهم مقتل نویسی، مربوط به شروع کتابت حوادث روز عاشورا و اتفاقاتی است که قبل و بعد از این جریان مهم صورت گرفته است. این دوره تاریخی از اواسط قرن دوّم شروع می شود و حدودا در اواخر سده هفتم و با نگارش کتاب مهم لهوف سیدبن طاووس پایان می یابد.

وی افزود: ظاهرا شخصی به نام جابر جعفی، از شاگردان و یاران مورد اعتماد امام صادق(ع)، برای نخستین بار اقدام به جمع آوری روایات شفاهی شاهدان حادثه پرداخت و با نگارش کتابی به نام مقتل الحسین، نخستین کتاب در حوزه مقتل نگاری را تألیف نمود که البته این کتاب در طول تاریخ از بین رفته و متأسفانه به محتوای آن دسترس نداریم.

این پژوهشگر دانشگاه تبریز در ادامه افزود: از قرن دوّم هجری بدین سو، به همت افرادی چون اصبغ بن نباته، ابی مخنف، شیخ صدوق، شیخ طوسی و دیگران،  نهضت مقتل نویسی برای حضرت سیدالشهدا، تا پایان قرن هفتم هجری ادامه می یابد.

به گفته وی، سندیت و استفاده از منابع معتبر، مهمترین ویژگی مقتل نویسی این دوره بوده است.

طاهری خسروشاهی با اشاره به ویژگی های دوره سوّم مقتل نویسی در جهان اسلام گفت: از قرن هشتم تا یازدهم هجری، مقتل نویسی و کتابت تاریخ حادثه عاشورا، بنا به تحوّلات اجتماعی، فکری و عقیدتی، به ویژه در جغرافیای فکری و سیاسی ایران، دچار افول شده است.

این پژوهشگر، با تبیین مختصات تاریخی دوره چهارم مقتل نگاری ادامه داد: نهضت مقتل نویسی، از عصر صفوی دوباره جان گرفت و در دوران قاجار به اوج خود رسید.

طاهری خسروشاهی با اشاره به ویژگی های دوره چهارم مقتل نویسی به ویژه در دوران قاجار یادآور شد: مهمترین ویژگی مقتل نویسی این دوره، افزوده شدن خرافات و ورود روایات جعلی به محتوای مقاتل است.

وی در تشریح دلایل ورود خرافات به محتوای مقاتل گفت: دور شدن از زمان حادثه عاشورا، عدم مراجعه نویسندگان قاجار به منابع کهن و اصیل، ورود نویسندگان سطحی و دست چندم به جریان تألیف کتابهای مقتل به دلیل توجّه مردم و اقبال حکومت، و نیز تمایل مقتل نگاران به استفاده از صناعات لفظی و آرایش های کلامی و شگردهای ادبی، مقتل های دوره قاجار را به منابعی نامعتبر و غیرقابل اعتماد تبدیل کرده است. بنابراین ورود جامعه علمی و مراکز دانشگاهی کشور، به حوزه تصحیح و بازبینی برخی از مقاتل تاریخی این دوره، به منظور انتشار منقّح و پاکیزه این آثار ضرورت دارد.

به گفته طاهری خسروشاهی، یکی از اقدامات راهبردی درخصوص تصحیح و چاپ منقّح کتب مقتل، انتخاب نسخ خطی این کتابها به عنوان رساله های دانشجویی در دوره کارشناسی ارشد و به ویژه دوره دکتری است.

این پژوهشگر دانشگاه تبریز، تالیف کتاب مهم " قَمقام زَخار و صَمصام بتار" در دوره قاجار را یکی از آثار استثنایی این دوره دانست که توسط فرهاد میرزا معتمدالدوله، پسر عباس میرزا و به احتمال زیاد در تبریز و در سال ۱۳۰۳قمری به زبان فارسی نوشته شده و نویسنده از منابع معتبر بهره گرفته است.

طاهری خسروشاهی عصر معاصر را دوره بازنگری در محتوای حقیقی پیام عاشورا عنوان کرد و اظهار داشت: در این عصر، ویژگی عمده‌ آثاری که در خصوص حادثه کربلا نوشته می شوند، برجسته سازی عنصر ظلم ستیزی و پررنگ کردن جنبه سیاسی حرکت امام حسین(ع) است که متأسفانه در کتاب های ادوار قبل، نادیده گرفته شده بود.

وی در پایان این نشست که با حضور جمعی از نویسندگان و اهل قلم آذربایجان در بنیاد مطبوعاتی، فرهنگی و هنری طوبی برگزار شد، به خوانش بخشهایی از کتاب دمع السجوم مرحوم آیت الله میرزا ابوالحسن آقا شعرانی؛ از فیلسوفان معاصر پرداخت که با نثری روان و دلنشین، در خصوص مقتل حضرت امام حسین(ع) تالیف شده است.

انتهای پیام/

مطالب مرتبط

نظرات (0)

 

استفاده از مطالب پورتال با ذکر منبع بلامانع است