پربازدیدترین ها
جدیدترین اخبار پربیننده ترین اخبار

کد خبر :   107176  | تاریخ خبر : 1398/05/31  | ساعت : 21:08

یادداشت نصر/

مدارس غیرانتفاعی، تهدید است یا فرصت؟


نصر: بی ‌تردید یکی از اصلی‌ ترین محورهای رشد و پیشرفت یک کشور، آموزش وپرورش است؛ بی‌ شک، به ‌کارگیری نیروی آموزش دیده، متخصص، تحصیل کرده و با استعداد، سبب اعتلای حرکت رو به جلو در جامعه می‌ شود. آموزش و پرورش یکی از پارامترهایی است که نشان می ‌دهد ما در توسعه نیروی انسانی کارآمد در چه جایگاهی قرار داریم.

برای مشاهده عکس در ابعاد اصلی ، بر علامت ذره بین روی تصویر کلیک نمایید

آموزش درست و پرورش اصولی ضمن بهره‌ گیری مناسب از هوش و استعداد افراد، زمینه را برای رشد و توسعه کشور فراهم می‌ آورد و البته روشن است که آموزش نیروهای متخصص ورزیده، نیاز به کادر آموزشی مجرب و استادان کارآمد دارد. امروزه همگان بر این امر واقفند که هزینه‌ در آموزش و پرورش کشور در حقیقت سرمایه ‌گذاری برای آینده کشور است اما متاسفانه نگاه امروزی حکایت از آن دارد که صرف پول در آموزش و پرورش هزینه‌ ای بی ‌بازگشت و کم ‌بازده است.

مدارس غیردولتی که با هدف رقابت با مدارس دولتی تاسیس شده ‌اند، متاسفانه امروز خود به تهدیدی در امر آموزش تبدیل شده ‌اند. کیفیت پایین ساختمان ‌های بسیاری از مدارس غیردولتی، پایین بودن سطح  علمی کادر آموزشی و پرورشی این مدارس، پایین بودن امکانات آموزشی نظیر آزمایشگاه و فضاهای رفاهی و ورزشی و ... سبب شده است که سطح آموزش در این مدارس افت بسیاری داشته و فرصت پیشرفت در همان گام‌ های نخست بسوزد.

هفته گذشته، برای نام ‌نویسی برادرزاده ام در دوره پیش ‌دبستانی، به همراه برادرم به یکی از مدارس غیرانتفاعی که نزدیک منزلشان بود، رفتم. شهریه آن مدرسه را از مسئولین جویا شدیم و گفتند که هزینه آموزش یک ‌سال این دوره می‌ شود پنج ‌میلیون تومان که دست ‌کم باید نیمی از آن را نقدی بپردازید و نیم دیگر را طی دو چک یک میلیون و 250 هزار تومانی که سررسید چک نخست سه ‌ماه و چک دوم شش ‌ماه دیگر باشد.

نزدیک به دویست ‌هزار تومان هم، هزینه لباس فرم و نوشت‌ افزار و ابزار مورد نیاز می ‌شود که آن را نیز باید در یکی دو هفته آینده بپردازید. ناگفته نماند که هزینه یک ‌سال دوره پیش ‌دبستانی در مدرسه ‌های خصوصی منطقه، دست ‌کم دوبرابر این رقم است و به همین خاطر، ظرفیت پیش ‌دبستانی سرای محله ما هم تقریبا پر شده بود و دو سه بچه دیگر را نمی ‌توانست نام‌ نویسی کند.

ما هم به ناگزیر و از ترس این که نکند جا گیر بچه ‌مان نیاید، پول و چک ‌ها را دادیم و نام‌ نویسی کردیم؛ البته با یک تخفیف صدهزار تومانی آن هم به ‌خاطر فرهنگی بودن‌ مان.

 در برنامه درسی ملی درباره دوره پیش ‌دبستانی آمده است: «دوره پیش‌ دبستانی، به دوره دوساله رسمی و غیراجباری اطلاق می ‌شود که کودکان 5 و 6 ساله را تحت پوشش برنامه ‌های آموزشی و تربیتی قرار می‌ دهد. برنامه‌ های آموزشی و تربیتی این دوره و میزان حضور نوآموزان در مراکز پیش‌دبستانی، با توجه به ویژگی ‌های کودکان، منعطف و سیال است.»

پس در آموزش کنونی کشور ما، این دوره غیراجباری و البته رسمی است؛ گرچه درباره معنای رسمی و غیراجباری ‌بودن این دوره، فعلا توضیحی داده نشده است.

در جهان امروزی به‌ دلیل اهمیت بالای پیش‌ دبستانی، بسیاری از اندیشمندان آموزشی، بر آن تاکید فراوان دارند و در بسیاری از کشورهای پیشرو آموزش، اجباری و به‌ ویژه رایگان است. در کشور ما نیز هر از گاهی از زبان فرادستان آموزشی کشور، سخنانی در اهمیت این دوره شنیده می ‌شود اما این دوره در عمل اجباری نیست و به ‌ویژه اینکه رایگان هم نیست.

متولی آن هم روشن نیست؛ هم آموزش ‌و پرورش و هم بهزیستی و هم شهرداری آن را برگزار می ‌کنند و کیفیت کار هم تا اندازه زیادی بستگی دارد به اینکه این دوره در کجا و با چه نگاه و نگرشی برگزار شود. یک نکته مهم دیگر این است که محیط برگزاری این دوره باید فراخور درون ‌مایه آن باشد؛ یعنی محیطی باشد که بچه ‌ها بتوانند در آن بازی کنند و به کار گروهی بپردازند و از نظر فضای سبز و رنگ‌ آمیزی در و دیوار هم، موردپسند آن ها باشد.

متاسفانه برخی از مکان ‌های برگزاری دوره پیش‌ دبستانی، آن محیط باز و بایسته برای بازی کودکان و انجام کار گروهی هدفمند را ندارد و در عمل بیشتر آموزش این دوره را در کلاس ‌های درس برگزار می ‌کنند؛ کاری که باعث خستگی و زدگی بچه ‌ها از آموزش ‌های این دوره می ‌شود.

چندی پیش متنی می ‌خواندم درباره ویژگی‌ های یک پیش ‌دبستانی با کیفیت بالا، برای نمونه اینکه «روابط متقابل تاثیرپذیر، محبت ‌آمیز و آمیخته با احترام در میان بزرگسالان و کودکان برقرار باشد» و «برنامه درسی از پیش ‌طراحی ‌شده اثربخشی داشته باشد که درگیرشدن کنشگرانه کودکان را دربر بگیرد» و «بیش از هر چیز، یک پیش ‌دبستانی با کیفیت بالا، جایی است که خانواده ‌ها، کودکان و بازدیدکنندگان، احساس خوش و ارزشمند‌بودن در آن می ‌کنند».

بعید می ‌دانم در آموزش پیش ‌دبستانی ما، این ویژگی ‌ها فراگیر و پرنمود باشند. روی ‌هم ‌رفته می‌ توان گفت که دوره پیش‌دبستانی، دوره مهمی است که اگر به ‌درستی انجام پذیرد، می ‌تواند تاثیرات مثبت ماندگار و ژرفی بر ذهن و روحیه کودکان بگذارد، به ویژه اگر آموزش این دوره، بر محور شادی، بازی، کار هنری و کنش گروهی پیش رود و از سوادآموزی متعارف به دور باشد.

در این شرایط هم به تقویت روحیه جمعی بچه‌ ها کمک می‌ کند و هم لذت یادگیری را به آن ها می‌ چشاند. این دوره در منطقه‌ های محروم می‌ تواند نقش جبران‌ کننده برجسته ‌ای داشته باشد تا بچه‌ هایی که در محیط‌ های محروم اقتصادی و فرهنگی به دنیا می‌ آیند، فرصت جبران برخی کمبودها و آشنایی با برخی بایسته ‌های محیط‌ های آموزشی آینده را به دست آورند.

پس دوره پیش‌دبستانی، باید کیفی و رایگان باشد و متولی مشخص داشته باشد و در محیط‌ هایی فراخور روحیه کودکان و به دور از برخی حساسیت ‌ها برگزار شود.

گویا برخی سیاست‌گذاران آموزشی ما بر این باورند که مردم باید پول آموزش کودکان خردسال خود را بدهند و کودکان خود را در اختیار آن ها بگذارند تا آن ها آنگونه که می‌ پسندند بچه ‌ها را تربیت کنند، این در حالی است که باید وارونه باشد، یعنی دولت، فضای بایسته و فراخور آموزش کودکان را فراهم سازد و کار آموزش کودکان را به آموزش ‌شناسان و آموزشگران و روانشناسان کودک و فرهنگ ‌شناسان و همچنین خانواده ‌ها واگذار کند.

*سحرمغفرت

انتهای پیام/

مطالب مرتبط

نظرات (0)

 

استفاده از مطالب پورتال با ذکر منبع بلامانع است