پربازدیدترین ها
جدیدترین اخبار پربیننده ترین اخبار

کد خبر :   103933  | تاریخ خبر : 1398/03/28  | ساعت : 15:15

گفتگو با پژوهشگر حوزه پیشگیری از وقوع جرم دادگستری/

قانون و کودکان کار


نصر: شاید بسیاری از ما ندانیم که در چهارچوب قانون برای کودکانی که به‌اصطلاح «کودک کار» نامیده می‎شوند، مواردی ذکر شده که اگر آن موارد رعایت شوند از رنج کودکان کاسته می‌شود.

برای مشاهده عکس در ابعاد اصلی ، بر علامت ذره بین روی تصویر کلیک نمایید

در کنار اقدام‌های دولت و مسؤولان، همه ما نیز به گونه‌ای مسؤول آینده این کودکان هستیم و لازم است تا با تکریم و حفظ حرمت و کرامت انسانی با آنها رفتار و کمکشان کنیم. هرگونه رفتار از سر ترحم یا طرد می‌تواند این افراد را به سمت ناهنجاری و بزهکاری سوق دهد.

محمود کاتبی‌پور مدرس دانشگاه و از پژوهشگران حوزه پیشگیری از وقوع جرم در این باره می‌گوید: وقتی از عنوان «کودک کار» استفاده می‌کنیم، همه به یاد کودکان خیابانی که دست‌فروشی می‌کنند می‌افتند. اما بیشتر افراد و نهادهای مسؤول از بخش وسیعی از کودکان کار که در کارگاه‌های تولیدی، مزارع و کوره‌پزخانه‌ها کار می‌کنند غافل هستند.

این پژوهشگر معتقد است در بسیاری از مواقع آسیب‌هایی که کودکان مشغول به کار در تولیدی‌ها و کارگاه‌های ذکر شده می‌بینند بیش از آسیب‌های کودکان دستفروش و دوره‌گرد است.

او ادامه می‌دهد: کار کردن کودکان زیر 15 سال در قانون  منع شده است و کار کودکان 15 تا 18 سال با شرایطی فقط در برخی مشاغل متناسب مجاز است؛ همچنین ساعت کار کودکان 15 تا 18 سال روزانه باید نیم ساعت کمتر از دیگران باشد.

این مدرس دانشگاه اضافه می‌کند: کودکان کار کمتر از 15 سال عمدتاً در کارگاه‌های زیرزمینی، به‌دور از هرگونه حمایت قانونی و اغلب مورد سوءاستفاده صاحبکاران نیز قرار می‌گیرند. از این‌رو آسیب‌هایی که این کودکان متحمل می‌شوند بیشتر از آسیب‌های دیگر کودکان کار است.

این کارشناس حوزه پیشگیری از وقوع جرم اظهار می‌کند: ضوابط قانونی مناسبی برای حمایت از کودکان کار داریم که اگر به درستی اجرا شود بخش زیادی از مشکلات آنها حل می‌شود.

کاتبی‌پور یادآور می‌شود: در برنامه ششم توسعه دولت ملزم به کاهش 25 درصدی جمعیت کودکان کار و خیابان از طریق اقدام‌های حمایتی شده است، البته موارد مطروحه در برنامه ششم به گونه‌ای که مصوب شده؛ در مدت مقرر قابلیت اجرایی ندارد.

وی همچنین می‌گوید: کارگاه‌هایی که این کودکان در آن  کار می‌کنند یا مشمول مقررات قانون کار هستند که در این‌صورت کودکان را به‌صورت پنهانی و دور از چشم بازرسان کار، به کار می‌گمارند و یا اینکه از اساس از شمول قانون کار معاف هستند.

به لحاظ مالی نیز،‌ درآمد کودکان کار به‌هیچ‌وجه با نقش اقتصادی آن‌ها در محیط کار و خانواده متناسب نیست. به‌ویژه در مورد آنهایی که در کارگاه‌ها کار می‌کنند.

این پژوهشگر مهم‌ترین نیاز این کودکان را حق تحصیل و آموزش و بهداشت و درمان دانسته و خاطرنشان می‌کند: این کوکان از بسیاری از حقوق اولیه محرومند و بیشتر آنها دچار سوء‌تغذیه و انواع بیماری‌های جسمی و روحی می‌شوند و یا مورد سوءاستفاده و استثمار قرار می‌گیرند و یا این که برخی ممکن است از سوی باندهای بزهکار به سمت فروش مواد مخدر کشیده شوند.

کاتبی‌پور پدیده کودکان کار را  محصول مناسبات ناکارآمد اقتصادی، فقر پایدار و کسری درآمد، خانواده‌ها در جوامع عنوان کرده و ادامه می‌دهد: حذف کودکان کار در این شرایط اجتماعی امکان‌پذیر نیست ولی باید تمهیداتی اندیشیده شود که این کودکان در کنار کار بتوانند از سایر حقوقشان برخوردار شوند.

 

وظایف شهروندان در قبال کودکان کار

 

کاتبی‌پور معتقد است برای حل مشکلات کودکان کار تنها مصوبات دولتی کافی نیست و شهروندان نیز باید برای حل این پدیده اجتماعی تلاش کنند. وی یادآور می‌شود کودکان کار متکدی نیستند و نباید با آن‌ها مانند متکدی برخورد کرد، بلکه این کارگران کوچک، کودکانی هستند که چاره‌ای جز روی آوردن به شغل‌های این‌چنینی ندارند.

وی ادامه می‌دهد: بسیاری از خانواده به اشتباه به این کودکان کمک نقدی می‌کنند، درحالی‌که کمک نقدی مقطعی، دردی از آنها دوا نمی‌کند. این کودکان باید مورد حمایت قرار بگیرند ولی نه به صورت فردی و مستقیم، بلکه به صورت جمعی تا باعث تحقیرشان نشود. یعنی کمک‌ها از طریق نهادهای مدنی مثل NGO های محلی و دولتی مثل ‌بهزیستی و... ارائه شود.

وی همچنین می‌گوید: اصناف باید بیایند و به این کودکان از طریق طرح استاد- شاگردی کمک کنند. چندین واحد صنفی در هر شهر وجود دارد  که می‌تواند مأمن این کودکان باشد. منتهی در مرحله اول این کودکان  باید غربالگری و نیازسنجی شوند و از طریق واحدهای مددکاری، مهارت‌آموزی و با توجه به نیاز جامعه جذب کار شوند.

کاتبی‌پور ادامه می‌دهد: در بحث مداخلات کودک با خانواده باید به سمت توانمندسازی خانواده برویم. برای مثال باید به خانواده‌هایی که کودک کار دارند آموزش داده شود که چگونه این کودکان را از موارد آسیب‌زا حفظ کنند و کرامت انسانی آنها را پاسداری کنند.

 

مصوبات قانونی موجود برای کودکان کار

 

کاتبی‌پور با اشاره به مصوبات قانونی موجود درباره کودکان کار می‌گوید: در برنامه ششم توسعه درباره کودکان کار و خیابان مقرر شده که حمایت ها تا 25% افزایش یابد تا کاهش 25 درصدی آمار این کودکان را شاهد باشیم.

در بند ب ماده 95 آمده است که دولت مکلف است به منظور پیشگیری و کاهش آسیب‌های اجتماعی، نسبت به تهیه طرح جامع کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی با اولویت اعتیاد، طلاق، حاشیه‌نشینی، کودکان کار و مفاسد اخلاقی مشتمل بر محورهای ذیل اقدام کند. به گونه‌ای که آسیب‌های اجتماعی در انتهای برنامه به 25% میزان کنونی کاهش یابد.

در بخش هشتم این اقدامات، ذیل عنوان «ساماندهی کودکان کار» آمده است: با اقدام سازمان بهزیستی و همکاری سایر دستگاه‌ها تا پایان اجرای قانون برنامه، جمعیت کودکان کار حداقل 25 درصد کاهش یابد.

 گزارش از ندا فرشباف / سرخاب

انتهای پیام/

مطالب مرتبط

نظرات (0)

 

استفاده از مطالب پورتال با ذکر منبع بلامانع است